Zmiany w sklepach. Już widać, co dzieje się z cenami

Analiza przeszło 68,4 tys. cen detalicznych wykazała, że w maju codzienne zakupy w sklepach zdrożały średnio o 2,9 proc. r/r. Najbardziej podrożały słodycze oraz desery - o 12,9 proc.

- Problemy z podażą kakao i cukru, wynikające ze zmian klimatycznych, nie znikną. Nieprzewidywalność pogody dalej będzie pogarszać plony i wpływać na wzrost cen - podkreśliła dr hab. Sławomir Jankiewicz z Uniwersytetu Merito.

W grupie produktów, których ceny wzrosły najbardziej znalazła się też chemia gospodarcza - wzrost o 9,7 proc., napoje bezalkoholowe – 6,3 proc., dodatki spożywcze – 5,9 proc., a także pieczywo – 4,9 proc. Z danych widać, że przywrócenie VAT na żywność znalazło odzwierciedlenie we wzroście kosztów - wskazali autorzy analizy.

- Rezygnacja z zerowego podatku VAT na podstawowe produkty żywnościowe i powrót do stawki 5 proc. wynika ze spadku inflacji, która obecnie jest poniżej 4 proc. - tłumaczył w marcu wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz.

Natomiast w kwietniu ceny żywności skoczyły o 2,4 proc. r/r. Dla porównania, w marcu ceny najczęściej kupowanych produktów rok do roku poszły w górę o 2,1 proc.

- Wyniki z trzech miesięcy wskazują na zmianę trendu – z hamowania na przyspieszenie dynamiki wzrostu cen w sklepach detalicznych. Powodów tej sytuacji jest wiele. Z jednej strony są to rosnące koszty produkcji i wynagrodzenia, a z drugiej – zaburzenia w łańcuchach dostaw oraz sezonowe wahania. Niekorzystne prognozy też mają znaczenie. Gdy na rynku panuje przekonanie, że koszty prowadzenia działalności będą nadal rosły, sprzedawcy mogą podnosić ceny, by zabezpieczyć się przed ich wzrostem - ocenia dr Joanna Wieprow z Uniwersytetu Merito.

Na 17 monitorowanych kategorii w dwunastu odnotowano jednocyfrowy wzrost cen rok do roku.

- Większa liczba kategorii z jednocyfrowym wzrostem sugeruje, że ceny w większości stabilizują się na poziomie umiarkowanych podwyżek. Może to oznaczać, że zaczynają się one wyrównywać po okresie większych wahań, a przedsiębiorstwa dostosowują się do nowej rzeczywistości kosztowej. Z kolei tylko jeden dwucyfrowy wzrost oznacza, że ekstremalnie szybki skok cen może wskazywać na pewną stabilizację w najbardziej podatnych na inflację kategoriach - uważa dr Wieprow.

Wzrost cen artykułów chemii gospodarczej spowodowany jest w opinii autorów raportu przede wszystkim wzrostem kosztów surowców, takich jak ropa naftowa, gaz ziemny i tłuszcze roślinne. "Dzieje się tak m.in. w wyniku wojny w Ukrainie, zakłóceń łańcuchów dostaw i rosnącego popytu ze strony Chin".

Dane wykorzystane w raporcie pochodzą z analizy średniej wartości cenowej, notowanej miesiąc do miesiąca i rok do roku. W najnowszym raporcie porównano wyniki z maja 2024 r. i analogicznego okresu z 2023 r. Dotyczyło to 17 kategorii i 100 najczęściej wybieranych przez konsumentów produktów codziennego użytku. Łącznie zestawiono ze sobą przeszło 68,4 tys. cen detalicznych z ponad 31,7 tys. sklepów należących do 56 sieci handlowych. Badaniem objęto wszystkie na rynku dyskonty, hipermarkety, supermarkety, sieci convenience oraz cash&carry docierające ze swoją ofertą do większości konsumentów w Polsce.