izba skarbowa (strona 25 z 59)

Każde podwyższenie kapitału akcyjnego ze środków własnych spółki powoduje powstanie obowiązku podatkowego po stronie akcjonariuszy. Nie jest przy tym istotne, w jaki sposób został utworzony kapitał zapasowy, tj. czy pochodzi on z agio emisyjnego, czy z wypracowanego przez spółkę zysku.

Stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2000 r., odliczeniu od dochodu podlegały wydatki poniesione w roku podatkowym. Taki /roczny/ system rozliczenia wydatków sprawiał, że za podstawę ustalenia - proporcjonalnie do udziału we współwłasności - kwoty odliczeń przysługującej każdemu ze współwłaścicieli budynku wielorodzinnego w ogólnej kwocie odliczeń, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za dany rok podatkowy przyjmuje się stan prawny budynku na koniec danego roku podatkowego.

Skoro inwestycja ma być dokonana w obcym środku trwałym, to środek ten stanowić będzie jednocześnie własność innej osoby. Pojęcie środka trwałego należy zatem zdefiniować zgodnie ze znaczeniem, nadanym mu przez ustawodawcę w art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 2000 nr 54 poz. 654 ze zm./. Tym samym, aby był on środkiem trwałym, musi być w momencie jego przekazania kompletny i zdatny do użytku. Za inwestycję w obcym środku trwałym nie może więc być uznane wytworzenie tego środka bądź dokończenie jego wytworzenia. Ponadto inwestycją w obcym środku trwałym nie może być obecnie budynek czy budowla wybudowana na cudzym gruncie, a to wobec odrębnego wymienienia tej kategorii składników majątku w art. 16a cyt. ustawy podatku dochodowym od osób prawnych.

Użytkownikiem towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ był właściciel korzystający z towaru /rzeczy/ w sposób podany w art. 140 Kodeksu cywilnego, w tym także poprzez pobieranie pożytków na skutek oddania towaru w najem lub w dzierżawę.

Ogólnikowość powołanej przez autora skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej /art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, to jest bez wskazania, który punkt został naruszony uniemożliwia sprawdzenie jej zasadności, a zarazem zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od podejmowania próby jej sprawdzenia, bowiem Sąd ten nie jest uprawniony do przypisywania wnoszącemu kasację zamiaru przytoczenia konkretnej podstawy kasacyjnej.

Ugruntowany jest pogląd, że autor skargi kasacyjnej powinien uzasadnić jej podstawę przez wskazanie, które oznaczone numerem artykułu, paragrafu, ustępu, punktu przepisy zostały naruszone. Art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ zawierał 8 ustępów, zawierających także punkty, normujące materię nie mającą zastosowania w niniejszej sprawie. Nie wiadomo zatem, którą normę prawną miał na myśli autor skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się czy też interpretować intencji strony skarżącej co do podstaw skargi kasacyjnej.

Problematyka badana w ramach kontroli podatkowej mogła więc obejmować zagadnienia, które stanowiły także cele czynności sprawdzających, wymienione w art. 272 i art. 277 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ Od organu podatkowego zależało, który z trybów szeroko rozumianego, w myśl art. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, postępowania podatkowego zastosuje do konkretnego stanu faktycznego - czynności sprawdzające, kontrolę podatkową, czy też od razu postępowanie podatkowe w ścisłym znaczeniu, unormowane w dziale IV Ordynacji. Przepisy w 1999 r. nie wykluczały możliwości sprawdzania zasadności zwrotu podatku w innym trybie niż czynności sprawdzające.

Z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej Sądowi nie wolno badać, czy w procesie wydawania zaskarżonego wyroku doszło do naruszenia niewskazanego w skardze kasacyjnej przepisu postępowania sądowego.

Zarzut oparty na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ musi być skierowany przeciwko wyrokowi Sądu, a nie przeciwko decyzji organu podatkowego.

Jeśli zakup nie podlega ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, to nabywca nie może odliczyć sobie kwoty podatku wynikającego z faktury dotyczącej takiego zakupu.

Przepisy art. 37 ust. 1 pkt 4 i art. 37 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ stwarzały materialnoprawne podstawy urzeczywistnienia zagwarantowanej konstytucyjnie zasady wyłączności ustawy w zakresie prawa daninowego.

Sąd administracyjny ma nie tylko uprawnienie ale i obowiązek do stwierdzenia nieważności decyzji nawet wówczas, gdy w skardze nie podniesiono zarzutu nieważności decyzji, ale sąd stwierdzi, iż zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie jej nieważności w postępowaniu podatkowym.

W świetle dyspozycji art. 141 par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ uzasadnienie wyroku nie musi zawierać, rozważań co do treści "tez orzecznictwa i teorii", ani także wskazywać na "akceptowane w teorii lub orzecznictwie definicje nabycia prawa do ulgi", gdy w sposób wystarczający Sąd I instancji uwzględnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowisko strony na tle zarzutów skargi.

Przewidziany w par. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego /Dz.U. 1996 nr 39 poz. 171 ze zm./, termin odliczenia wydatków inwestycyjnych miał charakter materialnoprawny. Stąd też korekta odliczeń przez zastąpienie wydatku zakwestionowanego przez organ podatkowy innym, prawidłowo udokumentowanym wydatkiem, dokonana już po tym terminie nie wywołuje skutków prawnych.

Uzasadnienie wyroku, które nie spełnia wymogów wynikających z art. 141 par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ /przed 1 stycznia 2004 r. art. 328 par. 2 Kpc/ uniemożliwia dokonanie kasacyjnej kontroli trafności samego rozstrzygnięcia, a zawartego w sentencji wyroku.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe /Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm./ ma charakter lex specialis w stosunku do ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Pierwszeństwo, po ogłoszeniu upadłości, będą mieć przepisy Prawa upadłościowego, a przepis art. 21 ust. 8b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie będzie mógł mieć zastosowania, gdyż niwelowałby skutki unormowań zawartych w art. 204 i art. 205 Prawa upadłościowego.

Pierwszeństwo, po ogłoszeniu upadłości, będą mieć przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe /Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm./, a przepis art. 21 ust. 8b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie będzie mógł mieć zastosowania, gdyż niwelowałby on skutki unormowań zawartych w art. 204 i art. 205 Prawa upadłościowego.

Ugruntowany jest pogląd, że rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe /Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm./ ma charakter lex specialis w stosunku do ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

Istnienie obowiązku podatkowego po stronie kontrahenta nie ma wpływu na prawo pomniejszenia przez nabywcę towarów i usług podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur przez niego wystawionych. Prawo to - będące istotnym elementem konstrukcji tego podatku - traci kontrahent zbywcy, który nie spełnia przepisanych prawem wymogów.

Zgodnie z treścią art. 141 par. 2 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ wniosek strony jest konieczny dla sporządzenia uzasadnienia. Dokonanie opłaty kancelaryjnej na poczet wydania wyroku z uzasadnieniem nie może być traktowane na równi z wniesieniem pisma procesowego, jakim jest wniosek o sporządzenie uzasadnienia i nie wywołuje analogicznych skutków procesowych. Tak więc, jeśli złożono wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uchybieniem terminu, to jest to czynność bezskuteczna, nawet jeśli wniosek ten został opłacony przed upływem ustawowego terminu.

1. Skarżący w 1997 i 1998 r. w ramach prowadzonej działalności świadczył usługi transportu krajowego i międzynarodowego /czynności podlegające opodatkowaniu/ oraz dokonywał sprzedaży towarów znajdujących się w składzie celnym przed dopuszczeniem ich do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej /czynności nie podlegających podatkowi od towarów i usług/. Ponosił w związku z tą działalnością wydatki /koszty ogólnozakładowe/ związane dwoma rodzajami czynności. 2. Skoro przepisy art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ obejmowały wyłącznie sytuacje, w których podatnik dokonywał sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku, to nie mógł mieć zastosowania do przypadków sprzedaży nie podlegających opodatkowaniu. W takim przypadku zastosowanie miały ogólne zasady określone w art. 19 ust. 1 ustawy VAT. Skarżący nie prowadził sprzedaży zwolnionej od podatku, a nabywane towary i usługi służyły w części sprzedaży opodatkowanej, to miał prawo na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy VAT do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy ich nabyciu. Obniżenie to w 1997 i 1998 r. następowało o całą kwotę podatku naliczonego, gdyż w odniesieniu do sprzedaży nie podlegającej opodatkowaniu nie obowiązywały zasady z art. 20 ust. 3 i art. 4 ustawy VAT.

Skoro przesłanką warunkującą obniżenie podatku należnego o podatek naliczony określony w fakturze wystawionej przez zakład pracy chronionej jest dokonanie zapłaty w określony sposób /bezpośrednio w formie pieniężnej za pośrednictwem banku/ należności wynikającej z faktury, to należy uznać, że przesłanka ta musi zostać spełniona najpóźniej w dniu realizacji prawa do obniżenia podatku należnego, czyli w dniu złożenia rozliczenia zawartego w deklaracji podatkowej VAT-7. Wszystkie elementy rozliczenia podatkowego powinny mieć odzwierciedlenie w zjawiskach faktycznych i prawnych zaistniałych przed złożeniem tego rozliczenia, a nie później.

Przytoczenie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego nieznanego ustawie należy do istoty wadliwości skargi kasacyjnej.

Do czasu wydania decyzji podatkowych ustalających wysokość podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1996/1997, 1997/1998, 1998/1999, za prawidłowe należy uznać kwoty podatku wykazane przez spółkę w deklaracjach podatkowych. Zmiana deklarowanych przez podatnika kwot podatku może zatem nastąpić wyłącznie w drodze decyzji wydanej po przeprowadzeniu postępowania podatkowego za dany okres rozliczeniowy podatku, także w sytuacji, gdy podatnik nie wpłacał podatku z uwagi na przyznane zwolnienie podatkowe. Wobec tego organ podatkowy wydaje decyzję nie tylko, gdy w wyniku przeprowadzonej kontroli zostanie ustalone zobowiązanie podatkowe, ale w każdym przypadku, gdy ustalenia dotyczą podatków i innych należności budżetowych, nawet jeżeli nie skutkuje to ustaleniem zobowiązania podatkowego.

Próba zwalczenia ustaleń faktycznych nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Taka próba mogłaby być skuteczna wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.