Wysługa lat – na czym polega i kiedy można otrzymać dodatek?

Dodatek stażowy, czyli wysługę lat, wypłaca się tym, którzy przepracowali w jednym zawodzie lub na danym stanowisku pracy określony czas. Warto pamiętać, że wysługa lat nie jest premią. Przysługuje ona bowiem nie za to, jakie efekty pracy osiągnięto, ale za to, że przepracowało się określoną ilość czasu w jednej firmie.

Pracownicy sektora budżetowego uzyskują prawo do dodatku stażowego po 5 latach pracy. To 5 proc. miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Dodatek ten wzrasta o 1 proc. z każdym kolejnym rokiem pracy, aż do momentu, gdy osiągnie 20 proc. miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Dodatek stażowy przysługuje też m.in. nauczycielom i urzędnikom, a także policjantom, żołnierzom zawodowym, pielęgniarkom i kolejarzom.

W przypadku nauczycieli zasady wypłacania "wysługi lat" reguluje Karta Nauczyciela. I tak nauczyciele dostają ten dodatek już po czwartym roku pracy. Jeśli nauczyciel zatrudniony jest w kilku szkołach, to wysługa lat wszędzie liczy mu się oddzielnie.

W prywatnej firmie rozliczenie wysługi lat nie jest obowiązkowe. Zależy to od dobrowolnej decyzji pracodawcy. Jeśli firma prywatna zdecyduje się wypłacać dodatek stażowy, to taką informację trzeba zawrzeć w wewnętrznym regulaminie albo po prostu w umowie o pracę z pracownikiem.

Żeby wyliczyć dodatek stażowy, należy wziąć pod uwagę wszystkie okresy pracy. Wlicza się więc do nich urlop macierzyński, a także urlop wychowawczy. Wprawdzie powoduje on zawieszenie stosunku pracy, to jednak w dniu zakończenia tego urlopu należy wliczyć ten okres do czasu okresu zatrudnienia.

Zaliczka na podatek dochodowy musi być odprowadzona od wynagrodzenia składającego się z płacy zasadniczej oraz dodatków – obowiązkowych oraz tych, które są wypłacane dodatkowo.

Staż pracy wliczamy w takich sytuacjach jak:

• prawo do urlopu;
• prawo do emerytury;
• prawo do nagrody jubileuszowej;
• prawo do dłuższego okresu wypowiedzenia;
• prawo do odprawy.

Zasady liczenia stażu pracy muszą być zawarte w przepisach, które regulują te prawa. Gdy pracodawcy nie podlegają szczególnym przepisom prawa, mogą w sposób dowolny określić, jakie okresy będą zaliczone przy obliczaniu ogólnego stażu pracy pracownika.

Do stażu pracy nie wlicza się pracy realizowanej na podstawie umowy zlecenia lub też o dzieło. I to mimo faktu, że przy umowie zlecenie zleceniobiorca podlega obowiązkowi opłacania składek, Dzieje się tak dlatego, że przy takiej umowie nie przysługują żadne uprawnienia pracownicze, takie jak np. urlop wypoczynkowy. Do stażu pracy nie można zaliczyć również prowadzenia działalności gospodarczej oraz wszelkich innych umów takich jak: agencyjna, cywilnoprawna, czy zlecenia, gdyż one nie obejmują przepisów Kodeksu pracy.