NBP: Oszczędności gospodarstw domowych są w trendzie spadkowym

Stopa oszczędzania kontynuowała trend spadkowy i wyniosła 1,9% w III kwartale 2015 r., wynika z raportu Narodowego Banku Polskiego (NBP). Obniżają się zarówno oszczędności dobrowolne, jak i przypisywane do oszczędności gospodarstw domowych korekty z tytułu transferu do OFE.

"Stopa oszczędzania w III kwartale 2015 r., po rewizji GUS i korekcie sezonowej, wyniosła 1,9% i tym samym kontynuowała trend spadkowy. Obniżają się zarówno oszczędności dobrowolne, jak i przypisywane do oszczędności gospodarstw domowych korekty z tytułu transferu do OFE. O ile drugi proces jest pochodną zmian legislacyjnych, o tyle spadek oszczędności dobrowolnych został ujawniony w zrewidowanych przez GUS danych dopiero w III kwartale 2015 r. Tendencja ta trwa jednak od połowy 2013 r., skutkując m.in. pogłębieniem luki pomiędzy stopą inwestowania i stopą oszczędzania przez gospodarstwa domowe" - czytamy w raporcie "Sytuacja finansowa gospodarstw domowych w III kw. 2015 r."

NBP wyjaśnia, że GUS skorygował w istotny sposób dane dotyczące dochodów, oszczędności i konsumpcji sektora gospodarstw domowych w latach 2010-2015. "O ile przed korektą dane wskazywały na systematyczny wzrost stopy oszczędzania, o tyle korekta ujawniła, że w latach 2013-2015 oszczędności sektora gospodarstw domowych były niskie, a w niektórych kwartałach nawet ujemne. Obniżenie danych o oszczędnościach w rachunkach narodowych jest zgodne ze wskazaniami z rachunków finansowych, które od trzech kwartałów wskazują na wygasanie tempa przyrostu aktywów" - tłumaczy bank w dokumencie.

Jak dodaje NBP, oszczędności gospodarstw domowych w III kw. 2015 roku w ujęciu nominalnym wyniosły 5,2 mld zł. Po rewizji danych przez GUS, od 2010 r., oszczędności gospodarstw domowych cechuje trend spadkowy. Stopa oszczędzania, szacowana jako relacja do dochodów do dyspozycji, w III kw. 2015 r. ukształtowała się na poziomie 1,3%.

"Stopa inwestowania w sektorze gospodarstw domowych, czyli relacja nakładów brutto na środki trwałe do dochodów do dyspozycji brutto, w III kw. 2015 r. wynosiła 7,9% (po korekcie sezonowej), kontynuując wzrost. Choć w długim okresie stopa nieprzerwanie przewyższała stopę oszczędzania, od połowy 2013 r. luka ta się powiększa. Obserwuje się również oddalanie się od siebie wartości tych wskaźników: przy stabilnych tendencjach wzrostowych stopy inwestowania, kształtowanie się stopy oszczędności w ostatnich latach ma niejednokierunkowy charakter" - podano również.

Jak podaje NBP, spożycie prywatne wzrosło realnie w I kwartale br. o 2,8%, a zatem szybciej niż w IV kwartale ub.r. (1,9% r/r), co wskazuje na utrzymanie stabilnych tendencji wzrostowych. Poprawa nastojów konsumenckich i dane z gospodarki realnej z pierwszej połowy br. pozwalają oczekiwać utrzymania tempa wzrostu popytu konsumpcyjnego.

W analizowanym okresie realne dochody sektora gospodarstw domowych zwiększyły się o 2,7% r/r oraz o 0,3% kw/kw (dane odsezonowane). Ich wzrost opierał się głównie na z prowadzonej działalności gospodarczej (dochody pierwotne). Jednocześnie doszło do obniżenia tempa wzrostu dochodów z pracy najemnej, a rewizja danych przez GUS ujawniła, że proces ten trwa już od trzech kwartałów.

"Spożycie prywatne w III kwartale 2015 r. wzrosło o 3,0% r/r, co oznacza kontynuację stabilnych tendencji wzrostowych. Zarówno poprawiające się nastroje konsumenckie, jak i dane z gospodarki realnej z IV kwartału 2015 r. oraz względnie stabilne dynamiki PKB mogą wskazywać na podtrzymanie tempa wzrostu popytu konsumpcyjnego w następnych kwartałach. Zmiany polityki świadczeniowej w 2016 r. wzmacniają przesłanki do podtrzymania tej tendencji" - czytamy także.

Według NBP, w końcu III kwartału 2015 r. stan aktywów finansowych gospodarstw domowych wyniósł 1 719,6 mld zł, tj. w zasadzie nie zmienił się względem ubiegłego kwartału (wzrost o 3,1% r/r). Gospodarstwa domowe lokowały środki głównie w aktywach o względnie niskim poziomie ryzyka i dużej płynności (gotówka i depozyty krótkoterminowe). W dłuższej perspektywie, w strukturze aktywów rośnie znaczenie aktywów nieryzykownych, a maleje rola aktywów ryzykownych.

"W III kwartale 2015 r. gospodarstwa domowe w zasadzie nie zmieniły stanu zobowiązań w ujęciu kwartalnym. Zobowiązania na koniec III kwartału 2015 r. osiągnęły stan 657,1 mld zł, przekraczając o 5,1% poziom zadłużenia sprzed roku" - podsumował NBP.