Afera Mariana Banasia. Zastrzeżenia do oświadczeń majątkowych nie wystarczą do odwołania

Zastrzeżenia do oświadczeń majątkowych nie wystarczą, by odwołać prezesa NIK. Marian Banaś musiałby sam zrezygnować. - Ewentualna zmiana prawa i rozszerzenie możliwości odwołania szefa NIK miałaby zastosowanie dopiero do następnego prezesa - wskazują konstytucjonaliści.

Marian Banaś jest nie do ruszenia. - Tylko perswazja - mówi prawnik Wojciech Hermeliński.
Źródło zdjęć: © PAP | Radek Pietruszka

CBA w zeszłym tygodniu zakończyła kontrolę oświadczeń majątkowych Mariana Banasia. Według nieoficjalnych informacji ma do nich zastrzeżenia. Szef NIK, który w związku z niejasnościami wokół jego majątku nagłośnionymi przez media, był na bezpłatnym urlopie, zaraz po informacji o końcu kontroli wrócił do pracy.

Ustawa o NIK przewiduje kilka sytuacji, w których Sejm może odwołać prezesa Izby, ale żadna z nich obecnie nie ma miejsca. Pojawiają się zatem pomysły, jak podaje wtorkowa "Rzeczpospolita", by zmienić konsytuację lub ustawę.

Jednak zdaniem konstytucjonalisty z Uniwersytetu Warszawskiego Ryszarda Piotrowskiego nie można zmieniać prawa dla jednostkowego przypadku, a gdyby nawet nowe przepisy miałby zastosowanie dopiero wobec nowego prezesa NIK.

Zobacz: Afera Banasia ośmiesza Polskę. "To będzie kompromitacja"

Sprawa Mariana Banasia nie spełnia żadnej z przesłanek do jego odwołania opisanych w obowiązującej ustawie: nie zrzekł się stanowiska, nie stał się trwale niezdolny do pełnienia funkcji na skutek choroby, nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo, nie złożył nieprawdziwego oświadczenia lustracyjnego, ani też nie ma zakazu pełnienia stanowisko kierowniczych (mógłby to orzec Trybunał Stanu).

Jakiś początek postępowania przeciwko prezesowi NIK - pisze "Rz" - mogłoby dać postępowanie karne, gdyby oczywiście były do tego podstawy. Na początku Sejm musiałby wyrazić zgodę na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. I dopiero w takiej sytuacji można sobie wyobrazić ustawowe rozszerzenie przesłanek odwołania prezesa NIK, np. gdy z powodu aresztowania nie może pełnić dłużej niż przez trzy miesiące obowiązków. Ale to wymaga orzeczenia sądu.

– Ta nowa okoliczność odwołania szefa NIK musiałaby być określona jako nadzwyczajna – ocenia Marek Chmaj, konstytucjonalista z Uniwersytetu SWPS.

Choć w tej sprawie nie ma zgody konstytucjonalistów. Wojciech Hermeliński, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, były przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, cytowany przez "Rz" uważa, że byłoby to jednak obejście konstytucji, i to „na wydrę”, więc jedynym wyjściem jest perswazja.

Z kolei do zmiany konstytucji PiS nie ma w parlamencie wystarczającej większości.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Wybrane dla Ciebie
Nieoficjalnie: cieśnina Ormuz zamknięta. Iran grozi podpalaniem tankowców
Nieoficjalnie: cieśnina Ormuz zamknięta. Iran grozi podpalaniem tankowców
Skokowy wzrost cen gazu. Azoty wstrzymują zamówienia
Skokowy wzrost cen gazu. Azoty wstrzymują zamówienia
"Paliwa na stacjach nie brakuje". Minister zabrał głos ws. dezinformacji
"Paliwa na stacjach nie brakuje". Minister zabrał głos ws. dezinformacji
Katar wstrzymuje produkcję LNG. Ceny wystrzeliły. Minister Motyka zabrał głos
Katar wstrzymuje produkcję LNG. Ceny wystrzeliły. Minister Motyka zabrał głos
Kancelaria Prezydenta potwierdza. Jest wniosek od Glapińskiego
Kancelaria Prezydenta potwierdza. Jest wniosek od Glapińskiego
Nowe kierownictwo Grupy Azoty. Rada nadzorcza powołała prezesa
Nowe kierownictwo Grupy Azoty. Rada nadzorcza powołała prezesa
Polscy turyści uwięzieni na Bliskim Wschodzie. Jak się stamtąd wydostać? Niektóre loty wracają
Polscy turyści uwięzieni na Bliskim Wschodzie. Jak się stamtąd wydostać? Niektóre loty wracają
Kanada i Indie zacieśniają współpracę o wartości miliardów dolarów
Kanada i Indie zacieśniają współpracę o wartości miliardów dolarów
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 02.03.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 02.03.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 02.03.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 02.03.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 02.03.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 02.03.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 02.03.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 02.03.2026