Alarmujący raport NIK sprzed pół roku. Po Krakowie wraca temat broni

Najwyższa Izba Kontroli w swoim raporcie z maja 2026 r. ustaliła, że liczba nowych pozwoleń na broń do celów cywilnych wzrosła z ponad 15 tys. w 2020 r. do prawie 46 tys. w 2024 r. W tym samym okresie liczba zarejestrowanych egzemplarzy zwiększyła się z około 587 tys. do ponad 930 tys.

Kontrolerzy stwierdzili, że policyjne statystyki nie pozwalały dokładnie określić liczby osób posiadających broń. Wykazywały bowiem pozwolenia, których jedna osoba może mieć kilka. Problemem okazały się też niekompletne dane w rejestrach.

NIK wskazała również przypadki broni po zmarłych właścicielach, która pozostawała niezabezpieczona nawet przez 30 lat. Żadna ze skontrolowanych komend wojewódzkich nie prowadziła systematycznej weryfikacji zgonów posiadaczy broni, mimo dostępu do rejestru PESEL.

"Stworzony w Polsce system ograniczeń w dostępie do broni palnej i nadzór nad tym dostępem nie zawierają wszystkich mechanizmów, które minimalizują ryzyka związane z jej posiadaniem" – alarmowała NIK.

"Mimo podjętych prób, wciąż na przykład nie objęliśmy okresowymi badaniami medycznymi i psychologicznymi m.in. myśliwych, posiadaczy pozwoleń na broń do celów sportowych czy kolekcjonerskich. Przechodzą oni tylko jednorazową ocenę zdolności psychofizycznych, do czego dochodzi na etapie ubiegania się o dokument, który jest wydawany bezterminowo, a jak ustaliła NIK, posiadaczami broni w naszym kraju są osoby nawet 100-letnie" – czytamy w informacji przygotowanej po opublikowaniu raportu przez Izbę.

Do ustaleń NIK wraca krakowska Fundacja "Można Lepiej!". "Po lekturze dokumentu łatwo odnieść wrażenie, że w naszym kraju czasem trudniej jest dostać prawo jazdy, niż można otrzymać zgodę na posiadanie karabinu szturmowego" – napisała fundacja w piśmie skierowanym do ministra spraw wewnętrznych i administracji.

Fundacja apeluje o regularne badania lekarskie i psychologiczne wszystkich posiadaczy broni.

Proponuje również, by lekarzy i psychologów przeprowadzających badania wyznaczano odgórnie, zamiast pozostawiać wybór osobie starającej się o pozwolenie. Domaga się także skuteczniejszej kontroli stowarzyszeń strzeleckich i kół łowieckich, ograniczenia liczby egzemplarzy broni przechowywanych w mieszkaniach oraz objęcia pozwoleniami broni czarnoprochowej.

Fundacja podkreśla, że nie chce podsycać sporu partyjnego. Liczy, że po tragedii w Krakowie politycy skoncentrują się na przepisach, które zwiększą bezpieczeństwo.

W sobotę (7 listopada) na krakowskim Rynku doszło do strzelaniny, w której zginęło sześć osób, a 16 zostało rannych, w tym dwóch policjantów i sprawca ataku, który zmarł w szpitalu w poniedziałek nad ranem.

Wśród ofiar śmiertelnych było czterech Polaków, jeden obywatel Wielkiej Brytanii i jedna kobieta niebędąca obywatelką Polski. Wśród rannych znaleźli się obywatele kilku państw, m.in. Wielkiej Brytanii, Portugalii, Rosji, Niemiec i Austrii.

W mieszkaniu rodziny napastnika w Ostrowcu Świętokrzyskim policjanci znaleźli ciała trzech członków jego najbliższej rodziny – rodziców i siostry.