Bon na audyt, lista sprawdzonych firm. Rewolucji we flagowym programie ciąg dalszy

W II kwartale 2026 r. ma zostać uruchomiona lista sprawdzonych wykonawców inwestycji realizowanych w ramach programu Czyste Powietrze – poinformowała PAP prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Dorota Zawadzka-Stępniak. Jednocześnie zapowiedziano uruchomienie tzw. bonu na audyt energetyczny, który ma pomóc osobom planującym termomodernizację domu.

Szefowa Funduszu przekazała, że do końca I kwartału 2026 r. lista rekomendowanych firm ma być gotowa, a jej uruchomienie planowane jest na kolejny kwartał. Ma ona stanowić praktyczną podpowiedź dla beneficjentów, którzy często nie mają doświadczenia w wyborze rzetelnych wykonawców inwestycji termomodernizacyjnych.

Jak podkreśliła Zawadzka-Stępniak, korzystanie z listy nie będzie obowiązkowe. Beneficjent nie będzie zmuszony do wyboru firmy z zestawienia ani narażony na niższą dotację, jeśli zdecyduje się na wykonawcę spoza listy. - To ma być bardziej podpowiedź, wskazanie rzetelnych, sprawdzonych firm – zaznaczyła.

Kryteria wpisu na listę są jeszcze ustalane, ale – jak zapowiedziała prezes Funduszu – mają być maksymalnie obiektywne. Chodzi m.in. o liczbę zrealizowanych inwestycji w programie, rozliczonych wniosków czy długość funkcjonowania firmy na rynku. Lista ma ograniczyć ryzyko oszustw i wyeliminować podmioty nierzetelne.

Projekt przygotowywany jest wspólnie przez NFOŚiGW, Instytut Ochrony Środowiska, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, przy wsparciu Banku Światowego. Wcześniej o planach jej stworzenia informował PAP wiceminister klimatu Krzysztof Bolesta.

Drugą istotną zmianą ma być uruchomienie w I kwartale 2026 r. finansowania audytów energetycznych z góry. Obecnie audyt jest w programie refinansowany, co oznacza, że beneficjent musi najpierw sam ponieść koszt jego wykonania. Jak przyznała prezes NFOŚiGW, jest to jedna z głównych barier wejścia do "Czystego Powietrza".

- Otrzymujemy sygnały z gmin i wojewódzkich funduszy, że sfinansowanie audytu przed złożeniem wniosku jest problemem – wskazała. Dlatego planowany bon na audyt ma umożliwić pokrycie tych kosztów z wyprzedzeniem. Rozwiązanie to ma być realizowane za pośrednictwem gmin.

Audyt energetyczny jest obowiązkowy w nowej odsłonie programu, podobnie jak późniejsze przedstawienie świadectwa charakterystyki energetycznej, które potwierdza zmniejszenie energochłonności budynku po zakończeniu inwestycji.

Nowa edycja "Czystego Powietrza" ruszyła z końcem marca 2025 r. po kilkumiesięcznej przerwie spowodowanej wykrytymi nieprawidłowościami. Reforma wprowadziła m.in. limity kosztów, obowiązek audytu, korzystanie z operatora przy najwyższym dofinansowaniu oraz zasadę jednej dotacji na jeden dom.

Źródło: PAP