Czym jest agitacja wyborcza?

Czym jest agitacja wyborcza? Definicja agitacji znajduje się w art. 105 Kodeksu wyborczego. Pierwszy paragraf stanowi, że agitacja wyborcza to po prostu publiczne nakłanianie lub zachęcanie do głosowania w określony sposób, zwłaszcza do głosowania na kandydata określonego komitetu. 

Istnieje wiele różnych form agitacji. Kodeks wyborczy wskazuje między innymi, że może ona być realizowana poprzez zbieranie podpisów popierających zgłoszenie kandydatów po uzyskaniu pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego. Każdy, kto prowadzi taką formę agitacji, może zbierać podpisy w czasie i w sposób, który będzie wykluczał stosowanie jakichkolwiek nacisków zmierzających do ich wymuszenia. Zabronione jest na mocy istniejących przepisów zbieranie lub składanie podpisów w zamian za korzyść majątkową lub osobistą. 

Sposobami prowadzenia agitacji wyborczej mogą być również:

• reklamy,
• ulotki i plakaty,
• informacje, komunikaty, apele i hasła wyborcze w prasie drukowanej,
• audycje radiowe,
• debaty w telewizji,
• przemówienia na wiecach wyborczych. 

Bardzo często komitety wyborcze wykorzystują plakaty z wizerunkami kandydatów na posłów, senatorów czy Prezydenta RP. Można je wieszać np. na ścianach budynków, przystankach komunikacji publicznej, na ogrodzeniach i latarniach, urządzeniach energetycznych i telekomunikacyjnych, a zwłaszcza na tablicach i słupach ogłoszeniowych. Jednak za każdym razem muszą być naklejane czy mocowane tak, by w późniejszym czasie, po zakończonej kampanii wyborczej, można było je usunąć bez powodowania szkód. Posługiwanie się taką formą agitacji wyborczej wymaga uzyskania zgody właściciela lub zarządcy nieruchomości, obiektu czy urządzenia, gdzie mają się znaleźć plakaty. 

Nie można jednak w związku z agitacją wyborczą prowadzoną przez komitety organizować loterii fantowych czy innego rodzaju gier losowych czy konkursów, w których do wygrania są nagrody pieniężne lub przedmioty mające wartość przewyższającą wartość przedmiotów zazwyczaj wykorzystywanych w celach reklamowych i promocyjnych. 

Komitet wyborczy, który ma kandydatów zarejestrowanych do wyborów, ma prawo do rozpowszechniania, bez ponoszenia z tego tytułu kosztów, audycji wyborczych w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych na koszt tych nadawców. Z takiego uprawnienia można skorzystać w okresie od 15. dnia przed dniem wyborów do dnia zakończenia kampanii wyborczej i ogłoszenia w związku z tym ciszy wyborczej. 

Każdy komitet wyborczy, ale i każdy wyborca, ma prawo do prowadzenia agitacji wyborczej.

Agitację można prowadzić w okresie przedwyborczym. Kodeks wyborczy wskazuje, że dokładnie chodzi o czas od dnia przyjęcia przez właściwy organ zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego na zasadach, w formach i w miejscach określonych do tego celu. Nie można między innymi prowadzić agitacji w lokalu wyborczym oraz na terenie budynku, gdzie taki lokal się znajduje. Nie można też agitować na terenie:

• urzędów administracji rządowej i samorządowej;
• sądów;
• zakładów pracy w sposób i w formie zakłócających normalne funkcjonowanie,
• jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz oddziałów obrony cywilnej, w tym w skoszarowanych jednostkach podlegających ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych;
• szkół – istnieje zakaz agitacji wobec uczniów.

Natomiast ostatni dzień agitacji przypada w przeddzień wyborów. Zarówno w dniu głosowania, jak i na 24 godziny przed nim zabronione jest prowadzenie agitacji.