Cisza wyborcza – czym jest i kiedy obowiązuje?
Okres przed wyborami – czy to parlamentarnymi, do Europarlamentu, samorządu terytorialnego czy na Prezydenta RP, to czas, kiedy trwa kampania. Aktywnie działają w niej komitety zgłoszone do Państwowej Komisji Wyborczej. Jednak ostatni dzień przed wyborami jest czasem, kiedy żaden z polityków nie agituje – nie nakłania nikogo do oddania swojego cennego głosu na danego kandydata. Dlaczego? Wiąże się to z ciszą wyborczą. Co to jest?
Czym jest cisza wyborcza?
W przeddzień wyborów zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego obowiązuje cisza wyborcza. Co to jest? To czas, w którym zabronione jest prowadzenie szeroko rozumianej agitacji wyborczej. Obejmuje to zakaz:
- zwoływania zgromadzeń,
- organizowania pochodów i manifestacji,
- wygłaszania przemówień,
- rozpowszechniania materiałów wyborczych.
W związku z ciszą wyborczą zabroniona jest równocześnie agitacja w lokalach wyborczych oraz na terenie budynku, w którym taki lokal się znajduje.
Przez pojęcie agitowania wyborczego należy rozumieć publiczne nakłanianie, przekonywanie czy zachęcanie do głosowania przez wyborców w określony sposób. Agitacja nie musi mieć charakteru bezpośredniego. Możliwe jest jej prowadzenie również w internecie.
Kiedy trwa cisza wyborcza?
Dla rozwiania wszelkich wątpliwości w tym zakresie warto wiedzieć, w jakich odstępach czasowych trwa cisza wyborcza. Kiedy się zaczyna i kiedy kończy? Cisza wyborcza zaczyna się na 24 godziny przed dniem głosowania i trwa aż do jego zakończenia. Wybory zawsze odbywają się w dzień wolny od pracy, czyli w niedzielę, dlatego cisza wyborcza rozpoczyna się o północy w sobotę i kończy w niedzielę po zamknięciu lokali wyborczych.
Co grozi za złamanie ciszy wyborczej?
Osoby, które świadomie lub nawet nieświadomie łamią w czasie ciszy wyborczej zasady ujęte w Kodeksie wyborczym, narażają się na nałożenie kar. Artykuł 498 Kodeksu wskazuje, że prowadzenie agitacji wyborczej w czasie zarządzonej ciszy wyborczej grozi grzywną.
Osoby, które są świadkiem lub same doświadczają agitacji w czasie ciszy wyborczej, powinny zgłaszać takie wykroczenia na Policję.
Za naruszenie zakazu podawania do publicznej wiadomości w trakcie ciszy wyborczej wyników sondaży, zachowań wyborczych i przewidywanych wyników wyborów grożą surowsze sankcje, ponieważ jest to traktowane jako przestępstwo. Może to być kara w wysokości nawet do 1 mln zł.
