Na czym polega prawo konkurencji?

Prawo konkurencji nazywane jest również prawem ochrony konkurencji i jest to gałąź prawa, gdzie nadrzędnym celem jest ochrona przedsiębiorców przed zachowaniem innych podmiotów rynkowych. Firmy te mogą zakłócać rozwój wolnej konkurencji czy ograniczać możliwość swobodnego realizowania interesów gospodarczych w obrębie wolnego rynku. 

Prawo ochrony konkurencji obejmuje kilka ważnych dziedzin:

• pomoc publiczną,
• nieuczciwą konkurencję,
• prawo antymonopolowe.

W Polsce prawo konkurencji jest regulowane na mocy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 16 lutego 2007 roku. Podstawą funkcjonowania tego prawa jest zagwarantowanie istnienia konkurencji na rynku i zwalczanie nieuczciwej konkurencji. 

Co należy rozumieć przez pojęcie konkurencji, która jest podmiotem prawa antymonopolowego? To pewien proces rynkowy, w którym firmy funkcjonujące równolegle względem siebie na rynku prowadzą działania w celu zawierania transakcji. Obejmuje wszystkie bieżące i potencjalne kontroferty i substytuty, jakie w danym przypadku nabywca towarów lub usług może brać pod uwagę. 

UOKiK to skrótowiec od nazwy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. To urząd sprawujący kontrolę nad przestrzeganiem prawa o ochronie konkurencji. Prezes UOKiK monitoruje przestrzeganie przez przedsiębiorców przepisów wspominanej ustawy. Wydaje decyzje w sprawach:

• praktyk ograniczających konkurencję, 
• koncentracji przedsiębiorców,
• o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone,
• praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów itp. 

Ponadto Urząd prowadzi badania stanu koncentracji gospodarki i zachowań rynkowych przedsiębiorców. Odpowiada za przygotowanie projektów rządowych programów rozwoju konkurencji oraz projektów rządowej polityki konsumenckiej. Nawiązuje i utrzymuje współpracę z krajowymi i międzynarodowymi organami i organizacjami, do których zakresu działania należy ochrona konkurencji i konsumentów. 

Antykonkurencyjne porozumienia zawierane przez dwa lub więcej podmiotów rynkowych mogą przybierać różną formę. Jedną z nich jest porozumienie horyzontalne, inaczej kartel. Zawierane jest między konkurentami, tj. przedsiębiorcami działającymi na tym samym szczeblu obrotu, np. producent-producent. Porozumienia horyzontalne uznaje się za najpoważniejszy przejaw naruszenia prawa ochrony konkurencji. Oprócz nich istnieją również porozumienia wertykalne, jakie zawierane są pomiędzy przedsiębiorcami działającymi na różnych szczeblach obrotu. 

Z jakiego powodu w Polsce obowiązuje prawo ochrony konkurencji, a wszyscy członkowie UE powinni stosować się do unijnego prawa? Dlaczego tak ważne jest zachowanie konkurencji rynkowej?

Wszystko dlatego, że jej istnienie wywiera korzystny wpływ na rozwój przedsiębiorczości i produktywności firm. Zarówno dla przedsiębiorców, jak i może przede wszystkim dla konsumentów fakt istnienia konkurencji jest korzystny. Zapewnia ona bowiem:

• lepszą jakość produktów – przedsiębiorcy dla przyciągnięcia uwagi konsumentów i zyskania ich lojalności oferują produkty wyższej jakości, dzięki czemu konsumenci mogą nabywać lepsze produkty,
• niższe ceny – konkurencja wymusza obniżanie cen, by konsument wybrał najtańszy produkt lub usługę,
• większy wybór produktów i usług na rynku – w obrębie konkurencyjnego rynku podmioty są zmotywowane do zwiększania i poszerzania swojej oferty,
• innowacje – konkurencja nie tylko sprzyja, ale nawet wymusza opracowywanie nowych technik produkcji i rozwiązań oraz produktów, jakie potencjalnie zainteresują konsumentów,
• szeroko rozumiany rozwój gospodarczy – konkurencja wpływa na wzrost konkurencyjności całej gospodarki na rynkach zagranicznych. 

To tylko jedne z wielu powodów, dla których gospodarka, w której obowiązuje zdrowa konkurencja, funkcjonuje bez zarzutu.