Najazd Czechów na polskie stacje. "Leją ile się da, na maksa"

Od kilku tygodni w money.pl piszemy o anomaliach na stacjach paliw w Polsce. Gdy u naszych sąsiadów ceny idą w górę, u nas wyraźnie spadają.

Na stacji Orlenu w Kudowie-Zdroju, tuż przy granicy z Czechami, litr benzyny 95 kosztował w środę 6,07 zł, a litr diesla 6,02 zł. Konkurencja jest droższa. W tym samym mieście i czasie tankując na Shellu trzeba było zapłacić odpowiednio 6,24 zł i 6,19 zł. Jeszcze drożej za benzynę 95 zapłacilibyśmy na stacji BP - 6,29 zł za litr, natomiast diesel kosztował tyle samo, co na Shellu - 6,19 zł. Klienci stacji Circle K zapłacić musieli odpowiednio 6,15 i 6,10 zł za litr.

Przy takich cenach Czesi z okolicznych miejscowości wolą tankować w Polsce. Mają o wiele taniej, nawet jeśli zatankują u konkurencji Orlenu. - W Czechach za litr benzyny musimy zapłacić od 38 do nawet 42 czeskich koron w zależności od miejsca. W Polsce tymczasem zapłacimy za litr benzyny 32-33 korony, więc widać zdecydowaną różnicę. Tylko szaleniec lub bogaty człowiek, mając blisko do polskiej stacji, nie zdecydowałby się u was tankować - mówi nam Jan Bubencik, którego spotkaliśmy, gdy tankował na Orlenie po polskiej stronie granicy.

Nie mija minuta, a przy dystrybutorze parkuje kolejny Czech, František Melnicky.

To obłęd, co się dzieje z cenami. Zazdrościmy Polakom. Przyjeżdżam tu nie tylko po benzynę, ale także po papierosy dla żony. Ona mówi, że można je kupić nawet o jedną trzecią taniej - przekonuje w rozmowie z money.pl Czech.

František Melnicky, żeby zatankować w Polsce, pokonuje trasę 50 kilometrów, ale i tak uważa, że warto. - Jestem tu kilka razy w miesiącu, ale mam znajomych, którzy regularnie odwiedzają polskie stacje. Znam osoby, mieszkające przy granicy, które przestały tankować w Czechach - mówi w rozmowie z money.pl pan František.

Potwierdza to Julia Adamiak, która pracuje na Orlenie przy granicy.

- Jestem tutaj od 6.45 i 98 proc. klientów to byli Czesi. Czyste szaleństwo. Czesi wykupują wszystko. Nie tylko benzynę, ale też papierosy, całymi sztangami - mówi w rozmowie z money.pl pracownica Orlenu. Faktycznie, na stacji widzimy przetrzebione półki z papierosami.

Dla nich nasze ceny to tak, jakby mieli za darmo. Może trochę przesadzam, ale leją benzynę nie tylko do baków, ale także do kanistrów. Leją ile się da, na maksa - żartuje pani Julia.

- Tego się nie da opisać, od wczoraj mam "w nogach" ponad pięć kilometrów, można sprawdzić, mam licznik kroków w komórce. Nic nie robię, tylko podchodzę do dystrybutorów i pomagam tankować, oczywiście głównie Czechom - mówi kolejny pracownik Orlenu.

- Polacy pokazują, jak to się robi. My nie umiemy w politykę cenową i efekty są takie, że ceny paliw u nas są wysokie - mówi nam kolejny Czech spotkany na Orlenie. - Powód jest prosty, u nas niedługo są wybory - tłumaczy mu pracownik stacji.

Przejeżdżamy przez granicę i po chwili wjeżdżamy do czeskiego Náchodu. Orlen też ma tutaj swoją stację paliw, ale w Czechach działa pod nazwą Benzina. Patrzymy na ceny na pylonie. Benzyna 95 kosztuje 38,90 korony czeskiej za litr, a diesel 38,60 korony. W przeliczeniu na polska walutę to 7,38 zł i 7,32 zł. Przypomnijmy - na Orlenie po polskiej stronie jest to 6,07 zł i 6,02 zł.

Jak to się przekłada na realne koszty tankowania? Porównaliśmy, kupując niemal taką samą ilość benzyny 95 w obu krajach. W Polsce było to 9,99, a w Czechach 10,01 litra. Na polskim Orlenie zapłaciliśmy 60,64 zł, a na czeskiej Benzinie 389,40 korony czeskiej, czyli równowartość ok. 74 zł. Różnica to więc ponad 13 złotych.

Już pod koniec sierpnia na "anomalię" w cenach paliw w Polsce zwrócili uwagę analitycy banku Goldman Sachs, o czym w money.pl pisaliśmy jako pierwsi. Stwierdzili oni, że gdy w Czechach, na Słowacji i na Węgrzech ceny paliw latem rosły wraz ze zwyżką notowań ropy naftowej, to w Polsce nie. Przywołało to skojarzenia z tzw. cudem na Orlenie, czyli sytuacją z przełomu roku. Mimo przywrócenia 23-proc. stawki VAT na paliwa, ceny paliw na Orlenie niemal się wtedy nie zmieniły.

Obserwacje te potwierdzają cotygodniowe raporty paliwowe Komisji Europejskiej. Wyraźnie widać, że ceny paliw w Polsce są najniższe w regionie. Co więcej, mimo drożejącej ropy naftowej i osłabiającego się złotego, jeszcze wyraźniej spadają, zamiast rosnąć.

- Widać wyraźnie, że Polska bardzo mocno odstaje cenowo od krajów, które są podobne do nas pod względem poziomu życia. Trudno znaleźć gospodarcze uzasadnienie dla tak niskich cen paliw w Polsce. Wszystkie kraje ościenne mają wyższe ceny. Mówimy tu już nawet o złotówce różnicy - mówił niedawno w programie "Newsroom" WP Jakub Bogucki, analityk serwisu e-petrol.pl.

- Trudno powiedzieć, czy te ceny pójdą w górę przed, czy po wyborach - to już jest wróżenie. Decyzje dotyczące paliw nie zawsze mają podłoże wyłącznie gospodarcze, dlatego nie umiem przewidzieć, kiedy i w jakiej kwocie ta podwyżka będzie - dodawał ekspert.

Do Orlenu należy 65 proc. polskiego rynku paliw. Jest on też hurtowym dostawcą dla innych sieci i właścicieli niezależnych stacji paliw.

Zapytaliśmy Orlen, skąd takie różnice w cenie paliwa po dwóch stronach granicy.

"Detaliczne ceny paliw są przede wszystkim pochodną cen hurtowych na danym rynku, które z kolei kształtowane są przez szereg czynników o charakterze makroekonomicznym oraz lokalnym, m.in.: źródła pozyskania paliw, koszty surowców, obciążenia fiskalne oraz koszty produkcji i usług, w tym koszt energii, logistyki i koszty pracy" - czytamy w odpowiedzi wysłanej przez biuro prasowe państwowej spółki.

"Zjawisko wykorzystywania przez kierowców różnic cenowych pomiędzy stacjami paliwowymi w graniczących ze sobą państwach jest zjawiskiem normalnym. Z perspektywy sieci Orlen w Polsce nie ma ono obecnie istotnej skali" - dodał koncern.

Orlen wielokrotnie podkreślał, że zgodnie ze swoją polityką, "działa w kierunku stabilizacji cen".

Malwina Gadawa, dziennikarka i wydawca money.pl