Polska pozwana do TSUE. Skargę skierowała Bruksela

Tomasz Sąsiada
Dyrektywa Seveso III dotyczy zakładów przemysłowych z branży chemicznej i petrochemicznej oraz firm z sektora magazynowania i hurtowej sprzedaży paliw - zdjęcie ilustracyjneDyrektywa Seveso III dotyczy zakładów przemysłowych z branży chemicznej i petrochemicznej oraz firm z sektora magazynowania i hurtowej sprzedaży paliw - zdjęcie ilustracyjne
Źródło zdjęć: © Adobe Stock | Quality Stock Arts

Komisja Europejska zaskarżyła Polskę do Trybunału Sprawiedliwości UE za niedostosowanie krajowych przepisów do unijnej dyrektywy Seveso III, która reguluje zapobieganie poważnym awariom przemysłowym. Jednocześnie KE wszczęła wobec Polski odrębne postępowanie dotyczące braku ocen środowiskowych dla dziesięciu działających kopalń węgla.

Dyrektywa Seveso III obejmuje ok. 11 tys. zakładów przemysłowych w całej Unii Europejskiej, działających przede wszystkim w branży chemicznej, petrochemicznej oraz w sektorze magazynowania i hurtowej sprzedaży paliw. Jej celem jest minimalizowanie ryzyka poważnych katastrof – wycieków chemikaliów, pożarów czy wybuchów – a tam, gdzie do nich dojdzie, ograniczanie szkód dla zdrowia ludzi i stanu środowiska.

Polska wszczęła prace nad dostosowaniem prawa krajowego do wymogów dyrektywy już po tym, gdy w 2021 r. Komisja Europejska rozpoczęła postępowanie o naruszenie prawa. Od tego czasu przepisy jednak nie zostały znowelizowane. KE zdecydowała się więc na skierowanie sprawy do TSUE.


DLA CIEBIE
Nie płać więcej niż musisz. Te ulgi podatkowe warto znać


Co zarzuca Polsce Komisja Europejska?

Według Komisji polskie władze nie zadbały o to, by zakłady przemysłowe sporządzały kompletne raporty bezpieczeństwa i udostępniały je lokalnym społecznościom. Tego rodzaju dokumenty pozwalają mieszkańcom okolicznych terenów poznać realne zagrożenia, jakie mogą stwarzać pobliskie fabryki.

Braki dotyczą też kilku innych obszarów:

  • wdrożenia przepisów o planach operacyjno-ratowniczych,
  • zasad zagospodarowania przestrzennego wokół zakładów wysokiego ryzyka,
  • procedur, które właściwe organy muszą uruchomić po wystąpieniu poważnej awarii.

"Komisja uznaje, że działania podjęte przez polskie władze w celu zmiany przepisów krajowych są niewystarczające, w związku z czym kieruje sprawę przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości UE" – napisano w komunikacie KE. Jeśli TSUE stwierdzi naruszenie prawa unijnego, Polsce grożą kary finansowe.

Nazwa dyrektywy nawiązuje do tragedii z 1976 r. w północnych Włoszech. W fabryce chemicznej w pobliżu miasteczka Seveso doszło wówczas do wycieku toksycznej substancji. Władze zakładu początkowo ukryły informację o awarii i nie poinformowały mieszkańców o zagrożeniu. Dopiero gdy po kilku dniach w mieście zaczęły masowo padać zwierzęta, a u dzieci pojawiły się poważne zmiany skórne, ogłoszono stan zagrożenia i przeprowadzono ewakuację.

Kopalnie węgla bez ocen środowiskowych

Równolegle z wniesieniem skargi do TSUE Komisja Europejska wszczęła w czwartek wobec Polski osobne postępowanie o naruszenie prawa – tym razem w związku z brakiem ocen oddziaływania na środowisko dla części czynnych kopalń węgla.

Unijna dyrektywa środowiskowa nakłada obowiązek przeprowadzenia przynajmniej wstępnej kontroli dla każdej inwestycji górniczej. Jej zadaniem jest ustalenie, czy wydobycie może zagrażać ludziom lub środowisku – przez zanieczyszczenie wody, powietrza, gleby albo degradację przyrody. Gdy ryzyko jest oceniane jako wysokie, inwestor musi przeprowadzić pełną procedurę oceny środowiskowej.

Zgodnie z orzecznictwem TSUE wymóg ten obejmuje również rozbudowę już istniejących obiektów, jeżeli niesie ze sobą analogiczne ryzyko jak nowy projekt. Co więcej, jeśli zgoda na inwestycję została wydana bez wymaganych badań, państwo jest zobowiązane uzupełnić tę ocenę już po fakcie.

Polska naruszyła te zasady w 2018 r., przedłużając koncesje górnicze, które pierwotnie przyznano bez wymaganych decyzji środowiskowych. Rząd zadeklarował wprawdzie, że do 2024 r. przeprowadzi zaległe oceny, jednak 10 kopalń węgla nadal funkcjonuje bez wymaganej dokumentacji środowiskowej.

Polska ma dwa miesiące na odpowiedź na zarzuty KE w sprawie kopalń. Jeśli Komisja uzna ją za niewystarczającą, przejdzie do kolejnego etapu – wysłania uzasadnionej opinii. Dopiero w trzecim kroku tej procedury sprawa mogłaby trafić do Trybunału Sprawiedliwości UE.

Wybrane dla Ciebie