Polska przed poważnym wyzwaniem demograficznym. Społeczeństwo się "kurczy"

Według najnowszych prognoz GUS, populacja Polski skurczy się z obecnych 37,635 mln do zaledwie 30,9 mln w 2060 roku. To oznacza spadek o 6,735 mln osób w ciągu zaledwie 35 lat. Równocześnie nastąpi drastyczna zmiana w strukturze wiekowej społeczeństwa. Liczba osób w wieku produkcyjnym spadnie z 21,7 mln w 2025 roku do około 15 mln w 2060. W tym samym okresie liczba osób w wieku poprodukcyjnym wzrośnie z 9 mln do 11 mln.

Te zmiany demograficzne będą miały ogromny wpływ na rynek pracy i system emerytalny. GUS przewiduje, że od 2052 roku na każde 100 osób w wieku produkcyjnym przypadać będzie ponad 100 osób w wieku nieprodukcyjnym. To dramatyczny wzrost w porównaniu z rokiem 2025, kiedy to proporcja ta ma wynosić 72 osoby nieprodukcyjne na 100 produkcyjnych.

Dane Eurostatu pokazują, że w ciągu ostatniej dekady Polska odnotowała najwyższy w Unii Europejskiej wzrost wskaźnika obciążenia emerytalnego. Wskaźnik ten, mierzący stosunek liczby osób w wieku 65+ do liczby osób w wieku produkcyjnym, wzrósł w Polsce aż o 10,4 punktu procentowego. Mimo tego skokowego wzrostu, Polska wciąż nie jest krajem o najwyższym wskaźniku w UE - wyższe wartości notują Portugalia (38 proc.), Włochy i Finlandia (po 37,8 proc.). Dla porównania, w Polsce wskaźnik ten wynosi obecnie 29,3 proc.

Oskar Sobolewski, ekspert emerytalny i rynku pracy w HRK Payroll Consulting, komentuje w rozmowie z HRInfo nadchodzące zmiany. "Polska jest i będzie coraz starszym krajem, ze stale zmniejszającą się populacją. To, czy prognozy się sprawdzą, uzależnione będzie od prowadzonych polityk, ale można założyć – patrząc na dane dotyczące urodzeń – że prognozy mogą się sprawdzić, a możliwe, że są one i tak zbyt pozytywne, szczególnie gdy zostaną zweryfikowane o dane za 2023 rok i rekordowo niski współczynnik dzietności".

Oskar Sobolewski dodaje, że niezbędne są zmiany w systemie emerytalnym, w tym wyrównanie i podwyższenie wieku emerytalnego. "Mam nadzieję, że w 2050 roku wiek emerytalny zostanie wyrównany i podwyższony. Zmiany w systemie emerytalnym są niezbędne. To jeden z powodów, dlaczego reforma jest potrzebna. Należy jak najszybciej zacząć wdrażać zmiany nie tylko związane z wiekiem emerytalnym, ale szerszą reformą dotyczącą ochrony zdrowia oraz rynku pracy dla osób 50+".

Eksperci zgodnie podkreślają, że bez kompleksowych działań obejmujących politykę migracyjną, rynek pracy, system emerytalny i ochronę zdrowia, Polska może stanąć w obliczu poważnych wyzwań gospodarczych i społecznych w nadchodzących dekadach. Kluczowe będzie wypracowanie długoterminowej strategii uwzględniającej zmieniającą się strukturę demograficzną kraju.