Polski Ład. Apel o weto prezydenta do ustawy podatkowej

Pod apelem do prezydenta podpisali się: Zbigniew Jakubas, Henryka Bochniarz, dr Sławomir Dudek, prof. Jerzy Hausner, Bogdan Kaczmarek, Adam Kiciński, Jerzy Krzanowski, Arkadiusz Muś, Henryk Orfinger i Michał Świerczewski.

W apelu podkreślono, że tryb stanowienia ustawy Polskiego Ładu w Sejmie, a w szczególności tryb jej konsultacji jaskrawo narusza wywodzone z Konstytucji zasady zaufania obywateli do państwa prawa. Jak zaznaczono, jest to jedna z największych reform prawa podatkowego na przestrzeni wielu lat, która zmienia aż dwadzieścia sześć ustaw i wprowadza ok. 100 nowych rozwiązań dotyczących różnych aspektów systemu podatkowego. W apelu czytamy:

Wiele z tych rozwiązań jest bardzo skomplikowanych, nowatorskich, dotychczas niespotykanych w systemach podatkowych. Ustawy będą oddziaływać na kilkadziesiąt różnych grup podmiotów publicznych i prywatnych, których liczebność przekracza 25 milionów. Ze względu na znaczenie proponowanych zmian oraz ich wpływ na funkcjonowania systemu podatkowego, projekt ustawy powinien być procedowany przy zachowaniu najwyższych standardów legislacyjnych.

Według sygnatariuszy listu do prezydenta Andrzeja Dudy, "przyjęcie tak kompleksowej i złożonej reformy prawa podatkowego w tak krótkim czasie, tuż przed rozpoczęciem kolejnego roku podatkowego, a zwiększającej podatki dla 2-3 milionów podatników bez należytych konsultacji z podatnikami, pracownikami, przedsiębiorcami i samorządowcami stanowi pogwałcenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego oraz wywodzonej z niej zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP)."

Jak wskazano, pierwotny pakiet ustaw podatkowych był konsultowany w wakacje, a finalna wersja projektu nie była konsultowana przed skierowaniem do Sejmu. Podkreślono, że zaznacza to również w swoim apelu Rada Przedsiębiorczości zrzeszająca 9 największych organizacji pracodawców, w tym organizacje należące do Rady Dialogu Społecznego.

"Przeciętny podatnik, ale nawet i księgowi w firmach, nie są w stanie w większości przypadków określić skutków proponowanych zmian dla swojej przyszłej sytuacji finansowej. Podobnie eksperci ekonomiczni i doradcy podatkowi. Analiza projektowanych zmian rodzi wątpliwości co do ich jednoznaczności i przejrzystości. Nawet eksperci sejmowi od legislacji nie byli w stanie przeczytać i przeanalizować całego projektu. Oznacza to, że wejście w życie tych zmian w ww. trybie, tj. z ograniczonymi konsultacjami oraz w zbyt krótkim terminie na dostosowanie rynku do nowej rzeczywistości prawnej, musi prowadzić do naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikających z Konstytucji RP" - stwierdzili członkowie Rady.

"Nie jesteśmy przeciwni reformie podatków w kierunku prozatrudnieniowym, w kierunku obniżenia klina podatkowo-składkowego dla najmniej zarabiających pracowników. Jednak to nie usprawiedliwia wprowadzania prowizorek i komplikacji. Tym bardziej, że już dzisiaj w rankingu International Tax Competitiyeness Index, Polska zajęła przedostatnie miejsce na 37 krajów OECD. To nie usprawiedliwia też braku należytych konsultacji i braku możliwości przygotowania się podatników do nowych rozwiązań, szczególnie w okresie tak dużej niepewności, zagrożeń inflacyjnych i nadal w warunkach pandemicznych" - czytamy w apelu.

"Biorąc pod uwagę wymienione okoliczności, apelujemy o wstrzymanie procesu legislacyjnego ustawy poprzez jej zawetowanie. Jednocześnie uważamy, że konieczne jest przygotowanie profesjonalnej, kompleksowej, skonsultowanej i prozatrudnieniowej reformy systemu podatkowo-składkowego" - oświadczyli sygnatariusze apelu.

Podkreślili, że reforma podatków "musi być oparta na konsensusie, a nie na konflikcie i przygotowana bez niezrozumiałej presji czasowej".

1 października Sejm uchwalił nowelizację ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, która wdraża rozwiązania podatkowe zapowiadane wcześniej w ramach programu Zjednoczonej Prawicy - Polski Ład. Pod koniec października posłowie odrzucili część poprawek Senatu, m.in. tę, która zakładała, że nowe rozwiązania podatkowe miałyby wejść w życie 1 stycznia 2023 roku. Opowiedzieli się też przeciw przyjęciu poprawki zmierzającej do ustanowienia podstaw prawnych pokrycia uszczerbku finansowego jednostek samorządu terytorialnego w związku z wejściem w życie nowych regulacji oraz przeciw zwiększeniu podatku dla organizacji pożytku publicznego z 1 do 1,2 proc.

Negatywną opinię uzyskała także senacka poprawka rozszerzająca tzw. ulgę dla klasy średniej o emerytów i osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenie oraz poprawka rozszerzająca preferencje podatkowe na osoby posiadające co najmniej troje dzieci.