Ponure wieści z Europy. "Nadszedł czas, abyśmy zaczęli działać"

W każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej ponad siedmiu na dziesięciu respondentów martwi się rosnącymi kosztami życia, przy czym najwyższe wyniki odnotowano w Grecji (100 proc.), na Cyprze (99 proc.), we Włoszech i w Portugalii (w obu przypadkach 98 proc.).

Rosnące ceny, w tym energii i żywności, są odczuwane we wszystkich kategoriach socjodemograficznych, takich jak płeć czy wiek, a także we wszystkich środowiskach edukacyjnych i społeczno-zawodowych.

Drugim najczęściej wymienianym zmartwieniem, na które wskazało 82 proc. respondentów, jest zagrożenie ubóstwem i wykluczeniem społecznym. Na trzecim miejscu wśród najczęściej wymienianych obaw znalazły się zmiany klimatyczne i ryzyko rozprzestrzenienia się wojny w Ukrainie na inne kraje (81 proc.).

Również w przypadku Polski największą bolączką respondentów są rosnące koszty życia (97 proc.). Podobnie jak pozostali Europejczycy Polacy obawiają się też ubóstwa i wykluczenia społecznego (85 proc.), jednak w jeszcze większym stopniu trapi ich ryzyko rozprzestrzenienia się wojny w Ukrainie na inne kraje (91 proc.). Polacy z niepokojem myślą też o ryzyku incydentu nuklearnego (85 proc.).

Respondenci z Polski dostrzegają również ryzyka dla wspólnych europejskich wartości jak wolność i demokracja (80 proc.). Natomiast w mniejszym stopniu obawiają się zmian klimatycznych (77 proc.).

Europejczycy oczekują, że Unia będzie kontynuować prace nad rozwiązaniami mającymi na celu złagodzenie potęgujących się skutków kolejnych kryzysów, które nawiedziły kontynent.

Na razie obywatele nie są zadowoleni z działań podejmowanych ani na szczeblu krajowym, ani na szczeblu UE. Tylko jedna trzecia Europejczyków wyraża zadowolenie ze środków podejmowanych przez ich rządy krajowe lub UE w celu rozwiązania problemu rosnących kosztów życia.

Jeśli chodzi o sytuację finansową obywateli, badanie pokazuje, że skutki kryzysów są coraz bardziej odczuwalne. Prawie połowa mieszkańców UE (46 proc.) twierdzi, że ich standard życia już się obniżył z powodu skutków pandemii wirusa COVID-19, konsekwencji wojny Rosji z Ukrainą i kryzysu kosztów utrzymania. Kolejne 39 proc. jeszcze nie odczuło obniżenia standardu życia, ale spodziewa się, że nastąpi to w nadchodzącym roku, co sprawia, że perspektywy na rok 2023 są raczej "ponure".

Innym wymownym wskaźnikiem rosnących ograniczeń ekonomicznych jest wzrost udziału obywateli mających trudności z płaceniem rachunków "przez większość czasu" lub "czasami". W tym przypadku od jesieni 2021 r. nastąpił wzrost o dziewięć punktów procentowych - z 30 do 39 proc.

W przypadku Polski obniżenie standardu życia zadeklarowało 37 proc. respondentów, kolejne 45 proc. spodziewa się tego w nadchodzącym roku. Natomiast trudności z płaceniem rachunków deklaruje 30 proc. Polaków.

Ludzie, co zrozumiałe, martwią się rosnącymi kosztami utrzymania, ponieważ coraz więcej rodzin z trudem wiąże koniec z końcem. Teraz nadszedł czas, abyśmy zaczęli działać, abyśmy zapanowali nad naszymi rachunkami, zahamowali inflację i sprawili, że nasze gospodarki będą rosły. Musimy chronić najsłabszych członków naszych społeczeństw - powiedziała przewodnicząca Parlamentu Europejskiego Roberta Metsola, odnosząc się do wyników badania.

Przy inflacji na poziomie najwyższym od dziesięcioleci Europejczycy chcą, aby Parlament Europejski skupił się na walce z ubóstwem i wykluczeniem społecznym (37 proc.). Dla wielu obywateli istotne pozostaje zdrowie publiczne (34 proc.), podobnie jak dalsze działania przeciwko zmianom klimatu (31 proc.). Wysokie miejsce na liście zajmuje również wspieranie gospodarki i tworzenie nowych miejsc pracy (31 proc.).

Zdaniem Polaków Parlament Europejski powinien przede wszystkim skoncentrować się na obronie i bezpieczeństwie UE, w tym ochronie granic zewnętrznych UE (35 proc.). Wysoko w hierarchii priorytetów, na które wskazali respondenci z Polski, znalazły się: zdrowie publiczne (32 proc.) oraz wspieranie gospodarki i tworzenie nowych miejsc pracy (31 proc.).