Ponury raport o PMI. Koszty uderzają w polski przemysł coraz silniej

Wskaźnik PMI S&P Global dla polskiego sektora przemysłowego wyniósł w kwietniu 2026 roku 48,8 punktu. To zaledwie minimalna zmiana w porównaniu z marcowym odczytem (48,7 pkt), kiedy to wydawało się, że przemysł łapie oddech mimo zawirowań wojennych na świecie. Niestety, wynik wciąż znajduje się poniżej granicy 50 punktów, co oznacza, że warunki w biznesie ulegają dalszemu pogorszeniu. Taka sytuacja trwa już dwunasty miesiąc z rzędu.

Głównym powodem problemów jest spadek nowych zamówień. Klienci rzadziej kupują polskie towary. Twórcy raportu wskazują, że ten trend utrzymuje się od ponad roku. Przedsiębiorcy tłumaczą to zjawisko słabą koniunkturą na rynku oraz dużą niepewnością. Dodatkowo na sytuację wpływają braki surowców, wyższe ceny ropy naftowej oraz konflikt zbrojny na Bliskim Wschodzie.

Wojna na Bliskim Wschodzie sprawia, że koszty transportu i surowców gwałtownie rosną. Badanie z kwietnia pokazuje, że presja kosztowa nasiliła się bardzo mocno. Eksperci z S&P Global zaznaczają, że inflacja cen materiałów do produkcji przyspieszyła do poziomu, który ostatnio wystąpił w maju 2022 roku.

Wyższe koszty uderzają w klientów. Polscy producenci muszą podnosić ceny swoich wyrobów. Robią to w tempie najszybszym od połowy 2022 roku. Z danych wynika, że miesięczny wzrost wskaźnika kosztów był drugim najwyższym w całej historii tego badania.

Trevor Balchin, dyrektor ekonomiczny w S&P Global Market Intelligence, podsumowuje sytuację w oficjalnym komunikacie:

– W kwietniu wskaźniki cenowe PMI biły na alarm, przy braku oznak słabnięcia gwałtownego wzrostu inflacji wywołanego wojną na Bliskim Wschodzie. Koszty produkcji w polskim przemyśle wzrosły w najszybszym tempie od maja 2022 roku, czyli od pierwszych miesięcy pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. Sezonowo modyfikowany wskaźnik kosztów produkcji podniósł się o ponad 17 punktów od lutego, co stanowi zdecydowanie największy wzrost odnotowany w ciągu dwóch miesięcy od powstania badania w 1998 roku - pisze w komentarzu do danych Trevor Balchin.

W obliczu szybko rosnących kosztów producenci nie mieli wyboru i musieli podnieść własne ceny w najszybszym tempie od czerwca 2022 roku. Stało się to pomimo dalszego spadku nowych zamówień w tym miesiącu, co pociągnęło za sobą spadek produkcji po krótkim wzroście odnotowanym w marcu. Główny wskaźnik PMI nieznacznie wzrósł do najwyższego poziomu od trzech miesięcy, ale był to efekt wzrostu subindeksów związanych z podażą. Czas dostaw wydłużył się w największym stopniu od czerwca 2022 roku, a zapasy zakupów wzrosły w najszybszym tempie od maja 2022 roku, ponieważ firmy przygotowywały się na spodziewane niedobory - dodaje ekspert S&P.

Dane skomentowała też Monika Kurtek, ekspertka Banku Pocztowego. "Najbardziej niepokojące w opublikowanych dziś danych jest niewątpliwie nasilenie presji kosztowej, do czego prowadzi wzrost cen surowców i transportu, będący skutkiem wojny na Bliskim Wschodzie. Te wyższe koszty polscy producenci już przenoszą na klientów, podnosząc ceny swoich wyrobów w najszybszym tempie od czerwca 2022 r." - stwierdziła ekomomistka.

Zapowiada to niestety podwyższoną inflację w gospodarce, w konsekwencji czego niższe od przewidywanego będzie tempo wzrostu PKB. W tych okolicznościach RPP nie obniży już więcej stóp procentowych, a nie można wykluczyć że będzie wręcz zmuszona do ich podwyżki jeśli konflikt na Bliskim Wschodzie będzie się przedłużał - podkreśla Monika Kurtek.

Obawy o łańcuchy dostaw zmuszają fabryki do zmiany strategii. W kwietniu zakłady w Polsce powiększyły zapasy materiałów. Robiły to najsilniej od czterech lat. Przedsiębiorcy chcą zabezpieczyć się przed brakami towarów, które wynikają z napięć na Bliskim Wschodzie. Czas, w którym firmy realizują zamówienia, mocno się wydłużył.

Słabe warunki na rynku powodują, że zaległości w produkcji maleją. W efekcie pracodawcy redukują zatrudnienie. Redukcje etatów trwają już dwunasty miesiąc z rzędu.

Szersze spojrzenie na dane z ostatnich miesięcy pokazuje jednak, że kłopoty sektora narastały stopniowo i dotykają całego naszego regionu. Już na początku tego roku z gospodarki płynęły niepokojące informacje, a lutowe, mocno rozczarowujące dane analityków stanowiły wyraźny sygnał ostrzegawczy z polskiego przemysłu. Problemem dla krajowych wytwórców jest nie tylko ostrożność lokalnych konsumentów, ale przede wszystkim fatalna koniunktura u naszych zachodnich sąsiadów, od których rodzime fabryki są uzależnione.

Eskalacja napięć geopolitycznych i załamanie szlaków handlowych uderzają bowiem rykoszetem w całą Europę, co dobitnie obrazuje sytuacja za Odrą, gdzie stosunkowo niedawno kolejny raport obnażył bolesną prawdę o potężnych problemach gospodarki Niemiec. Tamtejszy przemysł odczuwa dotkliwy wstrząs, co siłą rzeczy dławi zamówienia u polskich podwykonawców. Nakładająca się na to wszystko powracająca do firm inflacja po stronie kosztowej dodatkowo pogarsza perspektywy stabilizacji w najbliższym kwartale.