Przedłużenie kontroli na granicach z Niemcami i Litwą. Jest projekt

Kontrole na granicach z Niemcami i Litwą mają zostać przedłużone o kolejne pół roku. MSWiA wyjaśnia w projekcie, który został opublikowany 8 września w Rządowym Centrum Legislacji, że jest to zasadne wobec utrzymującego się zagrożenia migracyjnego.

Choć projekt określa kontrole graniczne jako tymczasowe, to – po kolejnym przedłużeniu – obowiązują one na przejściach z Niemcami i Litwą nieprzerwanie od lipca 2025 r. Obecna inicjatywa zakłada przedłużenie ich od października do 30 marca 2027 r. Polska przywróciła kontrole w reakcji na rosnącą presję migracyjną oraz obawy związane z wykorzystywaniem nowych szlaków migracyjnych prowadzących przez państwa bałtyckie.

Z perspektywy Warszawy była to również reakcja na podobne działania Niemiec, które jako pierwsze na szeroką skalę przywróciły kontrole na swoich granicach wewnętrznych. Uczyniły to już we wrześniu 2024 r. Początkowo obejmowały one granice z Francją, Belgią, Holandią, Luksemburgiem i Danią. Potem rozszerzono je na Polskę, Czechy i Austrię. Powodami były przede wszystkim walka z nielegalną migracją oraz względy bezpieczeństwa.

Resort spraw wewnętrznych uzasadnia dalsze utrzymywanie kontroli nad sytuacją migracyjną. W uzasadnieniu projektu wskazano, że zagrożenie dotyczy zarówno kierunku wschodniego – przez państwa bałtyckie – jak i kierunku niemieckiego, gdzie według MSWiA istnieje ryzyko tzw. wtórnych ruchów migracyjnych. Chodzi o przemieszczanie się cudzoziemców, którzy wcześniej znaleźli się w Niemczech, a następnie próbują zmienić miejsce pobytu.

W uzasadnieniu projektu MSWiA podało, że od początku 2026 r. do 23 sierpnia Straż Graniczna zatrzymała 1047 obywateli państw trzecich, którzy nielegalnie przekroczyli granicę z Litwy do Polski. Dodatkowo 154 osoby zatrzymano na terytorium kraju lub przy próbie wyjazdu do Niemiec po wcześniejszym przekroczeniu granicy litewsko-polskiej.

Na granicy polsko-niemieckiej w tym samym okresie zatrzymano 188 osób za nielegalne przekroczenie granicy w kierunku Polski, a 1610 cudzoziemców przy próbie wyjazdu do Niemiec. Łącznie na obu granicach strażnicy zatrzymali w tym roku (do 23 sierpnia) blisko 3 tysiące osób.

MSWiA podkreśla, że nie chodzi o całkowite zamknięcie granic, a selektywne oraz proporcjonalne do zagrożenia kontrole pojazdów. Dla gospodarki przygranicznej sama obecność kontroli oznacza jednak dodatkowy element niepewności, a przede wszystkim uciążliwości.