Reset licznika. Przedsiębiorcy mogą wrócić do niższych składek ZUS

Od 1 stycznia tego roku osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą mogą skorzystać z ulgi mały ZUS plus według nowych zasad. Zmienione przepisy określają, jak należy liczyć okresy ulgi.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił w piątek, że nowe przepisy zresetowały licznik małego ZUS plus. Oznacza to, że dla każdego przedsiębiorcy, który spełnia warunki do ulgi, 1 stycznia 2026 r. otworzył się jej nowy 36-miesięczny okres.

Powyższe dotyczy płatników, którzy: nigdy nie korzystali z tej ulgi, wyczerpali jej okres przed 2026 r. (np. zakończyła się w maju 2025 r.) albo teraz opłacają mały ZUS plus.

Oto przykład, który podał ZUS: płatnik, który w grudniu ubiegłego roku zakończył trzyletnią ulgę na starych zasadach, już od stycznia może skorzystać z kolejnych 36 miesięcy. Co ważne, musi spełniać pozostałe ustawowe warunki, w których nie ma zmian.

Przedsiębiorca może opłacać obniżone składki przez 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności. Wlicza się każdy miesiąc kalendarzowy, w którym przedsiębiorca korzystał z ulgi lub prowadził działalność przez co najmniej jeden dzień.

ZUS wskazuje, że pierwszy okres 60-miesięcznego prowadzenia firmy zacznie się od tego miesiąca, w którym po grudniu 2025 r. przedsiębiorca rozpocznie działalność gospodarczą z ulgą mały ZUS plus. Kolejny okres zacznie się od pierwszego miesiąca, w którym zacznie prowadzić lub będzie kontynuować działalność po upływie poprzedniego 60-miesięcznego okresu.

Zakład tłumaczy ponadto, że przedsiębiorca, który w grudniu nie korzystał z małego ZUS plus i chce od tego roku opłacać ulgowe składki, powinien zgłosić ten fakt najpóźniej do końca stycznia 2026 r.

Do tego dnia musi wyrejestrować się z ubezpieczeń z dotychczasowym kodem i zgłosić z kodem małego ZUS plus, który rozpoczyna się od 0590 albo 0592. Przedsiębiorca, który korzystał z ulgi do końca 2025 r. i nadal spełnia jej warunki, nie robi nowego zgłoszenia.

Z uwagi na szczególną okoliczność związaną ze zmianą przepisów w zakresie ulgi mały ZUS plus płatnicy składek, którzy złożyli w styczniu 2026 r. dokumenty zgłoszeniowe z kodem tytułu ubezpieczenia 05 10/05 12, mogą dokonać korekty zgłoszenia, jeśli chcą skorzystać z ulgi.

Osoby, które znalazły się powyższej sytuacji, mogą zgłosić się do ubezpieczeń z kodem tytułu ubezpieczenia 05 90/0592 pod warunkiem spełniania ustawowych warunków i dokonania tego zgłoszenia do końca stycznia 2026 r.

Jeśli przedsiębiorca rozpocznie lub wznowi prowadzenie działalności gospodarczej po 31 stycznia 2026 r. lub spełni warunki do korzystania z małego ZUS plus w innym miesiącu, to dokumenty musi przekazać do siedmiu dni od dnia, w którym spełnił warunki do objęcia ulgą.

Wielu przedsiębiorców wystąpiło do ZUS z wnioskiem o wydanie indywidualnej pisemnej interpretacji, czy i na jakich zasadach mogą przystąpić do małego ZUS plus. Zakład przypomina, że ich również obowiązuje standardowy termin na zgłoszenie do ulgi, nawet jeśli czekają jeszcze na interpretację. Jeśli spóźnią się ze zgłoszeniem do ZUS, nie będą mogli skorzystać z ulgi w całym 2026 roku.

Każdy, kto korzysta w styczniu z małego ZUS plus, musi przekazać w deklaracji rozliczeniowej lub w imiennym raporcie miesięcznym informacje o rocznym przychodzie, dochodzie, formach opodatkowania działalności gospodarczej i podstawie wymiaru składek. Przedsiębiorcy mają na to czas do 20 lutego.

Mały ZUS plus pozwala płacić niższe składki na ubezpieczenia społeczne. Liczy się je od dochodu z działalności za ubiegły rok kalendarzowy.

Z ulgi mogą korzystać przedsiębiorcy, których przychód z działalności w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120 tys. zł. Jeśli przedsiębiorca prowadził działalność krócej, limit przychodu wylicza się proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia tej działalności. Przy czym minimalny okres prowadzenia działalności w poprzednim roku wynosi 60 dni.

Z małego ZUS plus można skorzystać dopiero po zakończeniu opłacania preferencyjnych składek, które liczy się od kwoty co najmniej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia.

Zakład zwraca uwagę, że płacenie niższych składek wpływa na wysokość przyszłych świadczeń, jak zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze, świadczenie rehabilitacyjne, a także emeryturę czy rentę.

Kwota składek przy małym ZUS plus zależy od dochodu. Podstawą ich wymiaru jest połowa przeciętnego miesięcznego dochodu uzyskanego z działalności w poprzednim roku. Musi się ona mieścić między 30 proc. minimalnego wynagrodzenia a 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.

Jak podaje ZUS, oznacza to, że w 2025 r. podstawa wymiaru składek mieści się w przedziale od 1441,80 zł do 5652 zł. Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej, którą należy opłacać w pełnej wysokości.

Z ulgi nie mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy w poprzednim roku kalendarzowym: rozliczali się na podstawie karty podatkowej z jednoczesnym zwolnieniem sprzedaży od podatku VAT, prowadzili inną pozarolniczą działalność, np. jako wspólnik spółki jawnej.

Z ulgi nie skorzysta także osoba, która wykonuje działalność gospodarczą dla byłego lub obecnego pracodawcy, jeśli robi to, co robiła dla niego jako pracownik w tym lub poprzednim roku kalendarzowym.

Źródło: PAP