Państwa członkowskie zatwierdziły najnowszą transzę tydzień wcześniej. To ósma wypłata z Instrumentu na rzecz Ukrainy, który finansuje odbudowę, reformy oraz przygotowania tego kraju do członkostwa w Unii Europejskiej.
Wraz z najnowszą płatnością łączna wartość pomocy przekazanej w ramach tzw. Planu Ukrainy przekroczyła 32 mld euro. Plan jest przygotowaną przez Kijów mapą reform i inwestycji.
Po raz pierwszy część obecnej wypłaty, dokładnie 800 mln euro, pochodzi z pożyczki o wartości 90 mld euro. Unia Europejska przeznaczyła te środki na potrzeby Ukrainy w latach 2026–2027. Z całej kwoty 60 mld euro ma trafić na wzmocnienie zdolności obronnych i przemysłu obronnego, a 30 mld euro ma wesprzeć budżet państwa.
Wypłata zależała od wdrożenia reform uzgodnionych przez Kijów i Unię Europejską. Dotyczyły one między innymi wymiaru sprawiedliwości, energetyki, transportu, rolnictwa i sektora finansowego.
Co gdy zawyją syreny? Sprawdziliśmy to w 600-tysięcznym mieście
Ile pieniędzy Ukraina może jeszcze otrzymać
Komisja Europejska poinformowała, że do końca 2026 r. Ukraina może otrzymać dodatkowe 33,7 mld euro. Z tej kwoty 29,3 mld euro ma pochodzić z pożyczki o wartości 90 mld euro. Na przemysł obronny ma trafić 16,6 mld euro, a na wsparcie budżetu państwa 12,7 mld euro. Pozostałe 4,4 mld euro będzie stanowić pomoc budżetowa z Instrumentu na rzecz Ukrainy.
Podczas piątkowej konferencji prasowej Komisji Europejskiej dziennikarze pytali o wcześniej zgłaszaną przez prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego lukę w finansowaniu potrzeb obronnych. Miała ona wynosić 27 mld dolarów.
Komisja przekazała, że sama nigdy nie potwierdziła istnienia takiej luki. Jej przedstawiciele analizowali potrzeby finansowe Ukrainy wspólnie z władzami tego kraju. Rzeczniczka KE Paula Pinho poinformowała, że spotkanie przedstawicieli Komisji i ukraińskiego rządu odbyło się w środę. Po rozmowach obie strony uznały, że pieniądze zaplanowane do wypłaty wystarczą na pokrycie potrzeb Ukrainy do końca 2026 r.
Rzecznik KE ds. gospodarczych i budżetowych Balazs Ujvari został więc zapytany, dlaczego wcześniej wskazywana przez stronę ukraińską luka finansowa już nie występuje. Odpowiedział, że pytanie w tej sprawie należy skierować do ukraińskiego rządu.
Podczas konferencji poruszono również temat zarzutów korupcyjnych na Ukrainie, w tym dotyczących otoczenia Wołodymyra Zełenskiego. Pytano, czy w związku z tym Komisja Europejska zwiększyła kontrolę nad wykorzystaniem unijnych pieniędzy?
KE podkreśliła, że wypłata środków zależy od spełnienia konkretnych warunków. Unia dysponuje także instrumentami, które pozwalają badać ewentualne nieprawidłowości.
Plany finansowania Ukrainy na 2027 r.
W 2027 r. Unia Europejska planuje udostępnić Ukrainie kolejne 45 mld euro z unijnej pożyczki. Nie wiadomo jeszcze, czy ta kwota wystarczy na pokrycie potrzeb państwa.
Dlatego Komisja Europejska rozpoczęła z Kijowem prace nad określeniem dodatkowych potrzeb budżetowych i obronnych Ukrainy na kolejny rok. Przedstawiciele obu stron mają spotykać się w tej sprawie co miesiąc.
Wołodymyr Zełenski podziękował Ursuli von der Leyen oraz państwom Unii Europejskiej za wypłatę środków. Ocenił, że jest to "bardzo aktualne wsparcie", które pomoże utrzymać stabilność makrofinansową Ukrainy i wzmocnić jej zdolności obronne.
Premier Ukrainy Serhij Korecki przekazał, że pieniądze pozwolą pokryć podstawowe wydatki państwa i przeznaczyć większą część środków na obronność.