500+ do uszczelnienia. Będzie bardziej szczegółowa weryfikacja

W ramach uszczelniania zasad przyznawania świadczenia "Rodzina 500 plus" Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej proponuje m.in. możliwość weryfikowania warunku zamieszkiwania w Polsce oraz doprecyzowanie przepisów dotyczących przyznawania świadczenia osobom deklarującym samotne wychowywanie dziecka. Ma być też trudniej zmniejszyć dochód "dogadując się" z pracodawcą.

Resort rodziny proponuje m.in., by w przypadku osoby deklarującej samotne wychowywanie dziecka wprowadzić wymóg ustalenia alimentów na rzecz dziecka od drugiego rodzica, a w przypadku opieki naprzemiennej - orzeczonej przez sąd i sprawowanej w porównywalnych, powtarzających się okresach - aby kwota była dzielona między rodziców.

Zmiany mają też zapobiec przypadkom dopasowywania osiąganego dochodu do kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia na pierwsze dziecko, np. przez rozwiązywanie stosunku pracy, a następnie ponowne jego nawiązywanie z tym samym pracodawcą na innych warunkach. Jeśli nastąpiłoby to przed upływem trzech miesięcy - nie byłoby traktowane jako utrata dochodu.

Ministerstwo chce zmienić też przepisy dotyczące sposobu ustalania dochodu z działalności gospodarczej opodatkowanej w formach ryczałtowych (karta podatkowa, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych). Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, rozliczające się w formie uproszonej, składają obecnie niepodlegające weryfikacji oświadczenie na temat wysokości swojego dochodu.

Resort proponuje przyjąć, że taka osoba uzyskuje dochód miesięczny w wysokości ogłaszanej corocznie w drodze obwieszczenia przez ministra ds. rodziny, na podstawie badań prowadzonych przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

Opublikowany w czwartek projekt jest realizacją rekomendacji zawartych w przyjętym przez rząd na początku kwietnia, a przygotowanym przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, "Przeglądzie systemów wsparcia rodzin". Dokument zawiera ocenę i propozycje zmian w polityce rodzinnej - w obszarze świadczenia wychowawczego, świadczeń rodzinnych, opieki nad dziećmi do lat trzech oraz Karty Dużej Rodziny. Jak uzasadniono, rozwiązania projektu mają zredukować niepożądane zjawiska zaobserwowane w trakcie pierwszego roku realizacji programu.

Podstawowe zasady Programu "Rodzina 500 plus" nie zostaną zmienione. Świadczenie w wysokości 500 zł przysługuje na drugie i kolejne dziecko niezależnie od osiąganego dochodu, a także na pierwsze dziecko, jeśli dochód w przeliczeniu na członka rodziny nie przekracza 800 zł, a gdy w rodzinie znajduje się dziecko niepełnosprawne - 1200 zł.

Ponieważ prawo do świadczenia mają tylko rodziny mieszkające w Polsce, projekt przewiduje, że w przypadku wątpliwości, co do spełnienia warunku zamieszkiwania, można będzie wezwać osobę otrzymującą świadczenie wychowawcze do osobistego złożenia, w wyznaczonym terminie, odpowiednich wyjaśnień. Wypłata świadczenia będzie wstrzymana, jeżeli osoba odmówi udzielenia lub nie udzieli wyjaśnień.

Projekt zakłada anulowanie planowanego od 1 listopada br. wzrostu kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń rodzinnych oraz wzrostu wysokości świadczeń rodzinnych. Ostatnia weryfikacja kwot progów dochodowych i świadczeń rodzinnych przeprowadzona została w roku 2015 i dotyczyła około dwóch milionów świadczeniobiorców, których przeciętna wysokość świadczeń rodzinnych wynosiła 157 zł. Weryfikacja ta zakłada wzrost kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń rodzinnych oraz wzrost niektórych świadczeń rodzinnych w listopadzie 2017 roku o około 5-7 zł.

W projekcie przewidziano wprowadzenie zmian, które ułatwią zakładanie i prowadzenie instytucji opieki nad dziećmi do lat trzech.

W uzasadnieniu wskazano, że w nowelizacji nie zaproponowano systemowych zmian w zakresie poprawy egzekucji alimentów, ponieważ wymaga to szerszych konsultacji oraz współpracy z ministerstwem sprawiedliwości. Projekt dotyczący tej kwestii zostanie przedstawiony w późniejszym terminie.