Absurd RODO. Dane w księgach wieczystych są jawne i powszechnie dostępne

Interesuje mnie status własności pewnej kamienicy. Znam tylko adres, ale z pomocą przychodzi niezawodny internet.

Stron oferujących wyszukiwanie numerów ksiąg wieczystych po adresach jest kilka. Wystarczy wpisać adres lub numer działki, zapłacić niecałe 40 zł i poczekać na e-mail.

Mając numer, księgę można pobrać w formie elektronicznej z podstrony Ministerstwa Sprawiedliwości.

W elektronicznej księdze wieczystej znajdujemy dane właścicieli budynku. Imiona, nazwisko, imiona rodziców, numer PESEL.

Absurdy RODO. Zakaz podpisywania zeszytów i zabierania klasówek do domu

W podrubryce "roszczenia, ograniczenia, ostrzeżenia" znajdujemy też informacje o wszczętych postępowaniach egzekucyjnych. I tak dowiaduję się, że właściciel interesującej mnie kamienicy od kwietnia 2017 roku nie płaci alimentów (1000 zł miesięcznie), przez co ma 7 682 zł długu.

Teoretycznie dostęp do zapisów księgi wieczystej ma jedynie osoba posiadająca "interes prawny", czyli właściciel, użytkownik wieczysty czy wierzyciel hipoteczny. Dostęp do ksiąg mają też notariusze. W praktyce przy księgach wieczystych dostępnych online jest to niemożliwe do zweryfikowania i zapisy przeglądać może każdy, kto zdobędzie numer.

Zgodnie z opinią GIODO, opublikowaną w 2016 roku przy okazji kontroli ewidencji gruntów, numery ksiąg wieczystych są danymi osobowymi, a rozpowszechnianie ich jest nielegalne.

Kilka lat temu sprawą jednego z portali sprzedających numery zajmowała się prokuratura i GIODO. Sprawę jednak umorzono. Numery ksiąg wieczystych nadal można zdobyć bez większego problemu.

Na kwestię danych osobowych powszechnie dostępnych w księgach wieczystych wielokrotnie zwracali uwagę urzędnicy GIODO i późniejszego UODO.

- Generalny Inspektor wystąpił pismem z dnia 26 sierpnia 2016 r. znak: DIS - 76298/16 do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w celu zmiany przepisów dotyczących ewidencji gruntów i budynków w zakresie jawności numerów ksiąg wieczystych - czytamy we wnioskach po kontroli ewidencji gruntów przeprowadzonej w 2016 roku.

Jak informuje Maciej Kawecki, dyrektor Departamentu Zarządzania Danymi w Ministerstwie Cyfryzacji, przepisy ustawy wdrażającej RODO będącej obecnie na etapie prac rządowych przewidują m.in. poprawki do ustawy o księgach wieczystych.

- Zmiana w ustawie o księgach wieczystych i hipotece jest podyktowana chęcią uregulowania w akcie prawnym rangi ustawy zakresu danych osób fizycznych, podlegających ujawnieniu w księdze wieczystej - mówi Maciej Kawecki.

RODO wchodzi w życie. Wyjaśniamy, co się zmienia