Zapłacą za wysiedlenie. Szansa na odblokowanie gigainwestycji

We wtorek w Łodzi senator Krzysztof Kwiatkowski (KO) i prezydent miasta Hanna Zdanowska wystąpili razem na konferencji prasowej, ogłaszając, że tzw. ustawa tunelowa, która wejdzie w życie 23 stycznia br., ma szansę przełamać impas na budowie tunelu średnicowego w Łodzi. Prace ustały we wrześniu 2024 r. po katastrofie budowlanej. Od tego czasu ok. 250 mieszkańców budynków w rejonie Al. 1 Maja mieszka w hotelach i wynajętych mieszkaniach.

Przepisy znowelizowanej "Ustawy o transporcie kolejowym" umożliwiają wypłatę odszkodowań mieszkańcom, którzy ze względu na bezpieczeństwo nie będą mogli wrócić do swoich mieszkań. Dostaną propozycję najkorzystniejszą z tych, jakie dopuszcza polskie prawo, a odszkodowania będą wypłacane według wartości odtworzeniowej mieszkania albo budynku bez pomniejszania jej o stopień zużycia nieruchomości - powiedział Kwiatkowski.

Wyjaśnił, że w przypadku Łodzi chodzi o mieszkańców stuletnich kamienic, których techniczne zużycie sięga 80 proc.

- Oszukalibyśmy mieszkańców, gdyby dostali tylko 20 proc. ceny metra kwadratowego. Oni jednak dostaną pełną kwotę. Eksperci szacują, że będzie to nawet ponad 12 tys. zł z zajmowanego metra mieszkania. To w warunkach łódzkich daje gwarancję, że taka osoba będzie mogła kupić mieszkanie w dobrej lokalizacji i w naprawdę dobrym standardzie - powiedział Kwiatkowski.

Senator dodał, że budżet państwa zapewnił mieszkańcom Łodzi pół miliarda złotych na wykupy nieruchomości, a gdyby ta suma była zbyt mała, w 2027 roku zostanie powiększona.

Prezydent Łodzi Hanna Zdanowska zwróciła uwagę, że poza mieszkaniami dla wysiedlonych lokatorów i odszkodowaniami dla nich jest jeszcze inny problem, jaki stwarza budowa tunelu kolejowego dla Łodzi. Przebieg tunelu przecina główny ciąg komunikacyjny w Śródmieściu i to w newralgicznym punkcie - na skrzyżowaniu Al. Kościuszki i ulic Zielonej i Zachodniej. Powstaje tam podziemny przystanek, a istniejący wykop na placu budowy zajmuje całe skrzyżowanie.

- Apelujemy, żeby firma wykonawcza wspólnie z inwestorem jak najszybciej zdecydowała o otwarciu ulicy Zachodniej i Al. Kościuszki. Musimy jak najszybciej zakończyć ten etap, żeby kręgosłup komunikacyjny miasta w końcu znowu mógł funkcjonować - powiedziała Zdanowska.

- Ustawą tunelową uprzątnęliśmy cały bałagan prawny. Wszystko to, na co wskazywali wykonawca i inwestor, ta ustawa rozwiązuje. Teraz przychodzi moment prawdy, czy dotychczasowy wykonawca jest w stanie kontynuować tę inwestycję, czy nie. Trzymam kciuki za to, żeby był w stanie tę inwestycję wykonać - powiedział senator Kwiatkowski.

Do tematu konferencji odniósł się Piotr Grabowski, rzecznik budowniczego tunelu - PBDiM (Przedsiębiorstwa Budowy Dróg i Mostów z Mińska Mazowieckiego).

Zaznaczył, że PBDiM z zadowoleniem i satysfakcją przyjmuje nowelizację przepisów, która umożliwi zamawiającemu podjęcie konstruktywnego dialogu z mieszkańcami i skuteczne przekazanie frontu robót wykonawcy. Wskazał, że prowadzone przez długie miesiące rozmowy z mieszkańcami i właścicielami kamienic o zabezpieczaniu konstrukcji budynków, które wiązały się z ingerencją w ich prywatną własność, budziły sprzeciw.

Powodem była obawa, że nie są zapewnione lokale zastępcze lub odszkodowania w przypadku istotnego naruszenia konstrukcji kamienic, a obowiązujące przepisy prawne uniemożliwiały przejęcie nieruchomości za odszkodowania w zadowalającym mieszkańców terminie.

"Dla wykonawcy to bardzo dobra wiadomość. Wprowadzone właśnie zmiany w ustawie umożliwią wykonawcy dalszą realizację robót zgodnie z zawartą umową. Wznowienie prac zabezpieczających kamienice powinno nastąpić jak najszybciej, tak aby tarcza Katarzyna mogła rozpocząć budowę tunelu zgodnie z przekazanym wiele miesięcy temu harmonogramem zawierającym niezbędne prace i czynności wyprzedzające start maszyny" - napisał Grabowski w komunikacie wysłanym PAP.

Przypomniał, że wykonawca podczas posiedzenia Sejmowej Komisji Infrastruktury w listopadzie ub. roku potwierdził możliwość wznowienia drążenia tunelu w styczniu 2026 r., ale po spełnieniu określonych warunków, czyli po zapewnieniu finansowania oraz formalnym umożliwieniu prowadzenia prac przy zabezpieczaniu kamienic.

"Nowelizacja przepisów umożliwia zamawiającemu skuteczne przekazanie wykonawcy dostępu do nieruchomości celem ich przebudowy/wzmocnienia. Liczymy więc, że pierwsza przeszkoda wkrótce zostanie pokonana i że drugi istotny element, tzn. zapewnienie adekwatnej do wzrostu cen waloryzacji kontraktu, także zostanie niebawem rozstrzygnięty. Gdy obie kwestie będą spełnione, nic nie będzie stało na przeszkodzie, by tarcza TBM wystartowała i w terminie 10 miesięcy dotarła do Dworca Fabrycznego" - napisał Grabowski.

Dodał, że rozpoczęcie prac drążeniowych przyspieszy także terminy otwarcia dla ruchu kluczowych ulic, na które czekają łodzianie, w tym przejazd przez skrzyżowanie Al. Kościuszki z ul. Zieloną.

Tunel średnicowy pod Łodzią ma mieć 7,5 km. Połączy dworzec Łódź Fabryczna ze stacjami Łódź Kaliska i Żabieniec. Cztery jednotorowe tunele w jego zachodniej części i dwutorowy przebiegający od stacji Koziny przez Polesie i Śródmieście do Łodzi Fabrycznej mają umożliwić przejazd pociągów na trasie Warszawa – Poznań i Wrocław z postojem w centrum Łodzi i znacznie skrócić czas podróży oraz ułatwić komunikację w regionie.