Zmiany w zatrudnieniu cudzoziemców. Kary do nawet 5 tys. zł

Od 1 czerwca 2025 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców, wprowadzające gruntowną reformę procedur legalizacji pracy i pobytu. Głównym celem jest uproszczenie i pełna elektronizacja procesu – od złożenia wniosku po wydanie decyzji – za pośrednictwem portalu praca.gov.pl. Integracja systemu z ZUS i Strażą Graniczną ma usprawnić kontrolę legalności zatrudnienia, a wprowadzenie bazy wynagrodzeń pozwoli porównać oferty pracy z lokalnym rynkiem.

Jedną z kluczowych zmian jest zniesienie tzw. testu rynku pracy, czyli obowiązku uzyskiwania informacji starosty, co uznano za przestarzałe w warunkach niskiego bezrobocia.

Niemniej w razie pogorszenia sytuacji gospodarczej możliwe będzie przywrócenie ograniczeń regionalnych lub sektorowych. Nowe przepisy przewidują także "fast track" dla firm o strategicznym znaczeniu, przedłużeń zezwoleń oraz dla zawodów deficytowych - informuje Konfederacja Lewiatan.

Ekspertka Konfederacji Lewiatan Nadia Winiarska podkreśla, że chociaż zmiany częściowo odpowiadają postulatom przedsiębiorców i elektroniczne procedury są krokiem naprzód, to nowe regulacje wprowadzają również dodatkowe obowiązki i ograniczenia, które mogą komplikować legalizację zatrudnienia, zwłaszcza w sektorach mocno zależnych od pracowników zagranicznych.

Część przepisów jest sformułowana ogólnie, co rodzi wątpliwości interpretacyjne i może prowadzić do niepewności - tłumaczy.

Nowe obowiązki dla pracodawców obejmują m.in. konieczność przesyłania kopii umów o pracę zawieranych z cudzoziemcami do odpowiednich urzędów jeszcze przed rozpoczęciem zatrudnienia oraz obowiązek raportowania o rozpoczęciu, zakończeniu lub braku podjęcia pracy przez cudzoziemca. Niedopełnienie tych obowiązków grozi grzywną nawet do 5 tys. zł.

Z istotnych zmian wynika także, że cudzoziemcy przebywający w Polsce na podstawie wiz wydanych w celach innych niż praca (np. turystycznych, studenckich, wiz humanitarnych czy tranzytowych) nie będą mogli legalnie podejmować zatrudnienia. Ograniczenia dotyczą także tych, którzy wjechali na podstawie wiz wydanych przez inne kraje strefy Schengen.

Agencje zatrudnienia, które chcą świadczyć usługi na rzecz cudzoziemców, będą musiały spełnić nowe wymogi, w tym dwuletni okres prowadzenia działalności w innych zakresach oraz uzyskanie wpisu do rejestru. Dotychczas działające agencje mają czas do końca sierpnia 2025 na dostosowanie się do wymogów.

Reforma ma także na celu wyeliminowanie nieuczciwych praktyk, co w dłuższej perspektywie ma przyspieszyć procedury i zwiększyć przewidywalność systemu legalizacji zatrudnienia cudzoziemców.