Potomek zarabia na wakacjach – rodzic może stracić ulgę. Na co uważać?

Wakacje to doskonały moment dla młodzieży na zdobywanie doświadczenia i własnych pieniędzy. Uczniowie i studenci chętnie podejmują pracę sezonową, praktyki czy staże. Dla rodziców to powód do dumy, ale również potencjalne źródło kłopotów – bo dodatkowe dochody dziecka mogą spowodować utratę prawa do ulg podatkowych.

Co więcej, w pewnych sytuacjach nawet 1 zł przychodu wystarczy, by rodzic stracił wszystkie preferencje.

• Rodzice korzystający z ulgi prorodzinnej.
• Osoby samotnie wychowujące dzieci (wspólne rozliczenie z dzieckiem).
• Rodziny korzystające z ulgi 4+ (dla wychowujących co najmniej czwórkę dzieci).

Tak, może się tak zdarzyć. Ulga prorodzinna oraz prawo do wspólnego rozliczenia z dzieckiem przysługują również rodzicom pełnoletnich synów czy córek, ale pod pewnymi warunkami:

• potomek uczy się (do 25. roku życia) lub otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny/rentę socjalną oraz
• nie uzyska dochodów powyżej limitu 22 546,92 zł (12-krotność renty socjalnej – stan na 2025 r.).

Przekroczenie tej kwoty choćby o 1 zł powoduje całkowitą utratę prawa do odliczenia przez rodzica.

Do limitu 22 546,92 zł liczą się dochody podlegające opodatkowaniu według skali, takie jak umowa o pracę, zlecenie, dzieło, praktyki, staże. Co ważne, liczą się również przychody zwolnione z podatku w ramach ulgi dla młodych (do 26. roku życia). Nie wlicza się natomiast renty rodzinnej.

• Od 1 marca 2025 r. renta socjalna wynosi 1878,91 zł.
• Dwunastokrotność renty socjalnej: 12 × 1878,91 zł = 22 546,92 zł.

Uwaga: Ostateczny limit ustala się według kwoty renty socjalnej z grudnia danego roku, więc wartość ta na 2025 r. może jeszcze ulec zmianie.

Rodzic traci ulgę niezależnie od limitu, jeśli pełnoletni syn bądź córka osiągnie jakikolwiek przychód z działalności gospodarczej opodatkowanej:

• podatkiem liniowym,
• ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
• kartą podatkową,
• podatkiem tonażowym.

Wystarczy 1 zł przychodu działalności gospodarczej opodatkowana w tej sposób, aby przepadła ulga prorodzinna, ale też prawo do wspólnego rozliczenia samotnego rodzica z dzieckiem oraz ulga 4+.

Szczególnie bolesny może być ten ostatni przypadek. Ulga 4+ to nawet 171 056 zł przychodów wolnych od podatku wspólnie dla obojga małżonków. Dlatego przed rozpoczęciem działalności gospodarczej przez dziecko warto dokładnie przeanalizować skutki tej decyzji, w szczególności formę opodatkowania.

Przy okazji warto zaznaczyć, że rodzice mogą być spokojni, jeśli dziecko ma mniej niż 18 lat – jego zarobki nie wpływają na prawo do ulgi prorodzinnej, nawet jeśli są wysokie. Ważne, by rodzic sam spełniał pozostałe warunki korzystania z ulgi.

W zależności od rodzaju ulgi i indywidualnej sytuacji podatnika, wysokość straty z tytułu utraty prawa do ulgi może się różnić.

W przypadku ulgi prorodzinnej można stracić:

• 1112,04 zł na pierwsze i drugie dziecko,
• 2000,04 zł na trzecie,
• 2700 zł na każde kolejne,

W przypadku osób samotnie wychowujących dzieci chodzi o utratę prawa do wspólnego rozliczenia ulgi, a więc maksymalnie 27 600 zł.

Jeśli chodzi o ulgę 4+: maksymalnie oboje rodzice mogą stracić nawet 54 tys. zł.

Zanim pełnoletnie dziecko podejmie pracę lub założy działalność, warto policzyć, co bardziej się opłaca – czasem ulga dla rodziców jest znacznie wyższa niż zarobiona kwota.

A jeśli dziecko pracuje, ważne, żeby monitorować jego zarobki – szczególnie przy pracach sezonowych kwoty często bywają zmienne. Trzeba pamiętać, że nawet przekroczenie limitu o złotówkę pozbawia ulgi.

Małgorzata Samborska, doradca podatkowy