Jaki PIT dla działalności gospodarczej? Wybierz poprawną deklarację

Wybór formy prowadzenia działalności pozostaje po stronie przedsiębiorcy. W zależności od tego, jak płatnik będzie wyliczał zaliczki na podatek dochodowy, będzie on zobowiązany do korzystania z różnych druków PIT.

Jesteś przedsiębiorcą i rozliczasz działalność na zasadach ogólnych? Zeznanie podatkowe złożysz na deklaracji PIT-36. To jeden z najpopularniejszych formularzy, które trafiają do urzędu skarbowego. Składają go również między innymi osoby:

• doliczające straty z lat wcześniejszych,
• odliczające w swojej deklaracji podatek minimalny,
• doliczające przychody małoletnich dzieci do własnych przychodów,
• korzystają z tzw. kredytu podatkowego,
• które prowadziły działy specjalne produkcji rolnej,
• prowadzące najem, podnajem, dzierżawę lub inną, podobną umowę.

Przy jednoosobowej działalności gospodarczej opodatkowanej według skali, podatek odliczany jest od dochodu. Co to oznacza w praktyce? Daninę do skarbówki odejmuje się od wartości między faktycznie uzyskanym przychodem a kosztami jego uzyskania (np. opłatami za wynajem biura czy kosztem potrzebnego sprzętu).

Sposób rozliczenia na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej jest narzucany odgórnie. Przychody i koszty muszą być wykazywane w ewidencji zwanej podatkową księgą przychodów i rozchodów lub w księgach rachunkowych. Jeśli po rozpoczęciu prowadzenia firmy chcesz stosować inną metodę: opodatkowanie w wysokości 19 proc. stawki podatku lub formę zryczałtowaną, w tym celu złożysz wniosek do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Po zakończeniu okresu podatkowego należy przekazać do urzędu skarbowego deklarację PIT-36 z wysokością osiągniętego dochodu (lub poniesionej straty) w terminie do 30 kwietnia następnego roku. Jak wypełnić formularz? Przeczytaj instrukcję krok po kroku.

W tym przypadku można rozliczyć się wspólnie z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Jeśli jedno z małżonków uzyskało przychody z racji np. umowy o pracę, w dalszym ciągu należy dokonać zeznania podatkowego na druku PIT-36 (bez PIT-37). Dodatkową korzyścią jest możliwość skorzystania z ulg podatkowych (np. z internetowej, rehabilitacyjnej czy na dziecko).

PIT-u 36 nie można jednak łączyć z małżonkiem i dzieckiem, jeśli podatnik, małżonek lub dziecko uzyskuje przychody opodatkowane:

• na PIT-28 (poza przychodami z najmu i dzierżawy),
• na PIT-36L,
• podatkiem tonażowym,
• kartą podatkową.

Tej deklaracji nie mogą jednak wybrać osoby prowadzące działalność rozliczaną ryczałtem, chyba że posiadają dwie działalności opodatkowane innymi podatkiem. W takim przypadku muszą oni dostarczyć do fiskusa dwie deklaracje PIT.

Podatnicy, którzy prowadzą własną działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, muszą wypełniać druk PIT-28. Ma on zastosowanie również wśród osób będących wspólnikami spółki cywilnej lub jawnej prowadzonej na podstawie ryczałtu. PIT-28 wypełniają także osoby, które uzyskują przychód z prywatnego najmu, dzierżawy, poddzierżawy i innych umów o podobnym charakterze.

Składając PIT-28 nie skorzystasz jednak ulgi prorodzinnej (na dzieci) oraz nie skorzystasz z preferencyjnego rozliczenia z małżonkiem. Rozliczenie ryczałtem nie pozwala również na rozliczenie kosztów uzyskania przychodów. Możesz jednak zastosować ulgę abolicyjną i przekazać 1% podatku na OPP.

Jeżeli podatnik w trakcie roku podatkowego uzyskał taki rodzaj przychodów, które wyłączają prawo do ryczałtu, wtedy ma on obowiązek wypełnienia PIT 36 oraz PIT 28 za okres, w którym prowadził działalność na zasadzie ryczałtu. Czas na dostarczenie deklaracji do urzędu skarbowego przypada na ostatni dzień lutego.

Osoby płacące 19-procentowy podatek liniowy niezależnie od zarobku w danym roku podatkowym, muszą natomiast wybrać deklarację PIT-36L. Formularz przeznaczony jest również dla osób, które są wspólnikami spółek osobowych opodatkowanych podatkiem PIT oraz rozliczają tzw. działy specjalne produkcji rolnej.

Wybierając podatek liniowy, podatnik nie może rozliczać przychodów z innej działalności według skali podatkowej (zasad ogólnych). Podatek liniowy wyklucza też możliwość odliczenia kwoty wolnej od podatku. Podatnikom nie przysługuje także wspólne rozliczenie z małżonkiem czy jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Podatnik może jednak odliczyć od dochodu zaliczki na ZUS, a od podatku ulgę termomodernizacyjną i abolicyjną oraz składki zdrowotne. W PIT-36L można także przekazać 1% podatku na rzecz wybranej Organizacji Pożytku Publicznego.

Termin złożenia PIT-u rocznego dla działalności opodatkowanych liniowo przypada na ostatni dzień kwietnia (jeśli ostatni dzień kwietnia przypada na dzień ustawowo wolny do pracy lub w sobotę, podatnicy mają czas do następnego dnia roboczego).

Podatnicy rozliczający działalność na zasadzie karty podatkowej, zobowiązani są złożyć PIT-16A do 31 stycznia roku kolejnego. Opodatkowanie w tej formie opiera się na tzw. decyzji wymiarowej wydanej przez Naczelnika właściwego urzędu skarbowego, który ustala wartość daniny. Wiąże się to z brakiem obowiązku prowadzenia księgowości.

W deklaracji PIT-16A podatnik informuje o zapłaconej i odliczonej kwocie zaliczki na ubezpieczenie zdrowotne, która stanowi 7,75% podstawy ustalenia składki zdrowotnej. Rozliczenie w ten sposób nie zezwala na obliczenie podatku wraz z małżonkiem, jako osoba samotnie wychowująca dziecko i na odliczenie ulg oraz odliczeń (za wyjątkiem ubezpieczenia zdrowotnego). Do PIT-16A nie należy również dołączać żadnych załączników.

Prowadzenie własnej firmy nie musi wiązać się z obowiązkiem rezygnacji z etatu. W przypadku działalności na zasadach ogólnych (według skali podatkowej) przy jednoczesnej pracy na umowę, wystarczy wypełnić jedną deklarację PIT-36. W rubryce D formularza należy wpisać odpowiednie kwoty, rozróżniając poszczególne źródła przychodów.

Jeśli działalność opodatkowana jest podatkiem liniowy, a podatnik dodatkowo pracuje na etacie, wtedy musi złożyć PIT-36L oraz PIT-B z informacjami o wysokości dochodu lub straty z pozarolniczej działalności gospodarczej z bieżącego roku podatkowego, oraz PIT-37, w którym wykaże dochody uzyskane z tytułu innej umowy.

Taka sama zasada dotyczy uzyskiwania przychodów z pracy na etacie oraz z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem ewidencjonowanym. W tym przypadku podatnik wypełni PIT-37 oraz PIT-28. Konieczne będzie również dodanie załącznika PIT-28A, w którym powinny znaleźć się informacje o przychodach przedsiębiorcy.

Zastosowanie karty podatkowej i uzyskiwanie dochodów z pracy na etacie zobowiązuje podatnika do złożenia PIT-37 oraz PIT-16A, w którym wykaże on osiągnięty przychód z działalności.