Unijny kraj zrobi drugie referendum ws. euro? Już raz obywatele się sprzeciwili

Liberałowie i Szwedzcy Demokraci ogłosili w piątek porozumienie, zgodnie z którym referendum dotyczące wejścia Szwecji do strefy euro powinno zostać przeprowadzone w 2030 r.

To zaskakująca deklaracja, ponieważ ugrupowania mają zupełnie odmienne podejście do integracji europejskiej. Liberałowie należą do najbardziej proeuropejskich partii w szwedzkim parlamencie, natomiast skrajnie prawicowi Szwedzcy Demokraci od lat sprzeciwiają się przyjęciu wspólnej waluty.

Szwedzi już raz odrzucili euro. W referendum w 2003 r. aż 55 proc. głosujących opowiedziało się przeciwko zastąpieniu korony wspólną europejską walutą.

Temat powrócił jednak na początku tego roku podczas specjalnej debaty w parlamencie. Minister finansów Elisabeth Svantesson z centroprawicowej Umiarkowanej Partii Koalicyjnej zapowiedziała wówczas przygotowanie raportu analizującego potencjalne korzyści z przyjęcia euro.

Jej zdaniem wspólna waluta mogłaby wzmocnić szwedzką gospodarkę w warunkach rosnącej niepewności na świecie. Wśród czynników ryzyka wskazała m.in. rosyjską agresję oraz napięcia handlowe między Stanami Zjednoczonymi a Unią Europejską.

Według badania przeprowadzonego w 2025 r. przez szwedzki Centralny Urząd Statystyczny 32 proc. mieszkańców kraju popiera wprowadzenie euro, natomiast 49 proc. jest temu przeciwnych. Około 18 proc. respondentów nie ma w tej sprawie zdania.

Poparcie dla wspólnej waluty rosło w ostatnich latach wraz ze spadkiem wartości korony wobec euro. Słabsza waluta przełożyła się m.in. na droższe wakacje za granicą oraz wzrost cen produktów importowanych z krajów UE.

Jeszcze kilkanaście lat temu sceptycyzm wobec euro był znacznie większy. W 2012 r., w czasie kryzysu zadłużeniowego w strefie euro, przeciwnicy wspólnej waluty stanowili ponad 80 proc. społeczeństwa, a jej zwolennicy zaledwie około 12 proc.

Piątkowe porozumienie między Liberałami a Szwedzkimi Demokratami obejmuje również 14 innych kwestii, w tym możliwość współtworzenia przyszłego rządu koalicyjnego.

Decyzja wywołała jednak kontrowersje wewnątrz Partii Liberalnej. Część działaczy zapowiedziała opuszczenie ugrupowania, krytykując współpracę z radykalnie prawicowymi Szwedzkimi Demokratami.

Na początku września w Szwecji odbędą się wybory parlamentarne.

Źródło: PAP