"Ekstremalne bogactwo" w USA. Noblista bije na alarm

Mawia się często teraz, że nasze czasy przypominają epokę w historii Ameryki nazywaną wiekiem pozłacanym (ang. Gilded Age), ale dzisiejsi oligarchowie mają znacznie więcej pieniędzy, potęgi i władzy niż tzw. baronowie-rabusie tamtej epoki. "A to ekstremalne bogactwo zagraża naszej demokracji" - ostrzega noblista.

Wiek pozłacany, to era wielkiej koncentracji bogactw w rękach grupy przedsiębiorczych i pozbawionych skrupułów przemysłowców, często monopolistów, jak John D. Rockefeller, Cornelius Vanderbilt, Andrew Carnegie, J. P. Morgan, czy Andrew Mellon.

Skala bogactwa współczesnych amerykańskich baronów przekłada się na wpływ na kampanie wyborcze - według analizy dziennika "New York Times" miliarderzy wyłożyli 19 proc. środków na sfinansowanie kampanii politycznych przed głosowaniem w 2024 roku.

Z drugiej strony ich fortuny pozwalają im kupować i kontrolować media - zauważa Krugman. Elon Musk kupił Twittera "nie jako finansową inwestycję, ale po to, by zamienić go w toksyczne prawicowe bagno" - dodaje.

Larry Ellison, współzałożyciel firmy Oracle, który na liście najbogatszych ludzi świata magazynu "Forbes" jest na szóstym miejscu, kupił sieć CBS "zasadniczo po to, by ją zniszczyć jako niezależne źródło informacji i zmienić w Fox News 2.0 i właśnie chce zrobić to samo z telewizją CNN" - przypomina autor.

Sprzymierzona z prezydentem Donaldem Trumpem rodzina Ellisonów przejmuje koncern Warner Bros Discovery (WBD) za pomocą swej firmy Paramount Skydance. Wśród przejmowanych przez Paramount kanałów telewizyjnych jest CNN i polski TVN.

"Washington Post" już w 2020 roku napisał, że sektor Big Tech stworzył współczesnych baronów-rabusiów, do których zaliczył Jeffa Bezosa. Właściciel Amazona, który kupił waszyngtoński dziennik, nie cofa się przed wywieraniem presji na jego redakcję.

W takim kontekście prezydentura Trumpa stała się urzędem, który "sprzedaje się (oligarchom) w mniejszym lub większym stopniu" - ocenia noblista.

"Forbes" napisał, że od powrotu do Białego Domu Trump powiększył swój osobisty majątek o 4,2 mld dolarów i stworzył "najbardziej lukratywną prezydenturę w historii".

Krugman zwraca uwagę na fakt, że w odróżnieniu od baronów pozłacanej epoki współcześni miliarderzy nie mają inklinacji do dobroczynności, finansowania ważnych projektów społecznych, wspierania edukacji i sztuki, "nie mają tego poczucia, że noblesse oblige (szlachectwo zobowiązuje)", które skłaniało dawnych bogaczy do angażowania istotnej części ich fortun w "dobro publiczne".

Tacy ludzie jak Elon Musk, to przeciwieństwo filantropa - nie tylko nie przeznacza swych środków na cele dobroczynne, ale jako tymczasowy szef departamentu DOGE, czyli zespołu ds. cięć budżetowych w administracji USA, zlikwidował fundusze pomocowe dla państw ubogich i przyczynił się do śmierci tysięcy dzieci - przypomina noblista.

Już kilkadziesiąt lat temu fortuny współczesnych miliarderów przerosły majątki z czasów pozłacanej epoki; ale superbogacze naszej ery są znacznie groźniejsi niż ich poprzednicy - uważa autor.