Unia bierze się za sklepy internetowe. Gradobicie zmian

Komisja Europejska przedstawiła w Brukseli projekt przepisów, które mają uregulować prawa konsumentów w internecie. Propozycję zaprezentował unijny komisarz odpowiedzialny za ochronę konsumentów Michael McGrath z Irlandii.

Obowiązujące w Unii Europejskiej przepisy dotyczące ochrony konsumentów powstały jeszcze przed gwałtownym rozwojem handlu elektronicznego i rynków cyfrowych, z jakim mamy do czynienia w ostatnich latach – powiedział McGrath.

Sprzedawcy nie będą mogli stosować manipulacyjnych technik marketingowych, które wywierają presję na kupującego, np. nieprawdziwych informacji, że produkt jest niemal wyprzedany. Zakazane mają być też dodatkowe, nieuniknione koszty ujawniane dopiero przy finalizacji zamówienia. Ma to zapobiegać impulsywnym decyzjom podejmowanym w trakcie zakupu.

Projekt obejmuje także tzw. dynamiczne ceny biletów na wydarzenia sportowe i kulturalne. Praktyka ta stała się głośna w 2024 r. przy sprzedaży biletów na koncerty zespołu Oasis, gdy ceny wielokrotnie rosły w ostatniej fazie zakupu. Kontrowersje wywołała też sprzedaż biletów na piłkarskie mistrzostwa świata w 2026 r., przy której FIFA po raz pierwszy zastosowała ceny zależne od popytu. W lipcu Parlament Europejski apelował o zakazanie takich praktyk.

Jak przekazał McGrath korespondentom, DFA nie zakaże dynamicznych cen, lecz ma zapewnić ich przejrzystość. Sprzedawca reklamujący bilet np. za 100 euro będzie musiał podać, ile biletów jest dostępnych w tej cenie, oraz wskazać cenę maksymalną. Obowiązek bieżącego informowania o aktualnej cenie i jej górnym limicie obejmie wszystkie sklepy internetowe stosujące wirtualne kolejki i dynamiczne ceny.

DFA wprowadzi prawo do kontaktu z człowiekiem w sklepach internetowych, by czatboty nie były jedyną formą komunikacji. Będzie ono przysługiwać po dokonaniu zakupu i po wyczerpaniu innych kanałów. Kontakt ma być bezpłatny i prowadzony w języku umowy. Obowiązek będzie dotyczył wyłącznie godzin pracy przedsiębiorcy, a rozmowa nie musi odbywać się telefonicznie, wystarczy kontakt przez internet.

Nowe przepisy dotyczą też anulowania subskrypcji. Z badania Komisji wynika, że prawie 70 proc. respondentów ma problem z rezygnacją z umów zawartych online.

– Myślę, że wszyscy mieliśmy takie doświadczenie, gdy zapisujemy się na darmowy okres próbny, zapisać się jest bardzo łatwo, jedno-dwa kliknięcia, ale kiedy przychodzi do wycofania się z tego, trzeba poświęcić na to niemal cały dzień – powiedział McGrath.

KE proponuje, by przejście z darmowego okresu próbnego w płatną umowę wymagało wyraźnej zgody konsumenta. Przy automatycznym przedłużeniu trwającej, płatnej subskrypcji sprzedawca będzie musiał wysłać klientowi przypomnienie z zasadami rezygnacji.

Projekt obejmuje również zakupy dokonywane przez modele AI. Konsument zachowa wtedy pełen zestaw standardowych gwarancji i praw umownych, w tym prawo do odstąpienia od zakupu lub żądania zwrotu pieniędzy. Będzie mógł też z góry określać i zmieniać główne kryteria działania agenta, np. maksymalny przedział cenowy lub cechy szukanego produktu.

Akt uczciwości cyfrowej uzupełni obowiązujące regulacje DSA i DMA. Ma formę rozporządzenia, więc będzie obowiązywał jednocześnie i w tym samym brzmieniu we wszystkich 27 państwach UE. Pakiet zmieni też dyrektywę o prawach konsumenta, by uprościć jej stosowanie w internecie.

Źródło: PAP