Pełnomocnik – kim jest i jakie są rodzaje pełnomocnictwa?

Pełnomocnictwo pozwala przekazać komuś innemu możliwość reprezentowania nas. Pełnomocnictwo pozwala reprezentować tego, kto wystawia pełnomocnictwo. Taka osoba zwana jest mocodawcą. Ten, kto pełnomocnictwo otrzymuje, jest pełnomocnikiem.

W zależności od rodzaju sprawy, również pełnomocnictwo może być różne. Różne są też wymagania odnośnie do osoby, która takim pełnomocnikiem może być. W przypadku sprawy administracyjnej w urzędzie pełnomocnikiem może być dowolna osoba. Ważne, by posiadała zdolność do czynności prawnej. Znaczy to tyle, że nie ma możliwości, by pełnomocnikiem została osoba ubezwłasnowolniona przez sąd. Pełnomocnikiem może zostać ktoś z rodziny, np. małżonek, ale i osoba obca, np. koleżanka lub sąsiad. I tu ważna uwaga. Nie da się udzielić pełnomocnictwa do załatwienia sprawy związanej ze złożeniem wniosku o wydanie dokumentu tożsamości.

Kto może zostać pełnomocnikiem? W sprawie prowadzonej przez sąd cywilny pełnomocnikiem może być adwokat (radca prawny) albo osoba nam bliska. Jeśli sprawa dotyczy ustalenia ojcostwa i alimentów, pełnomocnictwo może być udzielone przedstawicielowi pomocy społecznej albo organizacji, która zajmuje się sprawami rodziny. W sprawach karnych do reprezentacji upoważniony jest wyłącznie adwokat, a w sprawach o wykroczenia – adwokat albo radca prawny.

Rodzaj sprawy i to, co ma pełnomocnik załatwić, będzie decydowało o tym, jaki rodzaj pełnomocnictwa będziemy wykorzystywać. I tak mamy:

• Pełnomocnictwo ogólne – które pozwala na dokonywanie czynności, tzw. zwykłego zarządu. Innymi słowy, chodzi o załatwianie bieżących spraw, np. pobieranie czynszu.
• Pełnomocnictwo szczególne – to upoważnienie do tego, żeby przeprowadzić określoną czynność prawną, np. sprzedaż samochodu.
• Pełnomocnictwo rodzajowe – dotyczy możliwości wykonania przez pełnomocnika czynności określonego rodzaju, np. zawierać umowy najmu.

W niektórych sprawach wymaga się, żeby pełnomocnictwo było przygotowane w formie aktu notarialnego. Będzie tak np. w przypadku kupna albo sprzedaży nieruchomości. Odwiedzając notariusza, trzeba mieć koniecznie ze sobą dowód i znać dokładne dane osoby, która ma otrzymać pełnomocnictwo. Taka osoba otrzyma wypis pełnomocnictwa. Takie pełnomocnictwo notarialne kosztuje 36,60 albo 123 zł. W tym drugim wypadku upoważnienie musi zawierać upoważnienie do kilku czynności. Wypis pełnomocnictwa kosztuje 6 zł plus VAT za każdą stronę.

Udzielając pełnomocnictwa, w określonej sytuacji trzeba zapłacić też opłatę skarbową. Chodzi tu np. o złożenie dokumentu, który stwierdza udzielenie pełnomocnictwa w sprawach administracyjnych albo sądowych. W takiej sytuacji opłata wynosi 17 zł. Opłata skarbowa nie jest pobierana, jeśli pełnomocnikiem jest osoba bliska. W przeciwnym razie, jeśli nie zostanie uregulowana opłata skarbowa, to dochodzi do popełnienia wykroczenia, za które grozi kara nawet 1750 zł.