Rentowność przedsiębiorstwa. Jak ją określić?

Rentowność określa czy przedsiębiorstwo działa skutecznie. O tym, jaka jest skuteczność danej firmy, mówią wskaźniki rentowności. Jeśli prowadzimy firmę, to oczywiście inwestujemy mniejsze lub większe nakłady. Wtedy osiągamy konkretny efekt.

Oczywiście osiągnięcie konkretnego rezultatu przy zainwestowaniu mniejszych nakładów może być trudniejsze. Teoria pokazuje też, że jeśli mamy do czynienia z konkretnymi nakładami, to każdorazowe ich zwiększanie powinno poprawiać efekty działania. Rentowność jest więc określeniem stosunku efektu, który uzyskaliśmy do nakładów, które ponieśliśmy. Można więc powiedzieć, że wzór na wskaźnik rentowności to efekt podzielony przez nakład.

To, dzięki czemu na pierwszy rzut oka możemy mierzyć efektywność, jest zyskiem przedsiębiorstwa. Nakład to kapitał lub majątek, który zaangażowaliśmy, by taki zysk osiągnąć. Analizy finansowe wskazują, że rentowność rozpatruje się poprzez różne wskaźniki:

• wskaźnik rentowności sprzedaży – jest to tzw. wskaźnik rentowności handlowej;
• wskaźnik rentowności majątku – czyli wskaźnik rentowności ekonomicznej;
• wskaźnik rentowności kapitałów własnych – czyli tak zwany wskaźnik rentowności finansowej.

Rentowność w dużej mierze zależy od tego, do czego ją odnosimy. Jeśli zysk jest odnoszony do majątku, to wtedy mówi się o rentowności ekonomicznej. Gdy odnosimy to do kapitałów to mamy na myśli* rentowność finansową. Gdy natomiast mamy do czynienia z rentownością sprzedaży* to odnosimy go do przychodów ze sprzedaży. Wskaźniki te związane są przede wszystkim od tego, jaki rodzaj działalności prowadzimy i w jakich warunkach działamy.

Co istotne, rentowność przy sprzedaży hurtowej jest zwykle niższa niż sprzedaż detaliczna konkretnych produktów w ekskluzywnym sklepie. Do tego porównując rentowność sklepu jubilerskiego albo butiku z ubraniami będzie na pewno wyższa niż rentowność, która występuje w przypadku supermarketu. Tutaj zyski rosną wraz z ilością towaru, który jest sprzedawany. Mamy tu do czynienia z efektem skali. Zysk na pojedynczym produkcie jest niewielki, ale przy skali sprzedaży może zadowalać. Sklep jubilerski nie wygeneruje takiej sprzedaży jak supermarket, więc tutaj* rentowność biznesu* będzie większa.

Ważne jest też analizowanie rentowności pod kątem cyklu produkcyjnego. Jeśli produkt ma zapewnioną stałą sprzedaż, a cykl produkcji jest krótki, to rentowność zwykle jest niższa niż wtedy, gdy mamy do czynienia z długim cyklem produkcji. Wynika to z tego, że rentowność musi być dłuższa, ponieważ spore są koszty zamrożenia gotówki. Wyższe jest też ryzyko finansowe.

Wskaźnik rentowności dobrze jest więc porównywać między przedsiębiorstwami, które prowadzą działalność o podobnym charakterze. Nie warto więc porównywać wspomnianego już salonu jubilerskiego z dużym marketem, który jest nastawiony na bardzo duży obrót towaru, gdyż rentowność takich biznesów będzie różna. Warto też odnosić rentowność do czasu i sprawdzać, czy jest ona wyższa, czy niższa na przełomie kolejnych miesięcy lub lat.