Składki ZUS przy wypłacie po zmarłym pracowniku

Od pierwszej z wypłaconych kwot powinny być odprowadzone składki na ogólnych zasadach, ponieważ jest do przychód ze stosunku pracy. Druga wypłata powinna być natomiast zwolniona z oskładkowania, ponieważ jest to dochód z tytułu nabytych praw majątkowych.

Stosunek pracy może ulec nie tylko rozwiązaniu, ale również wygaśnięciu, tak jak ma to miejsce w przypadku śmierci pracownika. W takiej sytuacji niezrealizowane prawa majątkowe przechodzą w równych częściach na osoby uprawnione, tj. na małżonka oraz innych członków rodziny. Współmałżonek nabywa te prawa bezwarunkowo, natomiast pozostali członkowie rodziny muszą spełniać warunki wymagane do przyznania renty rodzinnej. W razie braku takich osób prawa majątkowe wchodzą do spadku na ogólnych zasadach (art. 631 kp).

Pojęcie praw majątkowych ze stosunku pracy jest dość rozległe i obejmuje praktycznie wszystkie świadczenia, które nie zostały zrealizowane na rzecz zmarłego pracownika. Zalicza się tu m.in.:

• niewypłacone wynagrodzenia za pracę wraz z nagrodą jubileuszową lub z nagrodą zakładowego funduszu nagród,
• ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy,
• kwoty stanowiące zwrot wydatków poniesionych przez pracownika na rzecz pracodawcy, np. ryczałt za używanie prywatnego samochodu do celów służbowych, czy też ekwiwalent za używanie prywatnych narzędzi,
• niewypłacone dodatki za nadgodziny, pracę w porze nocnej, premie itd.

Wypłacając niezrealizowane świadczenia rodzinie zmarłego pracownika, pracodawcy mają wątpliwości, czy należy je uwzględnić w podstawie wymiaru składek. Otóż, nie. Świadczenia te nie są bowiem przychodem ze stosunku pracy, a prawami majątkowymi z tego stosunku. Ani ustawa systemowa, ani ustawa zdrowotna nie przewidują obowiązku oskładkowania tego rodzaju praw.