Wcześniejsza emerytura - komu przysługuje?

Żeby skorzystać z prawa do emerytury, trzeba osiągnąć wiek emerytalny określony w ustawie. W niektórych jednak przypadkach taka emerytura przysługuje wcześniej.

Wcześniejsza emerytura przysługuje osobom wykonującym pracę o charakterze szczególnym
Źródło zdjęć: © iStock.com | nadofotos
Marlena Kostyńska

Na wcześniejszą emeryturę mogą się wybrać pracownicy, którzy pracowali w szczególnych warunkach albo są nauczycielami.

Praca w szczególnych warunkach opisana jest w wykazie takich prac w ustawie o emeryturach pomostowych. Pracą w szczególnych warunkach jest np. praca:

  • wykonywana pod ziemią,
  • na wodzie i pod wodą,
  • w powietrzu,
  • w warunkach gorącego i zimnego mikroklimatu,
  • rybaków,
  • pilotów i personelu pokładowego.

Prace o charakterze szczególnym są pracami, które wymagają szczególnej odpowiedzialności i sprawności psychofizycznej. Chodzi tu np. o maszynistów.

Warunki emerytury pomostowej na szczególnych zasadach

Żeby skorzystać z emerytury pomostowej, trzeba mieć określony staż ubezpieczeniowy. W przypadku kobiet jest to 20 lat i 25 lat dla mężczyzn.

A jakie dokumenty są potrzebne do otrzymania emerytury pomostowej? Żeby z takiego świadczenia skorzystać, należy złożyć wniosek. Do wniosku trzeba dołączyć zaświadczenie o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach, a także świadectwa pracy czy też zaświadczenia o zarobkach, które są potrzeba do tego, żeby ustalić kapitał początkowy.

Czy nauczyciel może liczyć na wcześniejszą emeryturę?

Nauczyciel, który urodził się po 1948 roku ma kilka możliwości, żeby przejść na emeryturę zanim osiągnie powszechny wiek emerytalny. Pierwszym sposobem jest złożenie wniosku o emeryturę z powodu wykonywania pracy w szczególnym charakterze. Oczywiście nauczyciel ma prawo do przejścia na emeryturę również w momencie, gdy osiągnie powszechny wiek emerytalny. Gdy zechce skorzystać z emerytury nauczycielskiej, to będzie musiał zrezygnować z pracy w szkole. Zgodnie z zapisami karty nauczyciela, jego praca jest pracą o szczególnym charakterze. Jeśli więc nauczyciel ma skończone 55 lat (kobieta) i ma przynajmniej 15 lat pracy nauczycielskiej, może skorzystać z takiego uprawnienia. W przypadku mężczyzny jest to 60 lat i 20 lat pracy jako nauczyciel. Ważne, by taka osoba nie była członkiem OFE. Musi też samodzielnie rozwiązać stosunek pracy.

W przypadku nauczycieli mamy do czynienia z tzw. świadczeniem kompensacyjnym.

Należy się ono w przypadku, gdy kobieta ma 55 lat w latach 2009-2024, a mężczyzna 57 lat – w latach 2017-2018 i ma co najmniej 30 lat stażu, z czego przynajmniej 20 lat pracy to praca nauczyciela. W takim przypadku można z tego świadczenia skorzystać nawet wtedy, gdy stosunek pracy zostanie rozwiązany lub wygaśnie.

Jeśli zainteresowany wcześniejszą emeryturą nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008, może ubiegać się o emeryturę pomostową po ukończeniu 55 lat (kobieta) i 60 lat (mężczyzna), jeśli ma przynajmniej 20 lat pracy (kobieta) albo 25 lat (mężczyzna), a na 1 stycznia 2009 można było zaliczyć 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Wybrane dla Ciebie
Amazon planuje ogromną inwestycję w OpenAI. W grze 50 mld dol
Amazon planuje ogromną inwestycję w OpenAI. W grze 50 mld dol
Alkoholowa mapa Polski. Statystki podbiła ekspansja Żabki
Alkoholowa mapa Polski. Statystki podbiła ekspansja Żabki
Nvidia bije rekordy. Wyniki giganta uspokoiły inwestorów
Nvidia bije rekordy. Wyniki giganta uspokoiły inwestorów
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 26.02.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 26.02.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 26.02.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 26.02.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 26.02.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 26.02.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 26.02.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 26.02.2026
Szef Netflixa wezwany do Białego Domu. Trump groził konsekwencjami
Szef Netflixa wezwany do Białego Domu. Trump groził konsekwencjami
Najwięcej bankrutów w tej grupie. "Problem nie jest marginalny"
Najwięcej bankrutów w tej grupie. "Problem nie jest marginalny"
Lotnisko w Modlinie rozbudowuje terminal. Ma być gotowy do wakacji
Lotnisko w Modlinie rozbudowuje terminal. Ma być gotowy do wakacji
Kwartalny zysk PZU w dół. Ale w ujęciu rocznym padł rekord
Kwartalny zysk PZU w dół. Ale w ujęciu rocznym padł rekord
Dorabianie w nowym limitem. ZUS: ważna zmiana od marca
Dorabianie w nowym limitem. ZUS: ważna zmiana od marca