6 miesięcy i płaca gwarantowana. Takich zmian chce rząd
Rząd chce skończyć z darmowymi stażami i wprowadza minimalne wynagrodzenie dla wszystkich stażystów. Projekt nowej ustawy zakłada obowiązek umowy, limit sześciu miesięcy, uregulowane godziny pracy i prawo do dni wolnych. To największa zmiana w tym obszarze od lat.
Projekt uchyla obowiązującą ustawę o praktykach absolwenckich i definiuje staż jako "wykonywanie zadań w celu zdobycia wiedzy, umiejętności praktycznych i doświadczenia zawodowego na podstawie umowy między stażystą a organizatorem stażu niebędące pracą wykonywaną na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę".
Głównym założeniem jest zakaz bezpłatnych staży. Organizator będzie musiał wypłacać miesięczne świadczenie pieniężne co najmniej na poziomie 35 proc. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce z poprzedniego kwartału. Według wyliczeń z projektu to ok. 3070 zł brutto, przy limicie maksymalnym równym przeciętnej pensji (ok. 8771 zł brutto).
Minimalne świadczenie dla nieletnich stażystów określono na 250 zł. Organizatorom ma przysługiwać dofinansowanie z Funduszu Pracy w wysokości 250 zł za każdy pełny miesiąc stażu, o ile w danym miesiącu staż obejmie co najmniej 120 godzin. Według resortu ma to zachęcić do oferowania płatnych miejsc rozwojowych także mniejszym firmom.
"Piękna i tragiczna". Przypomina historię polskiej firmy
Umowa, czas trwania i opiekun stażysty
Staż ma się odbywać na podstawie pisemnej umowy cywilnoprawnej. Okres stażu nie przekroczy sześciu miesięcy, z możliwością wydłużenia o czas usprawiedliwionej nieobecności. Organizator nie będzie mógł wymagać wcześniejszego doświadczenia w zawodzie, a do obowiązków firmy wejdzie wyznaczenie opiekuna nadzorującego pracę stażysty.
Umowa o staż ma określać m.in. rodzaje zadań, program stażu oraz zobowiązanie organizatora do zapewnienia realizacji programu. Przewidziano obowiązkowe ubezpieczenia społeczne na zasadach analogicznych do zleceniobiorców oraz ubezpieczenie NNW; stażysta będzie mógł wybrać ubezpieczenie chorobowe.
Czas pracy, wolne dni i system zmianowy
Wymiar czasu pracy stażysty ma wynosić od 4 do 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy w okresie rozliczeniowym do 3 miesięcy. Staż będzie można realizować także w niepełnym wymiarze – minimalnie na pół etatu.
Przez pierwsze 90 dni przysługiwać ma jeden dzień wolny za każde 30 dni kalendarzowych odbywania stażu, a powyżej 90 dni – po 2 dni za każde kolejne 30 dni. Przy niepełnym miesiącu wymiar wolnego liczy się proporcjonalnie, zaokrąglając w górę do pełnych dni.
Projekt dopuszcza pracę w niedziele i święta, w porze nocnej oraz w systemie zmianowym, jeśli wynika to z charakteru danego stanowiska. Nie będzie można ponownie odbyć stażu u tego samego organizatora lub pracodawcy, u którego wcześniej trwał staż lub zatrudnienie, jeżeli nie minęły co najmniej 24 miesiące.
Limity liczby stażystów i dane z badań MRPiPS
U pracodawcy liczba stażystów nie przekroczy liczby pracowników w przeliczeniu na pełen etat. W uzasadnieniu odwołano się do badań z 2023 r. na zlecenie MRPiPS: ponad jedna trzecia pracodawców oferujących praktyki prowadzi je wyłącznie bezpłatnie, a niespełna 20 proc. płaci tylko w części ofert.
Większość płatnych praktyk była wynagradzana poniżej 1800 zł. Około 20 proc. młodych osób odbyło nieobowiązkowe praktyki lub staże w trakcie nauki, a niespełna 18 proc. po zakończeniu edukacji.
Ustawa ma wejść w życie po 6 miesiącach od ogłoszenia, co ma dać pracodawcom i instytucjom czas na dostosowanie zasad rekrutacji i programów stażowych do nowych wymogów.
Źródło: PAP