Coś jeszcze z tego będzie: jak odpady stają się surowcem przyszłości

Jeszcze do niedawna "odpady" oznaczały koniec życia produktu. Dziś dla wielu przedsiębiorstw to dopiero początek — nowego przedmiotu czy usługi. W praktyce oznacza to mniej wydobywania, mniej emisji i więcej wartości odzyskanej z zasobów już wprowadzonych do obiegu. W świecie kurczących się zasobów nieodnawialnych — metali, paliw kopalnych, surowców mineralnych — tradycyjny model "weź–zużyj–wyrzuć" nie ma już przyszłości.

Innowacyjne podejścia do gospodarki obiegu zamkniętego wspiera Stena Circular Economy Award – Lider Gospodarki Obiegu Zamkniętego. Konkurs wyróżnia inicjatywy, które realnie wdrażają gospodarkę cyrkularną w praktyce, a nie w deklaracjach. Jest ogólnopolski, cykliczny i bezpłatny. Uczestnicy zyskują promocję w mediach, tytuł Lidera GOZ oraz wizerunkowe wsparcie dla swojej działalności.

Jeszcze niedawno plastikowa butelka, stary telefon czy zużyta kurtka trafiały do kosza i kończyły swój żywot na wysypisku. Dziś te same przedmioty mogą stać się wartościowym surowcem. W biznesie coraz częściej stosuje się strategie refurbish i remanufacture, czyli odnawianie i ponowną produkcję z odzyskanych komponentów. Elektronika zawiera cenne metale — miedź, kobalt, metale rzadkie — które po odzyskaniu wracają na rynek, zmniejszając zapotrzebowanie na surowce pierwotne. Nawet tekstylia mogą być przerobione na nowe tkaniny. To nie są wizje przyszłości. To technologie dostępne tu i teraz — a ich potencjał dopiero zaczyna być wykorzystywany.

Moda na "drugie życie" nie wynika z chwilowego trendu. Klienci świadomie pytają o pochodzenie materiałów, naprawialność, a nawet ślad węglowy. Oczekują produktów, z których można zdjąć etykietę "jednorazowe". To również, dlatego marki projektują rzeczy tak, by dało się je łatwo rozłożyć, naprawić albo przetworzyć.

"Transformacja w kierunku obiegu zamkniętego to zarówno wyzwanie, jak i ogromna szansa rynkowa. Firmy, które potrafią wykorzystać potencjał materiałów z drugiego obiegu, oszczędzają surowce i budują trwałą lojalność klientów" — mówi Aleksandra Surdykowska Head of Marketing Communications & ESG, Stena Recycling.

Według danych Eurostat, w 2024 roku tylko około 12% materiałów zużywanych w UE pochodziło z recyklingu lub surowców wtórnych, czyli aż 88% produktów wciąż stanowi nowy, pierwotnie wydobyty materiał. Gospodarka cyrkularna proponuje prostą zmianę paradygmatu: zamiast szukać nowych źródeł surowców, wykorzystujmy te, które już mamy w obiegu. Naprawiajmy, regenerujmy, wymieniajmy komponenty, projektujmy tak, aby produkt miał więcej niż jedno życie. Konkurs Stena Circular Economy Award daje szansę firmom, start-upom i studentom na zaprezentowanie swoich projektów w obszarze zrównoważonego rozwoju. Od 12 stycznia można zgłaszać cyrkularne wdrożenia i projekty poprzez formularz na stronie: www.stenarecycling.com/scea. Uczestnicy konkursu zyskują uznanie branży, promocję w mediach i możliwość nawiązania kontaktów z Liderami GOZ w Polsce, a także wzmocnienie wizerunku firmy jako innowatora w gospodarce cyrkularnej — niezależnie od skali działalności.

Firmy, które nadal bazują wyłącznie na sprzedaży produktów powstałych z materiałów pierwotnych stoją dziś przed wyzwaniem rosnących kosztów surowców i coraz bardziej świadomych klientów. Włączenie zasobów z drugiego obiegu w modele biznesowe to nie tylko odpowiedzialność — to realna szansa na rozwój, stabilność i nowe rynki. Takie działania stają się standardem, a przedsiębiorstwa, które z nich korzystają, uczą się, że odpady mogą stać się surowcem, a dalej — źródłem przewagi konkurencyjnej.