Europa coraz bardziej srebrna. Doświadczeni pracownicy chcą dalej pracować

Dane demograficzne dla krajów Unii Europejskiej są mało pozytywne — zamożne kraje zachodnie doświadczają procesu starzenia się społeczeństwa. Analiza statystyk z 2019 roku pokazuje, że największą grupę młodych ludzi, w porównaniu do całkowitej liczby mieszkańców, można zaobserwować w Irlandii, gdzie stanowią oni 20,5 proc. populacji. Na drugim miejscu jest Francja z 18,0 proc., a na trzecim Szwecja z 17,8 proc.

Z kolei kraje z najmniejszym odsetkiem młodych ludzi to Włochy z 13,2 proc., Niemcy z 13,6 proc., oraz Malta i Portugalia, gdzie ten wskaźnik wynosi 13,7 proc.

Jeżeli przyjrzymy się bliżej udziałowi osób w wieku 65 lat lub starszych w całkowitej liczbie ludności, zauważymy, że największe udziały mają Włochy (22,8 proc.), Grecja (22,0 proc.), Portugalia i Finlandia (w obu 21,8 proc.). Natomiast najmniej osób w tym wieku jest w Irlandii (14,1 proc.) i Luksemburgu (14,4 proc.).

Mediana wieku ludności w krajach UE-27 stale rośnie. Na początku 2019 roku wynosiła 43,7 lat, co oznacza, że połowa ludności UE-27 była starsza, a druga połowa młodsza od tej wartości. W poszczególnych krajach członkowskich UE-27 mediana wieku wahała się od 37,7 lat w Irlandii i na Cyprze do 46,7 lat we Włochach. Te dane potwierdzają strukturę wiekową ludności w tych krajach.

W krajach EFTA i krajach kandydujących w 2019 roku mediana wieku była zasadniczo niższa niż w UE-27, z wyjątkiem Liechtensteinu (44,2 lat) i Serbii (43,7 lat, tak samo, jak w UE-27).

Starzenie się społeczeństwa to długoterminowy trend, który zaczął się w Europie kilkadziesiąt lat temu. Ten proces jest widoczny w zmianach struktury wiekowej ludności i objawia się w rosnącym udziale osób starszych oraz malejącym udziale osób w wieku produkcyjnym w całkowitej liczbie ludności.

Obecnie, w 27 krajach Unii Europejskiej średni wiek emerytalny wynosi 64,3 lata dla mężczyzn i 63,5 lata dla kobiet. W całej Europie, z wyjątkiem Turcji, minimalny wiek emerytalny ustalono na poziomie 62 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet. W Polsce to odpowiednio 65 i 60 lat. Wyższy wiek emerytalny obowiązuje m.in. w Niemczech, Holandii, Portugalii, Irlandii.

W ostatnich dwóch dekadach latach wiek emerytalny został podniesiony w wielu krajach UE. W związku z tym nastąpiła zmiana nastawienia do przejścia na emeryturę, co odzwierciedla potrzebę bardziej świadomego podejmowania decyzji dotyczących planów po zakończeniu kariery.

Jak czytamy w analizie Wrocławskiego Uniwersytetu Ekonomicznego, w 2019 roku mężczyźni w wieku 65 plus największą aktywnością zatrudnienia wykazywali się w Irlandii. Ich odsetek wynosił aż 17,3 wszystkich pracujących mężczyzn. Dla porównania w Hiszpanii pracujący mężczyźni po 65. roku życia stanowili zaledwie 3 proc. wszystkich pracujących mężczyzn. 

Tak niski wskaźnik zatrudnienia wśród mężczyzn w wieku senioralnym posiadały również takie kraje, jak Luksemburg, Belgia, Francja i Słowenia. Portugalia, Estonia, Cypr i Wielka Brytania zachowywały relatywnie wysoki wskaźnik zatrudnienia w badanej grupie społeczeństwa.

Jak czytamy w raporcie OLX Srebrne Talenty 2024, w Polsce w okresie chronionym i w wieku emerytalnym częściej kobiety niż mężczyźni są aktywni zawodowo. Na tę sytuację ma wpływ wiek (mężczyźni w późniejszym wieku przechodzą na emeryturę, więc po 65. roku życia rzadziej podejmują pracę) i wykonywane zawody, które predysponują do wcześniejszego przejścia na emeryturę, a dominują w nich mężczyźni (np. służby mundurowe, górnicy).

Większość osób w wieku przedemerytalnym zamierza kontynuować aktywność zawodową. Z opcji odroczenie emerytury najczęściej chcą korzystać mieszkańcy największych miejscowości (24 proc.), z wykształceniem wyższym (23 proc.) – czytamy w raporcie.

Sygnałem pozytywnych zmian jest, chociażby większa otwartość pracodawców na zatrudnianie seniorów, również w bardziej elastycznych modelach zatrudnienia, które "silversi" wskazują w naszym badaniu. Potwierdza to też rosnąca popularność wykorzystania parametru "Zapraszamy seniorów" - udostępnionego w OLX Praca — podsumowuje Piotr Chwiedziewicz z OLX Praca.