Jak cyfrowa jest polska gospodarka? Prześwietlili Europę, Polska wyszła na pierwszy plan [ANALIZA]

Rozwój technologiczny polskiej gospodarki jest mocno niejednoznaczny. Opracowanie wskazuje, że wciąż odstajemy pod względem podstawowych kompetencji cyfrowych społeczeństwa czy dostępności e-usług dla obywateli. W wielu zestawieniach badających dojrzałość cyfrową plasujemy się dopiero w drugiej lub trzeciej dziesiątce państw unijnych. Na tym tle ewolucja usług finansowych jawi się jako spektakularny sukces. Sektor ten rozwinął się do poziomu znacznie wyższego niż otaczająca go infrastruktura społeczno-gospodarcza.

Zgromadzone dane nie pozostawiają wątpliwości. Liczba płatności cyfrowych w przeliczeniu na jednego mieszkańca jest w Polsce zauważalnie wyższa niż wynosi średnia dla całej Unii Europejskiej. Wyprzedzamy pod tym względem potęgi gospodarcze takie jak Niemcy czy Francja, obierając kurs bezpośrednio na najbardziej rozwinięte w tym aspekcie państwa skandynawskie.

Eksperci biorący udział w przygotowaniu publikacji podkreślają, że polski model charakteryzuje się dość wyraźną asymetrią. Choć statystyczny mieszkaniec naszego kraju nie posiada w portfelu rekordowej liczby kart płatniczych w porównaniu do zachodnich sąsiadów, to jeśli już ich używa, robi to z ogromną intensywnością. Staliśmy się rynkiem, na którym technologie bezstykowe są po prostu codziennością. Prawie wszystkie fizyczne karty znajdujące się w obiegu posiadają funkcję zbliżeniową, a w stacjonarnych punktach sprzedaży przytłaczająca większość transakcji odbywa się właśnie w ten sposób.

Nasz rynek przeskoczył pośrednie etapy technologiczne zakorzenione w krajach zachodnich, takie jak np. powszechność czeków i płynnie przeszedł bezpośrednio do zaawansowanych rozwiązań cyfrowych i mobilnych. Ta historyczna otwartość na nowości to stabilny fundament, na którym dziś projektujemy doświadczenia płatnicze przyszłości, stawiając bezpieczeństwo i wygodę użytkownika, które niezmiennie znajdują się w samym centrum naszej strategii - ocenia Joanna Seklecka, prezes eService.

Szybkość, z jaką rodzime społeczeństwo przyswaja innowacje, jest bardzo wysoka. Jak wynika z przytoczonych w dokumencie analiz, przejście od wczesnej fazy adopcji kart płatniczych do etapu w pełni dojrzałego zajęło państwom strefy euro około dwóch dekad. Polska pokonała ten sam dystans znacznie szybciej, a ogromnym, dodatkowym katalizatorem tych przemian okazała się niedawna pandemia, która trwale zmieniła codzienne nawyki zakupowe konsumentów.

Kondycja polskiego sektora finansowego wynika w dużej mierze z silnie bankocentrycznego modelu rozwoju oraz owocnej współpracy między poszczególnymi instytucjami przy tworzeniu spójnych standardów na rynku. Rozbudowa sieci nowoczesnych terminali przebiegała równolegle z powszechnym wdrażaniem technologii mobilnych. Tak imponujący poziom infrastruktury sprawia, że płatności stają się fundamentem dla cyfryzacji innych dziedzin życia, w tym sprawnej administracji publicznej.

Polska należy dziś do europejskiej czołówki cyfrowych płatności, a ten obszar stał się jedną z kluczowych warstw nośnych" cyfryzacji usług publicznych i prywatnych, Utrzymanie przewagi wymaga jednak stabilnych, przewidywalnych i proporcjonalnych regulacji, które wzmacniają bezpieczeństwo i odporność systemu, nie spowalniając konkurencji ani wdrożeń - uważa Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich.

- Dlatego pakiet PSD3/PSR powinien być tworzony w duchu zorientowania na efekty, tj. realnego ograniczania oszustw i ryzyk, przy jednoczesnym wpieraniu modelu odpowiedzialności współdzielonej, w którym użytkownicy są skutecznie wspierani w podejmowaniu bezpiecznych decyzji - dodaje.

Zapewnienie ciągłości działania systemów oraz ich pełnej odporności na awarie jest dziś warunkiem bezwzględnym, aby utrzymać wypracowane zaufanie obywateli do pieniądza cyfrowego. Rozwiązania technologiczne wdrażane przez krajowe banki oraz fintechy wyznaczają najwyższe standardy, zabezpieczając jednocześnie interesy gospodarcze całego kraju.

Pomimo niezaprzeczalnego sukcesu obrotu bezgotówkowego, autorzy raportu przestrzegają przed ignorowaniem roli tradycyjnego pieniądza. W krajowym handlu stacjonarnym gotówka nadal odgrywa rolę istotnie większą niż w wielu krajach Europy Zachodniej. Zjawisko to tłumaczy się utrzymującym przywiązaniem pewnych grup społecznych do fizycznych form rozliczeń oraz regionalnym zróżnicowaniem postaw konsumenckich na terenie kraju.

W publikacji mocno zaakcentowano wagę problemu wykluczenia cyfrowego. Główną siłą napędową ewolucji płatności w Polsce były do tej pory młodsze pokolenia, wykazujące się naturalną biegłością w obsłudze smartfonów i aplikacji. Wśród najstarszych obywateli poziom adaptacji nowinek wciąż wyraźnie odstaje od standardów europejskich. Zasypywanie tej węższej luki wymaga cierpliwej pracy u podstaw oraz projektowania interfejsów w taki sposób, by były maksymalnie czytelne i intuicyjne dla wszystkich grup wiekowych.

Dla utrzymania szybkiego tempa cyfryzacji w kolejnych latach kluczowe okaże się także wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw, które w wielu przypadkach wciąż zwlekają z pełnym wejściem w świat handlu elektronicznego. Polska ma jednak ku temu niezwykle solidne podstawy, by na długo pozostać w grupie najbardziej zaawansowanych rynków płatniczych na świecie.