money insights

Żywność w Polsce jest tańsza niż w innych krajach regionu w dużej mierze dzięki "wojnie cenowej" sieci dyskontowych, animowanej przez największą z nich – ustalili ekonomiści z think-tanku GRAPE. Korzystając z unikalnych danych, pokazali, jak silny może być wpływ na gospodarkę jednej dużej firmy.

Amerykańskie fundusze pożyczkowe, które po globalnym kryzysie finansowym sprzed niemal 20 lat przejęły najbardziej ryzykowną część działalności banków, mają coraz większe kłopoty. Na rynku finansowym narastają obawy, że staną się one zarzewiem kolejnego poważnego kryzysu.

Wstępując do UE, Węgry były jednym z najzamożniejszych państw Europy Środkowo-Wschodniej. Dzisiaj są w ogonie. Dystans do innych państw regionu powiększył się w ostatnich latach, gdy Węgry doświadczyły załamania inwestycji, które jest bezpośrednim następstwem polityki Viktora Orbana. Dziś Węgrzy bardzo surowo ją ocenili, odsuwając wieloletniego premiera od władzy.

Po trzech latach stagnacji gospodarczej poziom materialnego dobrobytu na Węgrzech stał się niższy niż w jakimkolwiek innym kraju naszego regionu, z Bułgarią włącznie. Choć bezpośrednią przyczyną tego zubożenia Węgier były szoki zewnętrzne, węgierska gospodarka nie byłaby na nie tak wrażliwa, gdyby nie 16 lat rządów Viktora Orbána.

Od początku roku w wypadkach drogowych w Polsce zginęło niespełna 240 osób, zdecydowanie mniej niż rok wcześniej. Zanosi się na kolejny rok wyraźnej poprawy bezpieczeństwa na polskich drogach, choć już od kilku lat w UE jesteśmy pod tym względem niekwestionowanym prymusem. Pomogła zmiana przepisów, która do dziś budzi kontrowersje.

W ubiegłym roku dochód na mieszkańca Polski wyniósł 81 proc. średniej unijnej. To nowy rekord, wyraźnie wyższy od tego z 2021 r. Pod względem przeciętnego majątku gospodarstwa domowego, Polskę od UE dzieli wprawdzie znacznie większy dystans, ale to rosnące dochody i związane z nimi wydatki są ważniejsze dla jakości życia nad Wisłą.

Bank centralny Francji w 2025 r. zarobił 11 mld euro, obracając złotem, mimo że nie zmniejszył ilości tego kruszcu w swoich rezerwach. Ta operacja tylko pozornie przypomina program "polski SAFE 0 proc.", który zakłada wykorzystanie niezrealizowanych dochodów NBP na złocie do finansowania wydatków zbrojeniowych.

Na polskim rynku pracy zachodzą pozytywne zmiany. Rośnie dostępność pracy na niepełny etat, co sprzyja aktywności zawodowej starszych osób oraz aktywizuje grupy wcześniej wykluczone. Wobec kurczącej się populacji kraju to jedyna obok imigracji droga do wzrostu zatrudnienia. Efekty już widać: w ostatnim kwartale 2025 r. w Polsce pracowało więcej osób niż kiedykolwiek wcześniej w tym okresie.

Polska należała w ostatnich latach do liderów Unii Europejskiej pod względem tempa ograniczania emisyjności gospodarki. Jednocześnie była jednym z najszybciej rozwijających się państw Europy. Choć unijna polityka klimatyczna, symbolizowana przez system ETS, bez wątpienia szkodzi niektórym branżom, trudno dostrzec jej negatywny wpływ na całą polską gospodarkę.

Z faktu, że nie przystąpiliśmy do strefy euro, nie płyną dla Polski żadne korzyści. Ponosimy tylko koszty i wystawiamy się na ryzyko. Przyjęcie euro to dziś przede wszystkim kwestia bezpieczeństwa. Pozwoliłoby to też wykorzystać zgodnie z prawem rezerwy walutowe - uważa prof. Marek Belka, były prezes NBP.

Wojna na Bliskim Wschodzie doprowadzi do trwałych zmian w międzynarodowym handlu surowcami. Ich konsekwencją będzie spadek zapotrzebowania na dolary oraz aktywa w tej walucie, przede wszystkim amerykańskie obligacje skarbowe. Z perspektywy USA może to oznaczać wyższe koszty zadłużania się.

Nawet gdyby polska gospodarka w najbliższych dekadach rozwijała się radykalnie wolniej niż dotychczas, w 2050 roku miałaby dwukrotnie większy PKB niż dzisiaj. Całkowity koszt pożyczki z unijnego instrumentu SAFE, który dziś przeraża jej przeciwników, będzie wtedy ledwie odczuwalny.

Dolar jako jeden z nielicznych należy do tych aktywów finansowych, które od początku konfliktu na Bliskim Wschodzie zyskują na wartości. Na pierwszy rzut oka sugeruje to, że amerykańska waluta zachowała status "bezpiecznej przystani", wbrew sygnałom, że straci go pod wpływem polityki Donalda Trumpa. Ale umocnienie dolara może mieć też inne przyczyny.

W ostatnich latach Polska przechodzi transformację, która wykracza daleko poza zwykłe nawyki konsumenckie. Obejmuje ona swoim zasięgiem funkcjonowanie całych miast, struktur państwowych oraz usług samorządowych. Z raportu "Przyszłość płatności jest dziś", przygotowanego przez Fundację Polska Bezgotówkowa we współpracy z portalem money.pl, wynika, ze ostatnie zawirowania geopolityczne i gospodarcze wpłynęły na stabilność systemów finansowych oraz w jaki sposób cyfrowe innowacje stają się nieodłącznym fundamentem nowoczesnych usług publicznych.

Sztuczna inteligencja stała się jednym z najważniejszych czynników transformujących globalny i polski sektor finansowy. Algorytmy przejmują kluczową rolę w zarządzaniu ryzykiem oraz personalizacji doświadczeń zakupowych.Jak wynika z najnowszego raportu "Przyszłość płatności jest dziś", przygotowanego przez Fundację Polska Bezgotówkowa we współpracy z portalem money.pl, bez AI "pilnowanie" strumieni płatności byłoby wręcz niemożliwe. Dlaczego alorytmy "patrzą nam na ręce"?

Polska gospodarka pod wieloma względami wciąż nadrabia cyfrowe zaległości wobec krajów Europy Zachodniej. Jak jednak wynika z raportu "Przyszłość płatności jest dziś", przygotowanego przez Fundację Polska Bezgotówkowa i portal money.pl, system płatniczy jest w tym zestawieniu absolutnym wyjątkiem. W obszarze finansów to my wyznaczamy trendy, wyraźnie wyprzedzając unijną średnią.

Jak bardzo cyfrowa jest Polska? Z opublikowanego raportu zatytułowanego "Przyszłość płatności jest dziś", opracowanego wspólnie przez Fundację Polska Bezgotówkowa oraz portal money.pl, wynika, że obraz polskiego systemu finansowego jako jednego z najbardziej zaawansowanych technologicznie w Europie. Mało tego - cyfryzacja płatności wyprzedza u nas ogólny stopień ucyfrowienia gospodarki. Jakie konsekwencje niesie to ze sobą?

W 2025 r. paliwa do prywatnych środków transportu miały najmniejszy udział w wydatkach polskich gospodarstw domowych od 2017 r. To zasługa ich przeceny, ale też zmian w strukturze popytu konsumentów. Gdyby ceny na stacjach benzynowych wróciły do poziomu z połowy 2022 r., portfele Polaków ucierpiałyby mniej niż wtedy.

Odbudowa Ukrainy po wojnie może pochłonąć około 550 mld dol., czyli równowartość połowy PKB Polski. Duża część tej kwoty musi pochodzić od prywatnych inwestorów, motywowanych chęcią zysku. Tylko wtedy ich zaangażowanie będzie trwałe - ocenia w rozmowie z money.pl Erik Savola, szef bankowości korporacyjnej Citi w Europie.

Prezes NBP Adam Glapiński zapewnia, że wykorzystanie niezrealizowanych zysków banku centralnego na rezerwach złota do sfinansowania "SAFE 0 proc." byłoby standardowym działaniem, a podobne zabiegi podejmowane były też w innych krajach. W ostatnich 30 latach takie operacje przeprowadziło jednak tylko pięć banków centralnych, w tym tylko jeden na równie dużą skalę. I w zupełnie innych okolicznościach.

Proponowany przez prezydenta i prezesa NBP "SAFE 0 proc." nie jest alternatywą dla kredytu z unijnego programu SAFE. To mogą być dodatkowe środki na zbrojenia, które wcale nie będą tańsze niż finansowanie z UE - mówi money.pl Jakub Borowski, główny ekonomista Credit Agricole Bank Polska.

Wystrzał cen ropy naftowej o ponad 40 proc. w ciągu zaledwie tygodnia nie pozostanie bez wpływu na polską gospodarkę. Na aktualności straciły już optymistyczne prognozy mówiące o spadku inflacji w okolice 2 proc. Ale powtórka kryzysu cenowego z lat 2021-2023 nam nie grozi.

Wykorzystanie rezerw walutowych NBP do finansowania zbrojeń nie zwiększy dostępnych na ten cel zasobów. Przesunie je tylko z przyszłości na teraz - mówi w rozmowie z money.pl Piotr Bujak, główny ekonomista PKO BP. Jak przekonuje, kredyt z SAFE to nowe środki, z których skorzystać możemy tylko dzisiaj. - Warto to zrobić - dodaje.

Groźba prezydenta USA Donalda Trumpa, że zablokuje handel z Hiszpanią w odwecie za krytyczne stanowisko Madrytu wobec amerykańsko-izraelskiego ataku na Iran, ilustruje, że konflikt ten może mieć nieoczekiwane skutki uboczne. Wznowienie wyciszonych ostatnio sporów handlowych to jeden z nich. Globalny kryzys gospodarczy wciąż jednak uchodzi za mało prawdopodobny scenariusz.

W poniedziałek, w reakcji na sobotni atak USA i Izraela na Iran, ropa naftowa drożała nawet o 13 proc. Mnożą się ostrzeżenia, że cena tego surowca po raz pierwszy od 2022 r. przebije 100 dol. za baryłkę. Dla prezydenta USA, który już teraz mierzy się ze spadkiem poparcia w związku z "drożyzną" wywołaną podwyżkami ceł, taki scenariusz byłby trudny do przyjęcia.