money insights (strona 3 z 11)

Polskie firmy zainwestowały w Wielkiej Brytanii już w sumie 10,5 mld zł. W naszej części Europy nie ma innego kraju, który może się pochwalić podobnym wynikiem. Money.pl rozmawiał z prezesami firm, które nie tylko przebiły się na brytyjskim rynku, ale są tam również liderami swoich branż.

- Jeżeli się otworzy firmę w Wielkiej Brytanii, są równe zasady gry dla wszystkich. Firmy są traktowane tak samo jak brytyjskie - zapewniała Melinda Simmons, ambasador Wielkiej Brytanii w Polsce, podczas czwartkowej prezentacji raportu "Polskie inwestycje bezpośrednie w Wielkiej Brytanii" w trakcie Europejskiego Forum Nowych Idei w Sopocie.

Podczas 14. edycji Europejskiego Forum Nowych Idei w Sopocie redakcja money.pl zaprezentowała raport "Polskie inwestycje bezpośrednie w Wielkiej Brytanii", stworzony we współpracy z Ambasadą Brytyjską i Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Pokazuje on spektakularne sukcesy, ale i ogromne wyzwania stojące przed krajowymi przedsiębiorcami.

Rządy koalicji 15 października zbiegły się w czasie z najszybszym w historii Polski wzrostem zadłużenia kraju. Tylko w tym i w ubiegłym roku dług publiczny podskoczy o około 640 mld zł, czyli o 38 proc. To jednak wciąż w dużym stopniu konsekwencje decyzji poprzedników. Jednocześnie polityka obecnego rządu sprawia, że rosnące zobowiązania łatwiej Polsce udźwignąć.

Jeśli wydatki na obronność nie będą sprowadzały się tylko do importu broni, ale będą też inwestycjami w szeroko rozumiane bezpieczeństwo kraju, w tym energetyczne, mogą sprzyjać rozwojowi gospodarki. Wtedy zaciągnięty na ten cel dług będzie mniej ryzykowny – mówi money.pl prof. Beata Javorcik, główna ekonomistka Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju.

Polscy imigranci opuszczają Niemcy i wracają do kraju. To, jak ostrzega niemiecka prasa, uderzy w tamtejszą gospodarkę, pogłębiając deficyt pracowników. Polsce, wobec kurczącej się populacji osób w wieku produkcyjnym, fala powrotów z emigracji bardzo by się przydała. Jak dotąd jednak zjawisko to ma niewielką skalę.

Europejczycy zmieniają pracę znacznie rzadziej niż Amerykanie. To jedna z przyczyn tego, że europejska gospodarka jest mniej innowacyjna niż amerykańska i wolniej się rozwija. Polska pod względem mobilności pracowników wyróżnia się negatywnie nawet na tle UE. Na razie negatywnych konsekwencji nie widać, ale to może się wkrótce zmienić.

Unia Europejska jest zbyt ostrożna w podejściu do nowych technologii. Przejawia się to nadmiarem regulacji oraz przerostem biurokracji. To nie są warunki, w których kwitnąć mogą innowacyjne przedsiębiorstwa. Europa musi stać się bardziej jak USA, jeśli chce utrzymać się w tej samej lidze - przekonuje w rozmowie z money.pl brytyjski pisarz popularnonaukowy Matthew Ridley.

Wiele osób w działaniach Trumpa dopatruje się wyrafinowanego planu. W rzeczywistości prezydent USA jest siewcą chaosu. Amerykanie odczują negatywne skutki jego polityki - mówi money.pl amerykański dziennikarz ekonomiczny Matthew Winkler, współzałożyciel Bloomberg News. Ujawnia też swoją receptę na nadmierny dług publiczny Polski.

Przemysł odgrywa coraz mniejszą rolę w polskiej gospodarce. To zjawisko może niepokoić, jeśli świadczy o malejącej konkurencyjności kraju. Jak dotąd jednak baza produkcyjna i eksportowa ma się dobrze. Rośnie, tyle że wolniej niż niektóre gałęzie sektora usługowego.

Miniony rok przyniósł bezprecedensowy wzrost siły nabywczej dochodów Polaków, zwłaszcza tych uboższych. Mimo to, spora część gospodarstw domowych realnie nie zwiększyła wydatków, które dla jakości życia mają większe znaczenie niż dochody. Efekt? Wyraźnie zwiększył się zakres tzw. ubóstwa relatywnego. To pomaga zrozumieć, dlaczego nastroje społeczne oderwały się od gospodarczych realiów.

Polskie miasta stanowią aż połowę spośród 20 najszybciej rozwijających się europejskich metropolii ostatnich kilkunastu lat. To głównie zasługa inwestycji w sektorze usług dla biznesu. Ale w kolejnych 15 latach na liście najszybciej rosnących miast Polska będzie miała już tylko czterech reprezentantów, a tempo ich rozwoju będzie wyraźnie słabsze.

Przeciętna długość życia nad Wisłą zbliżyła się w 2024 r. do 79 lat. W ciągu dwóch dekad zwiększyła się o cztery lata. Na pierwszy rzut oka to dobry wynik. W rzeczywistości poprawa stanu zdrowia Polaków była niewspółmierna do wzrostu ich zamożności. Od 10 lat nie przybliżamy się pod względem długości życia do unijnej średniej.

Pogarszający się stan finansów publicznych Polski nie wzbudził jak dotąd obaw inwestorów, ani w kraju, ani za granicą. Nasze obligacje skarbowe rozchodziły się jak świeże bułeczki. Analitycy ostrzegają jednak, że sytuacja może się szybko zmienić, gdy tylko pogorszą się nastroje na globalnych rynkach finansowych.

Zadłużenie Polski rośnie w ekspresowym tempie, ale stan finansów publicznych nadal nie jest gorszy niż w innych krajach o zbliżonym poziomie wiarygodności kredytowej. Groźba obniżki ratingu Polski, którą wysunęła agencja Fitch, ma inne przyczyny: brak szeroko akceptowanej wizji rozwoju kraju, która uzasadniałaby ekspansywną politykę fiskalną.

Od ponad roku polska gospodarka rozwija się w zadziwiająco jednostajnym tempie. W tym stuleciu tylko raz, na przełomie 2014 i 2015 r., zachowywała podobną stabilność dłużej. Oznak przegrzania gospodarki w związku z szybkim wzrostem płac bądź luźną polityką fiskalną na razie nie widać. To się może wkrótce zmienić.

Narodowy Bank Polski zapowiedział, że będzie dalej zwiększał zasoby złota i jego udział w oficjalnych aktywach rezerwowych. Ma to służyć wzmocnieniu bezpieczeństwa finansowego kraju. Część ekonomistów uważa, że cel ten można łatwiej osiągnąć przeznaczając część rezerw na sfinansowanie inwestycji w obronność. Ten pomysł budzi jednak sporo kontrowersji.

Niskie wynagrodzenia rosły w ostatnich latach szybciej niż wyższe, m.in. za sprawą szczodrych podwyżek płacy minimalnej. Dzięki temu większe podwyżki otrzymały kobiety niż mężczyźni. Efekt? Coraz mniejsze nierówności płacowe, zarówno w całej populacji, jak i między płciami.

W ubiegłym roku zatrudnienie młodych osób nad Wisłą zmalało najbardziej od 15 lat, wyraźnie bardziej niż ich populacja. W rezultacie po latach spadków zwiększyło się grono młodych osób, które się nie uczą i nie pracują, tzw. NEET-ów. W tym roku rynek pracy jest już bardziej łaskawy dla osób na początku drogi zawodowej.

Dzięki szybkiemu wzrostowi wynagrodzeń, malejącej inflacji, dobrej koniunkturze na rynkach finansowych oraz wysokiemu poziomowi stóp procentowych, oszczędności gospodarstw domowych rosną w ekspresowym tempie. Ich siła nabywcza wciąż jednak nie wróciła do poziomu sprzed wystrzału inflacji.

Nad Wisłą szybko rośnie rola przedsiębiorstw usługowych. Od niedawna ich łączne zatrudnienie jest już większe niż zatrudnienie w przemyśle. To historyczna zmiana struktury gospodarki i jednocześnie świadectwo bogacenia się kraju. Rzecz w tym, że ma też jednak negatywne konsekwencje, np. coraz większe rozdrobnienie sektora przedsiębiorstw.

W ostatnich kilku kwartałach dochód do dyspozycji gospodarstw domowych zwiększył się bardziej niż w jakimkolwiek innym kraju OECD – ogłosił premier Donald Tusk. To prawda, ale i przed rządami koalicji Polska bogaciła się najszybciej. A ten rok zaczął się akurat słabo.

W żadnym innym kraju UE wydatki publiczne w minionych dwóch latach nie wzrosły tak bardzo jak w Polsce. Wyprzedza nas pod tym względem już tylko kilka dużo bogatszych państw. Obciążenia podatkowe i składkowe zostały daleko w tyle. W rządzie nie widać jednak woli cięcia wydatków, a pomysły na zwiększenie podatków blokuje prezydent.

Zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw maleje, ale wolniej niż liczba pracujących w szerokiej gospodarce i wolniej niż populacja osób w wieku produkcyjnym. To pokazuje, że rynek pracy jest pod silnym wpływem zmian demograficznych i strukturalnych, które utrudniają ocenę koniunktury. Niektóre z tych trendów szczególnie dobrze widać w handlu detalicznym.

Na polskich drogach coraz wyraźniejsza jest niebezpieczna tendencja, z którą Zachód boryka się od lat: auta stają się coraz cięższe. To głównie efekt mody na SUV-y. Użytkownicy tych dużych samochodów są bezpieczniejsi kosztem nieproporcjonalnie dużego spadku bezpieczeństwa innych uczestników ruchu.