money insights (strona 3 z 14)

Odbudowa Ukrainy po wojnie może pochłonąć około 550 mld dol., czyli równowartość połowy PKB Polski. Duża część tej kwoty musi pochodzić od prywatnych inwestorów, motywowanych chęcią zysku. Tylko wtedy ich zaangażowanie będzie trwałe - ocenia w rozmowie z money.pl Erik Savola, szef bankowości korporacyjnej Citi w Europie.

Prezes NBP Adam Glapiński zapewnia, że wykorzystanie niezrealizowanych zysków banku centralnego na rezerwach złota do sfinansowania "SAFE 0 proc." byłoby standardowym działaniem, a podobne zabiegi podejmowane były też w innych krajach. W ostatnich 30 latach takie operacje przeprowadziło jednak tylko pięć banków centralnych, w tym tylko jeden na równie dużą skalę. I w zupełnie innych okolicznościach.

Proponowany przez prezydenta i prezesa NBP "SAFE 0 proc." nie jest alternatywą dla kredytu z unijnego programu SAFE. To mogą być dodatkowe środki na zbrojenia, które wcale nie będą tańsze niż finansowanie z UE - mówi money.pl Jakub Borowski, główny ekonomista Credit Agricole Bank Polska.

Wystrzał cen ropy naftowej o ponad 40 proc. w ciągu zaledwie tygodnia nie pozostanie bez wpływu na polską gospodarkę. Na aktualności straciły już optymistyczne prognozy mówiące o spadku inflacji w okolice 2 proc. Ale powtórka kryzysu cenowego z lat 2021-2023 nam nie grozi.

Wykorzystanie rezerw walutowych NBP do finansowania zbrojeń nie zwiększy dostępnych na ten cel zasobów. Przesunie je tylko z przyszłości na teraz - mówi w rozmowie z money.pl Piotr Bujak, główny ekonomista PKO BP. Jak przekonuje, kredyt z SAFE to nowe środki, z których skorzystać możemy tylko dzisiaj. - Warto to zrobić - dodaje.

Groźba prezydenta USA Donalda Trumpa, że zablokuje handel z Hiszpanią w odwecie za krytyczne stanowisko Madrytu wobec amerykańsko-izraelskiego ataku na Iran, ilustruje, że konflikt ten może mieć nieoczekiwane skutki uboczne. Wznowienie wyciszonych ostatnio sporów handlowych to jeden z nich. Globalny kryzys gospodarczy wciąż jednak uchodzi za mało prawdopodobny scenariusz.

W poniedziałek, w reakcji na sobotni atak USA i Izraela na Iran, ropa naftowa drożała nawet o 13 proc. Mnożą się ostrzeżenia, że cena tego surowca po raz pierwszy od 2022 r. przebije 100 dol. za baryłkę. Dla prezydenta USA, który już teraz mierzy się ze spadkiem poparcia w związku z "drożyzną" wywołaną podwyżkami ceł, taki scenariusz byłby trudny do przyjęcia.

Rząd może finansować wydatki zbrojeniowe emisjami obligacji, ale będzie je musiał regularnie powtarzać. Nikt nie wie, po ile inwestorzy będą chcieli Polsce pożyczać w przyszłości. Kredyt z SAFE zapewnia jednocześnie spokój i niski koszt finansowania - mówi money.pl Kamil Sobolewski, główny ekonomista Pracodawców RP.

Dochód przeciętnego Polaka, wbrew temu, co pokazują dane MFW, jest wciąż sporo niższy niż przeciętnego Hiszpana. I choć gonimy większość zamożniejszych państw Zachodu, akurat te z południa strefy euro ostatnio szybko się rozwijają. Mają też nad nami historyczną przewagę, której jeszcze długo nie stracą: ich mieszkańcy dysponują znacznie większymi majątkami niż Polacy.

Tylko dwa kraje w UE mogły pochwalić się w 2025 r. niższą stopą bezrobocia niż Polska. Ale pod względem bezrobocia wśród osób młodych prymusem już nie jesteśmy. Ich sytuację na polskim rynku pracy komplikuje niski poziom dopasowania kwalifikacji, zwłaszcza osób bez wyższego wykształcenia, do potrzeb pracodawców.

Przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw na początku tego roku zmalało bardziej niż kiedykolwiek wcześniej we współczesnej historii, pomijając 2021 r. Na pierwszy rzut oka kłóci się to ze scenariuszem przyspieszenia w gospodarce, który zapowiada premier Donald Tusk. W rzeczywistości to tendencje demograficzne zaburzają obraz rynku pracy.

Jeśli rząd nie zaciśnie pasa, Polska w ciągu dekady znajdzie się w gronie najbardziej zadłużonych państw Unii Europejskiej, z długiem publicznym sięgającym 107 proc. PKB. Inaczej niż w wielu innych krajach, nie będzie to konsekwencja starzenia się ludności. Już za pięć lat grozi nam efekt śnieżnej kuli: odsetki od długu będą przyrastały szybciej niż nasze PKB.

- Nasz scenariusz bazowy zakłada, że deficyt sektora finansów publicznych w Polsce w tym roku wyniesie około 7 proc. PKB, a w dwóch kolejnych latach wyniesie 6,3-6,5 proc. i nieco poniżej 6 proc. Jeśli będzie się on sprawdzał, obecna ocena wiarygodności kredytowej Polski może się utrzymać bez zmian do 2027 r. lub dłużej - mówi money.pl Milan Trajkovic z agencji Fitch.

Polacy zgłaszają ponad 30-krotnie mniej wniosków o ochronę patentową niż Koreańczycy. Ta różnica, na którą uwagę zwrócił MFW, wskazuje na deficyt innowacyjności w polskiej gospodarce. Jak dotąd nie przeszkadzało to jednak w ekspresowym wzroście produktywności polskich firm. A dotychczasowy model rozwoju Polski jeszcze się nie wyczerpał.

Rosnąca stopa bezrobocia, szczególnie wśród osób młodych, oraz zwolnienia grupowe w niektórych zagranicznych korporacjach, prowokują obawy, że automatyzacja uderza w prężny do niedawna sektor usług dla biznesu. W 2025 roku w Polsce zlikwidowanych zostało jednak najmniej miejsc pracy od kilkunastu lat. A zatrudnienie poza rolnictwem, także w nowoczesnych usługach, wzrosło.

Zobowiązania gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw niefinansowych wobec sektora bankowego nominalnie wciąż rosną, ale ich rzeczywisty ciężar maleje. Zadłużenie tych podmiotów w stosunku do ich dochodów jest najniższe od niemal 20 lat.

Pod koniec minionego roku w Polsce w obiegu było o niemal 14 proc. więcej gotówki niż rok wcześniej. Do takiego skoku zainteresowania namacalnym pieniądzem doszło poprzednio wiosną 2022 r., po wybuchu wojny w Ukrainie. Wtedy był to przejaw strachu przed utratą oszczędności. Dzisiaj przyczyny są mniej jednoznaczne.

Nie warto bić się o słabą walutę. Przypadek Szwajcarii dowodzi, że silna waluta nie musi być hamulcem dla gospodarki, nawet dla eksportu - mówi money.pl Costa Vayenas, szwajcarski analityk i inwestor, autor książki o historii franka.

Miniony kwartał był już jedenastym z rzędu, gdy wyniki międzynarodowej wymiany usług hamowały wzrost polskiej gospodarki. Najważniejszym źródłem problemu była utrzymująca się słabość popytu na usługi transportowe. Zatrzymała się też sprzedaż usług biznesowych, która przez kilkanaście lat była ważnym motorem rozwoju Polski.

Od początku roku złoto, licząc w dolarach, podrożało o około 27 proc. Podobnych lub większych miesięcznych zwyżek cen kruszcu w minionym stuleciu było tylko kilka. Ostatnia, z 1980 r., była zapowiedzią przesilenia na tym rynku. Jedną z przyczyn przeceny złota, która się wtedy rozpoczęła, widać także dzisiaj.

Istotny wzrost wartości grzywien nałożonych w 2025 r. przez policję i inne polskie służby łatwo uznać za dowód na coraz większy fiskalizm państwa. To nieporozumienie. Jeśli odnieść tę kwotę do poziomu cen oraz wynagrodzeń, albo do natężenia ruchu drogowego, widać, że jej realna wartość szybko topnieje.

- USA są dziś bardzo mocno zadłużone. Trump i Bessent wierzą, że pomoże AI, ale USA nie będą miały monopolu na tę technologię - mówi money.pl prof. Harold James, historyk gospodarczy z Uniwersytetu Princeton. Jego zdaniem presja wielkich zagrożeń, ze strony Rosji lub Donalda Trumpa, może działać na Europejczyków mobilizująco, wymuszać niezbędne reformy.

Gospodarka Polski, podobnie jak całej UE, w coraz większym stopniu polega na imporcie z Chin. Jak dotąd konsekwencją tego zjawiska jest przede wszystkim spadek presji na wzrost cen towarów nad Wisłą. Na dłuższą metę ucierpieć może jednak polski przemysł – zarówno ten zorientowany na eksport, jak i na krajowy rynek.

Holandia stała się trzecim spośród popularnych niegdyś kierunków emigracji z Europy Środkowo-Wschodniej, obok Wielkiej Brytanii i Niemiec, który dziś mierzy się z odpływem Polaków. Nie oznacza to jednak fali ich powrotów nad Wisłę. Zmalała przede wszystkim liczba nowych emigrantów, do czego przyczyniają się trendy demograficzne.

Zarobki w Krakowie wcale nie są wyższe niż w Warszawie. Co więcej, okolice stolicy należą do nielicznych wciąż miejsc w Polsce, gdzie kobiety otrzymują wyższe wynagrodzenia niż mężczyźni. Takich powiatów szybko zresztą przybywa. Zmniejszają się też inne formy nierówności na rynku pracy.