Kaucja na małpki coraz bliżej. Projekt gotowy

Obecnie kluczowym etapem będą rozmowy z operatorami systemu kaucyjnego. Wdrożenie nowych zasad wymaga czasu na dostosowanie infrastruktury handlowej i logistycznej. – Rok na przygotowanie jest na pewno potrzebny – powiedziała minister Hennig-Kloska. Zapytana o konkretną datę, wskazała **styczeń 2028 r.** jako możliwy termin wejścia w życie nowych regulacji. Wymaga to jednak precyzyjnych ustaleń z podmiotami odpowiedzialnymi za zbiórkę opakowań, które muszą przygotować odpowiednie procesy operacyjne.

Wprowadzenie kaucji na niewielkie szklane butelki nie jest jednak w stu procentach przesądzone. Równolegle toczą się dyskusje nad nową ustawą antyalkoholową. Jeżeli ustawodawca zdecyduje się na całkowity zakaz sprzedaży wysokoprocentowego alkoholu w małych opakowaniach, rozszerzanie systemu kaucyjnego w tym zakresie stanie się bezprzedmiotowe. Taki scenariusz został wprost przedstawiony przez kierownictwo resortu klimatu.

Droga do wprowadzenia zakazu sprzedaży jest jednak skomplikowana prawnie. W połowie września sejmowa Komisja Zdrowia zarekomendowała odrzucenie poprawki, która zakazywałaby detalicznej sprzedaży alkoholu powyżej 18 proc. w butelkach o pojemności do 300 ml. Wcześniej Biuro Legislacyjne wskazywało, że wprowadzenie takiego zakazu wymagałoby unijnej notyfikacji. Istnieje ryzyko, że przepisy byłyby sprzeczne z unijną dyrektywą opakowaniową, która wprost dopuszcza funkcjonowanie na rynku pojemności 100 i 200 ml.

Powszechny system kaucyjny funkcjonuje w Polsce od 1 października 2025 r. Obecnie obejmuje on plastikowe butelki o pojemności do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra oraz szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra. Na początku października 2026 r. resort klimatu oficjalnie potwierdził, że prowadzi zaawansowane prace nad włączeniem do tego katalogu również szklanych butelek po alkoholu.

Pierwotne wyłączenie z systemu jednorazowego szkła było podyktowane obawami branży handlowej. Przedstawiciele małych sklepów argumentowali podczas prac legislacyjnych, że konieczność magazynowania dużych ilości ciężkich, szklanych opakowań jednorazowych znacząco utrudni ich codzienną działalność. Ministerstwo zwracało wówczas uwagę, że problem dotyczy nie tylko "małpek", ale całego segmentu szklanych butelek jednorazowego użytku.

Z danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska wynika, że system kaucyjny działa już na dużą skalę. Po pierwszych dwunastu miesiącach jego funkcjonowania konsumenci zwrócili ponad 5 miliardów butelek i puszek. W całym kraju działa obecnie ponad 65,5 tysiąca punktów zwrotu, z czego 23,5 tysiąca wyposażono w zautomatyzowane urządzenia do przyjmowania opakowań.