KE chce zawieszenia wolnego handlu z Izraelem i sankcji na ministrów

Komisja Europejska przedstawiła w środę propozycję zawieszenia wolnego handlu z Izraelem, co jest reakcją na sytuację, do której wojsko Izraela (IDF) przyczyniło się w Strefie Gazy. Ponadto, KE chce umieścić na unijnej czarnej liście dwóch izraelskich ministrów: finansów Becalela Smotricza oraz bezpieczeństwa - Itamara Ben Gwira. Aby te propozycje weszły w życie, potrzebna jest zgoda państw członkowskich UE.

Inicjatywa Komisji obejmuje dwa wnioski, które zostały skierowane do Rady Unii Europejskiej. Pierwszy dotyczy zawieszenia handlowej części umowy stowarzyszeniowej z Izraelem, co pozbawiłoby ten kraj uprzywilejowanego dostępu do rynku unijnego. UE jest największym partnerem handlowym Izraela, który eksportuje do niej towary o wartości 17 mld euro rocznie.

Zawieszenie umowy oznaczałoby przywrócenie ceł na 37 proc. towarów sprowadzanych z Izraela do UE, co - według wyliczeń - kosztowałoby izraelskich eksporterów 227 mln euro rocznie. Do realizacji tego planu potrzebna jest zgoda 15 państw reprezentujących 65 proc. ludności UE.

Komisja zamierza wstrzymać dwustronne wsparcie dla Izraela, z wyjątkiem dwóch obszarów - społeczeństwa obywatelskiego i instytutu Yad Vashem. Jeśli chodzi o dofinansowania, ucięte mają zostać roczne alokacje na lata 2025–2027, a także trwające projekty współpracy instytucjonalnej z Izraelem oraz projekty finansowane w ramach Regionalnego Instrumentu Współpracy UE–Izrael.

Nałożenie sankcji wymaga jednomyślnej zgody państw w ramach Rady UE. Przewodnicząca KE Ursula von der Leyen zapowiedziała te sankcje w dorocznym orędziu o stanie UE, podkreślając trudności w uzyskaniu większości wśród unijnych stolic.

W swoich konkluzjach z 27 czerwca 2024 r. Rada Europejska stanowczo potępiła brutalne ataki Hamasu i inne ugrupowania terrorystyczne przeciwko Izraelowi 7 października 2023 r., które rozpoczęły trwający do dziś konflikt zbrojny w regionie.