Będzie podwyżka minimalnej składki dla przedsiębiorców. Powodem weto Dudy

Od stycznia 2025 r. obniżono podstawę minimalnej składki zdrowotnej dla przedsiębiorców. Ale tylko tymczasowo. Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że ta obniżka dotyczyła wyłącznie 2025r. Kolejne zmiany miały nastąpić od 2026 r. ale zostały zablokowane. Jeśli więc nie pojawi się żadna nowa inicjatywa ustawodawcza, od nowego roku wrócą stare zasady.

Polski Ład ustanowił wysokość podstawy, od której liczona jest minimalna składka zdrowotna dla przedsiębiorców na poziomie 100 proc. minimalnego wynagrodzenia. Rząd zmienił te zasady i w 2025 r. przedsiębiorcy korzystają z ulgowej podstawy wyliczania składki zdrowotnej – równej 75 proc. minimalnego wynagrodzenia. Plan był taki, żeby to rozwiązanie zagościło na stałe.

W tym celu Sejm uchwalił ustawę, która dokonywała systemowych zmian w systemie. Ale jeszcze w maju prezydent Andrzej Duda ją zawetował. A to dlatego, że w tej samej ustawie rząd zaplanował jeszcze dalej idące obniżki dla większości przedsiębiorców, i to niezależnie od ich dochodów. Oznaczałoby to starty dla NFZ, które miały być wyrównane z budżetu państwa.

Prezydent tłumaczył swoją decyzję tym, że rozwiązanie byłoby niekorzystne dla budżetu i Narodowego Funduszu Zdrowia, a jednocześnie wielu przedsiębiorców – szczególnie zamożnych – płaciłoby składki niższe niż pracownicy na minimalnej pensji. To właśnie wątpliwości w zakresie sprawiedliwości społecznej, brak konsultacji i obawa przed pogwałceniem zasady konstytucyjnych były podawane jako powód prezydenckiego weta.

Weto prezydenta oznacza w praktyce brak reformy składek dla przedsiębiorców, ale także automatyczny powrót do zasad znanych z Polskiego Ładu. Efekt jest taki, że najmniej zarabiający przedsiębiorcy, w tym również ci, którzy osiągają stratę – zapłacą wyraźnie więcej. Minimalna składka obowiązuje bowiem niezależnie od tego, czy przedsiębiorca zarabia, czy nie.

W dodatku będzie to w pewnym sensie kumulacja podwyżek, bo nie tylko wzrośnie podstawa naliczenia składki o 25 proc (z 75 proc do 100 proc.), ale wzrośnie też minimalne wynagrodzenie, od którego ta składka zależy. Najprawdopodobniej będzie to wzrost o poziom przewidywanej inflacji.

Wysokość minimalnej składki zdrowotnej dla przedsiębiorców na skali podatkowej i podatku liniowym zależy od wysokości minimalnego wynagrodzenia, a jego wysokość rośnie co roku. Aktualnie płaca minimalna wynosi 4666 zł. W 2026 roku rząd zakłada jej wzrost o 3 proc., czyli najprawdopodobniej do poziomu 4806 zł brutto. Ale to nie wszystko. Podstawą naliczenia składki będzie 100 proc., a nie 75 proc. minimalnego wynagrodzenia, a to oznacza dodatkowy wzrost.

Szacowana podwyżka wyniesie więc 117,59 zł miesięcznie, czyli 1411 zł rocznie. To oznacza wzrost obciążeń o ponad 37 proc. w porównaniu z bieżącym rokiem. Ostateczną wartość minimalnego wynagrodzenia poznamy najpóźniej 15 września.

Na zmianie ucierpią mali przedsiębiorcy rozliczający się według skali podatkowej lub podatku liniowego, którzy mają najniższe dochody lub wręcz stratę. Przedsiębiorcy z wyższymi dochodami, w dalszym ciągu będą płacić składkę od dochodu (czyli 9 proc. na skali, 4,9 proc. na podatku liniowym), a zatem dla nich nic się nie zmieni. Również przedsiębiorcy na ryczałcie nadal będą opłacać składkę według stawek ryczałtowych, zależnych od poziomów przychodów. Natomiast wysokość składki zdrowotnej płaconej przez pracowników nawet nie była przedmiotem planowanych zmian ustawowych. Ci w dalszym ciągu będą płacić 9 proc. od dochodu.

Aktualnie nie są prowadzone żadne prace legislacyjne w tym zakresie. Dyskusja na zawetowaną ustawą o składce zdrowotnej i tak była burzliwa w Sejmie, nie wszyscy koalicjanci mieli takie samo zdanie. Zatem szanse na ponowne podjęcie prac nad zmianami są niewielkie.

Gdyby wybory prezydenckie wygrał Rafał Trzaskowski, zapewne rząd wyszedłby z inicjatywą stworzenie kolejnej ustawy, licząc na przychylność prezydenta. Ale skoro wygrał Nawrocki taki scenariusz jest mało prawdopodobny. Plusem tej sytuacji jest to, że NFZ może w takim układzie liczyć na stabilniejsze wpływy.

Małgorzata Samborska, doradca podatkowy