Rewolucja w 800+? Czarnek zaskoczył wszystkich. Pomysłodawca 500+ komentuje

Propozycja zmian w 800 plus pojawiła się w wywiadzie Przemysława Czarnka, kandydata PiS na premiera, dla Wirtualnej Polski. Polityk zasugerował, że świadczenie mogłoby zostać zróżnicowane – 800 zł na pierwsze dziecko, a wyższe kwoty na każde kolejne. Jak zaznaczył, to jego osobisty pomysł, a nie element oficjalnego programu PiS.

— To może być zachętą dla rodzin do posiadania większej liczby dzieci — mówił.

Zapytaliśmy o ten pomysł prof. Juliana Auleytnera, pomysłodawcę programu 500+. Jego zdaniem takie rozwiązania nadmiernie upraszczają decyzje o posiadaniu dzieci.

- Ja tylko mogę tyle powiedzieć, że za pieniądze dzieci się nie kupuje w ten sposób. I to taki, powiedziałbym, stosunek merkantylny względem kobiet, że kobietom się obiecuje większe pieniądze za rodzenie dzieci. Powiedziałbym tak, trochę narusza dla mnie godność kobiety, że po prostu używa się do niej argumentów merkantylnych, żeby rodziła więcej - mówi prof. Auleytner w rozmowie z money.pl.

- Dla mnie to jest takie bardzo populistyczne. Przyjął się szereg innych argumentów ważnych dla rodzin, dla kobiet, dla mężczyzn do posiadania dziecka, a nie argument ekonomiczny - dodaje ekspert.

Ekspert podkreśla, że podobne oczekiwania towarzyszyły wprowadzeniu 500+, które miało poprawić sytuację demograficzną. W jego ocenie efekt był ograniczony, a proponowane zmiany nie przyniosą przełomu.

- Nie przypuszczam, żeby podniosło dzietność w Polsce. To jest już wcześniejsza melodia pani Szydło, która mówiła, że te 500 zł będzie podnosiło od poziom wzrost demograficzny zabezpieczeń. Nic z tych rzeczy się nie stało i prawdopodobnie również i tutaj się nie stanie - zauważa profesor.

- Może to przemówić do takich ludzi, którzy nie patrzą w ogóle na sprawy wartości, tylko się zajmują pieniędzmi, ale to nie oznacza lepszego wychowania wcale, prawda? Jeżeli się urodzi czworo czy pięcioro dzieci za pieniądze, to wcale nie oznacza, że te dzieci będą wychowane - uważa nasz rozmówca.

Według opracowania think thanku IBS z 2024 roku wprowadzenie programu Rodzina 500+ spowodowało wzrost urodzeń o 6 procent. Widocznym skutkiem było to, że po 2016 r. na trwałe zmieniła się struktura urodzeń - zwiększył się odsetek urodzeń w rodzinach o niskich dochodach.

"Program spowodował sześcioprocentowy wzrost liczby urodzeń. Wzorce selekcji do rodzicielstwa zmieniły się znacząco i trwale - osłabiła się pozytywna selekcja oparta na wykształceniu, a wzmocniła negatywna selekcja oparta na dochodach. Udział urodzeń w dolnej połowie rozkładu dochodów wzrósł z 51 procent do 58 procent" - czytamy w raporcie.

Od momentu wprowadzenia świadczenia tylko dwa razy udało się zwiększyć liczbę urodzeń - w 2017 r., gdy przyszło na świat 402 tys. dzieci i rok później, gdy urodziło się 388 tys. dzieci. W kolejnych latach liczba urodzeń wciąż malała.

W 2025 r. była o ok. 168 tys. niższa od liczby zgonów. W całym 2025 r. zarejestrowano ok. 238 tys. urodzeń żywych, czyli o ok. 14 tys. mniej niż w 2024 r.