Hiszpania stanęła. Pierwszy od 14 lat strajk generalny. Jeden problem połączył wszystkich

Do ogólnokrajowego strajku w Hiszpanii wezwały dwie największe centrale związkowe, UGT i Comisiones Obreras. Domagają się wyższych pensji, godnych warunków mieszkaniowych oraz kontroli cen w czasie wysokiej inflacji. Protesty zaplanowano w prawie 130 miastach.

Strajk ruszył o północy i ma trwać 24 godziny. Według związkowców na jego początku w portach i w przemyśle motoryzacyjnym nie pracowało 90 proc. zatrudnionych. Całkowicie stanęły m.in. fabryki Volkswagena w Nawarrze i należącego do niego Seata w Barcelonie.

To pierwszy strajk generalny w Hiszpanii od 2012 r. Pomysł wyszedł od stowarzyszeń lokatorów, które po eksmisji emerytki w Madrycie zorganizowały kilka obozowisk protestacyjnych. Madryckie stowarzyszenie Sindicato de Inquilinas podkreśla, że bardzo wysokie czynsze obciążają wiele pokoleń pracowników. Strajk ma sprawić, że mieszkania staną się głównym tematem debaty o sprawiedliwszej polityce społecznej.

Protest odbywa się 18 dni przed przedterminowymi wyborami, które rozpisał lewicowy premier Pedro Sánchez. Partie rządzącej lewicowej koalicji tracą w sondażach. Liczą, że oburzenie sytuacją na rynku mieszkaniowym pomoże im jednak zdobyć większość. Bank Hiszpanii szacuje, że w kraju brakuje ok. 750 tys. mieszkań.

Pod koniec września policja eksmitowała z mieszkania w Madrycie 87-letnią Maricarmen Abascal. Kobieta mieszkała w nim przez 70 lat. Od tego czasu dziesiątki tysięcy ludzi w całym kraju regularnie protestują przeciwko wysokim czynszom, brakowi mieszkań i słabej ochronie przed eksmisjami. Fundusz nieruchomości, który doprowadził do eksmisji, pod presją protestów ustąpił. Abascal zmarła jednak w szpitalu tuż przed podpisaniem nowej umowy najmu. Dla wielu protestujących stała się symbolem walki o mieszkania.

Magazyn ekonomiczny Surplus podaje też przykład hiszpańskiej emerytki, której czynsz wzrósł o 430 proc.

Politolog Manuel Rodríguez uważa, że śmierć Abascala to kolejne ogniwo w łańcuchu wydarzeń, które od lata wywołują nowe fale protestów i zmieniają hiszpańską scenę polityczną.

Kryzys w Ceucie, eksmisja Maricarmen Abascal, rozporządzenia nadzwyczajne w sprawie mieszkalnictwa, centralna demonstracja, obozowiska na rzecz prawa do mieszkania w całej Hiszpanii i w kilku miastach za granicą, uchylenie rozporządzeń nadzwyczajnych, rozpisanie wyborów, powstanie Frente Amplio i śmierć Maricarmen Abascal. Wszystko jest ze sobą powiązane – mówi Rodríguez. Jego zdaniem środowe protesty mogą przynieść kolejny zwrot w hiszpańskiej polityce.

Na taki zwrot liczy też mniejszościowy rząd socjalistycznej PSOE premiera Sáncheza i lewicowego sojuszu Sumar. Koalicja straciła większość w parlamencie prawie rok temu, gdy do opozycji przeszła konserwatywna katalońska partia separatystyczna Junts Carlesa Puigdemonta.

Sánchez rozpisał wybory, gdy parlament odrzucił jego dekrety dotyczące najmu. Uzasadnił, że potrzebna jest wyraźna progresywna większość w parlamencie.

Rząd Sáncheza podniósł w ostatnich latach płacę minimalną, zwiększył inwestycje publiczne, zreformował rynek pracy i wprowadził interwencje rynkowe przeciw wzrostowi cen. Według Surplus odsetek umów na czas określony w sektorze prywatnym spadł o połowę, a bezrobocie wyraźnie się zmniejszyło. Gospodarka rośnie szybciej od średniej, finanse publiczne są stabilne, a inflacja spadła szybciej niż w pozostałych krajach strefy euro.

W sondażach PSOE traci jednak 3 pkt proc. do konserwatywnej Partii Ludowej. Czy strajk wpłynie na skład nowego parlamentu, okaże się 29 listopada, w dniu wyborów.