dzietność

Populacja Chin zmniejszyła się w 2025 roku o 3,39 mln osób i spadła do poziomu 1,405 mld - poinformowało Narodowe Biuro Statystyczne. To czwarty z rzędu rok spadków, spowodowany rekordowo niską liczbą urodzeń oraz rosnącą liczbą zgonów.

Za jedną z najważniejszych przyczyn malejącej dzietności w Polsce uchodzą wysokie ceny mieszkań, które utrudniają młodym ludziom założenie rodziny. W rzeczywistości ten problem występuje tylko w nielicznych dużych miastach. Na poziomie całego kraju dzieci częściej rodzą się tam, gdzie mieszkania są relatywnie drogie.

Łódź, Katowice, Bytom, Częstochowa i miasta na Półwyspie Helskim tracą masowo mieszkańców. W większych miastach niechęć do posiadania dzieci jest "łatana" przez migrantów z innych części kraju i świata. Jakie będą skutki? Będziemy mieć do czynienia z zamieraniem lokalnych rynków pracy. Mocno odczują je zwłaszcza seniorzy – pisze dla money.pl Kamil Fejfer.

Kryzys demograficzny w Polsce przybiera coraz ostrzejsze formy. Jak wynika z danych GUS cytowanych przez "Puls Biznesu", już w 90 powiatach wskaźnik dzietności spadł poniżej jednego dziecka na kobietę. To historyczne minimum, które oddala kraj od zastępowalności pokoleń.

Ludność Polski szybko się starzeje, co będzie coraz silniejszym hamulcem dla gospodarki. W ciągu najbliższych 25 lat tendencje demograficzne ograniczą wzrost dochodu na mieszkańca Polski o niemal jedną czwartą. Politycy mają narzędzia, aby temu przeciwdziałać, ale skorzystać z nich będzie trudno.

Liczba urodzeń poza małżeństwami maleje wolniej niż liczba urodzeń małżeńskich, a nawet wolniej niż populacja osób w wieku rozrodczym. To sugeruje, że wspieranie małżeństw w celu hamowania spadku dzietności ma coraz mniejsze uzasadnienie.

Mimo miliardów wydanych na 500 plus i kolejne świadczenia demograficzne, w 2024 r. w Polsce urodziło się najmniej dzieci od 200 lat. Pomysłodawca programu, prof. Julian Auleytner, w rozmowie z "Faktem" mówi wprost: tego nie można rozwiązać przez pieniądze – i wskazuje, gdzie leży prawdziwy problem.

Credit Agricole analizuje polityki prorodzinne w regionie krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Spadek dzietności i starzenie się społeczeństw wymuszają różne modele wsparcia rodzin - od transferów pieniężnych po ulgi podatkowe. Czy przyniosą efekt?

Główny Urząd Statystyczny opracował eksperymentalną symulację liczby ludności do 2060 roku, która uwzględnia niższą dzietność niż zakładano w oficjalnej prognozie z 2023 roku oraz wyższe trwanie życia. Według najbardziej pesymistycznego scenariusza liczba mieszkańców Polski może spaść do 28,4 mln.

Były wiceminister rodziny Bartosz Marczuk, współtwórca programu 500 plus, proponuje nowe rozwiązanie mające poprawić sytuację demograficzną w Polsce. Chce wprowadzenia bonu mieszkaniowego – świadczenia od 40 do 100 tys. zł, które miałoby pomóc młodym w zakupie lub remoncie mieszkania - podaje "Fakt".

Spadek dzietności poniżej poziomu zastępowalności pokoleń, którego doświadcza większość rozwiniętych państw, nie jest powodem do obaw. Może nawet być zjawiskiem pozytywnym. Trzeba jednak inwestować w to, aby ludzie dłużej zachowywali zdolność do pracy i sprawność umysłową - mówi money.pl Vegard Skirbekk, norweski ekonomista i demograf.

Prawo i Sprawiedliwość szykuje program na wybory w 2027 r. Jednym ze sztandarowych pomysłów partii ma być bon mieszkaniowy uzależniony od dzietności. Wiceprezesa PiS Tobiasza Bocheńskiego zaskoczył, mówiąc, że nie jest zwolennikiem tej propozycji.

Pensja od państwa i dodatkowe składki do emerytury za urodzenie każdego dziecka - nowy pomysł na zwiększenie dzietności w Polsce jest już w Kancelarii Prezydenta. Program miałby uzupełnić istniejące już wsparcie dla rodzin, czyli 800 plus - informuje "Fakt".

Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało tablice alimentacyjne, które mają być pomocą dla sędziów. Choć nie mają mocy prawnej, wywołały gwałtowną reakcję. "Kuriozalne", "zachęta do pracy na czarno", "gwóźdź do trumny dzietności" – czytamy w komentarzach.

W mniejszych krajach, szczególnie takich, które nie mają płynnego kursu walutowego, bilans korzyści i kosztów z tytułu przyjęcia euro jest dodatni. Ale w większych krajach, jak Polska, nie jest to oczywiste - mówi w rozmowie z money.pl prof. Beata Javorcik, główna ekonomistka EBOR-u.

Prezydent elekt Karol Nawrocki szykuje legislacyjną nawałnicę. Według doniesień mediów, Nawrocki zaproponuje między innymi zerowy PIT dla rodzin z co najmniej dwójką dzieci. Ma to być jeden ze sposobów na walkę z kryzysem demograficznym. Jego propozycja ma jednak pewne mankamenty - pisze Kamil Fejfer dla money.pl.

To już oficjalne: padł kolejny rekord niskiej dzietności w naszym kraju. Dlaczego tak się dzieje? Część osób uważa, że to czynniki ekonomiczne głównie wpływają na decyzje prokreacyjne. Inni są zdania - i ja się do tej grupy zaliczam - że nie da się wytłumaczyć niskiej dzietności jedynie za pomocą ekonomii - pisze Kamil Fejfer dla money.pl.

Współczynnik dzietności w Polsce w 2024 r. wyniósł 1,099 - podał GUS. To mniej niż w 2023 r. (1,16) i znacznie mniej niż w 1990 r. (1,99). Kobiety pierwsze dziecko rodzą, mając średnio 29,1 lat - to o sześć lat więcej niż w 1990 r. Dzisiejsze urodzenia będą miały wpływ w przyszłości między innymi na rynek pracy - pisze Oskar Sobolewski dla money.pl.

Kobiety z wykształceniem wyższym wykazują wyższe intencje prokreacyjne niż kobiety słabiej wykształcone, ale akurat te pierwsze mają największe trudności z realizacją tych planów. Sugeruje to, że polityka rodzinna powinna być tak kształtowana, aby odpowiedzieć na potrzeby tej grupy kobiet - pisze dla money.pl prof. Agnieszka Chłoń-Domińczak, przewodnicząca Rządowej Rady Ludnościowej.

Polacy przeciętnie wciąż deklarują, że chcieliby mieć dwoje dzieci. To, że ich decyzje prokreacyjne coraz bardziej się z tymi deklaracjami rozmijają, świadczy o istnieniu barier dla dzietności. Jedną z nich, o której rzadko się mówi, są narastające nierówności społeczne - tłumaczy w rozmowie z money.pl prof. Anna Matysiak, ekonomistka i demografka.

W dzisiejszym świecie dzieci można uznać za dobro publiczne. Oznacza to, że korzyści płynące z ich wychowania wykraczają poza prywatną sferę rodziny i przynoszą realne zyski całemu społeczeństwu. Trzeba dążyć do tego, żeby indywidualne decyzje rodziców były zbieżne z interesem społeczeństwa — przekonuje w opinii dla money.pl dr Oliwia Komada.

Wskaźnik dzietności i liczba rodzących się w Polsce dzieci konsekwentnie maleją, choć już dziś są bardzo niskie. Ankietowani przez money.pl ekonomiści są niemal jednomyślni: kurcząca się populacja kraju będzie jednym z największych wyzwań gospodarczych, z którymi musimy się zmierzyć. A skutecznej recepty nikt jeszcze nie znalazł.

Warto prowadzić szeroko rozumianą politykę rodzinną. Nie należy jednak oczekiwać, że nawet najbardziej kosztowne pomysły spowodują istotny wzrost dzietności. O zastępowalności pokoleń w Polsce możemy już zapomnieć. Lepiej skupić się na tym, jak łagodzić efekty kurczenia i starzenia się populacji — pisze w opinii dla money.pl prof. Paweł Kubicki.

W 2025 roku liczba urodzeń w Polsce spadnie poniżej połowy poziomu zapewniającego zastępowalność pokoleń. Eksperci ostrzegają, że do końca wieku populacja kraju może zmniejszyć się do 10 mln osób. I to tylko w sytuacji, gdy wskaźnik dzietności wzrośnie.

USA mierzą się z podobnym problemem, co niemal cały świat rozwinięty: spadającą dzietnością. Za oceanem wskaźnik ten jest dużo lepszy niż w Polsce, ale i tam padają historycznie niskie rekordy. Ostatnio pojawił się tam pomysł wprowadzenia becikowego - pisze Kamil Fejfer dla money.pl.