Raport ujawnia prawdę o luce VAT. Nie będzie oczekiwanych miliardów
Rząd nie zyska miliardów. Luka VAT nie może być traktowana jako istotne źródło redukcji deficytu, a jej dalsze ograniczenie jako polityczny pretekst do nowych wydatków - oto główne wnioski raportu, do którego dotarła "Rzeczpospolita".
Minister finansów Andrzej Domański
Według raportu przygotowanego przez Instytut Finansów Publicznych oraz Fundację Przyjazny Kraj i opublikowanego w "Rzeczpospolitej", luka VAT w Polsce ulega stopniowemu zmniejszeniu.
Miliardy z luki VAT okazują się mitem
Na koniec 2025 r. wynosiła 6,9 proc. potencjalnych wpływów, co odpowiada 0,6 proc. PKB. Dla porównania, w 2024 r. było to 10,9 proc.
Amerykanie dali Chinom "najlepszy prezent w historii"
- Im niższa luka, tym mniejsza przestrzeń dla dalszego jej domykania i "zysków" budżetu - mówi "Rzeczpospolitej" Ludwik Kotecki, członek RPP i współautor raportu.
Raport podkreśla, że nawet przy dalszym zmniejszeniu luki VAT do poziomu 6,5 proc., co odpowiada najniższej medianie w UE, dodatkowe dochody byłyby znikome, wynoszące zaledwie 0,04 proc. PKB, czyli około 1,5 mld zł.
- Nasza analiza pokazuje, że państwo nie może liczyć na to, iż z likwidacji luki VAT osiągnie nadzwyczajne dochody - skomentował dla "Rzeczpospolitej" Konrad Walczyk, ekspert IFP, wicedyrektor Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH, współautor raportu.
Luka VAT. Oto przyczyny
- Luka VAT to nie tylko wynik działalności przestępczej, oszustw podatkowych, wyłudzeń czy istnienia tzw. "czarnej strefy". Jest ona skutkiem unikania podatku, które jest działaniem zgodnym z literą prawa, błędów popełnianych przez podatników, ich upadłości, opóźnień w płatności podatku czy uchylania się od niego w różnych formach, np. poprzez ukrywanie części lub całości przychodów - zaznacza w "Rz" Konrad Walczyk.
I dodaje, że nawet najbardziej sprawna administracja nie wyeliminuje tych zjawisk całkowicie.
Ludwik Kotecki zaznacza, że luka VAT jest podatna na wpływy gospodarcze: rośnie w czasach kryzysu, a maleje podczas dobrej koniunktury. Obecnie spadająca luka VAT związana jest z prognozowanym wzrostem PKB nawet o 4 proc. w 2026 r., wspierającym dalsze zmniejszenie tej luki.
