Rating giganta zagrożony. Fitch ostrzega w sprawie rosyjskich aktywów

Agencja Fitch umieściła ratingi Euroclear Banku na liście obserwacyjnej ze wskazaniem negatywnym. To bezpośrednia reakcja na plany Komisji Europejskiej, która chce wykorzystać zamrożone rosyjskie aktywa do sfinansowania pożyczki dla Ukrainy. Analitycy obawiają się ryzyk prawnych.

Jak podaje agencja Bloomberg, powołując się na komunikat Fitch Ratings, kluczowa instytucja finansowa Europy znalazła się pod lupą analityków. Długoterminowy rating podmiotu (IDR) na poziomie "AA" trafił na tak zwaną listę Rating Watch Negative (RWN). Decyzja ta dotyczy zarówno Euroclear Bank SA/NV, jak i spółki matki Euroclear Holding SA/NV.

Ruch ten jest bezpośrednim pokłosiem działań politycznych na szczeblu unijnym. Chodzi o plany Komisji Europejskiej dotyczące wykorzystania gotówki wygenerowanej przez zamrożone aktywa Centralnego Banku Rosji (CBR). Środki te mają posłużyć jako zabezpieczenie lub źródło finansowania pożyczki reparacyjnej dla Ukrainy.

Umieszczenie banku na liście obserwacyjnej odzwierciedla obawy Fitcha o potencjalny wzrost ryzyka prawnego i płynnościowego dla Euroclear. Bruksela przyspiesza prace nad mechanizmem wsparcia Kijowa – 12 grudnia 2025 roku podjęto decyzję o wykorzystaniu uprawnień nadzwyczajnych z art. 122 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Głównym problemem, na który zwracają uwagę analitycy, jest konstrukcja planowanej pomocy. Instytucje europejskie zamierzają zainwestować salda gotówkowe Euroclear (pochodzące z unieruchomionych aktywów rosyjskich) w instrument dłużny finansujący Ukrainę.

– W naszej ocenie istnieje wciąż niskie, ale zwiększone prawdopodobieństwo, że niewystarczające zabezpieczenia prawne i płynnościowe mogą doprowadzić do niedopasowania terminów zapadalności w bilansie Euroclear, jeśli zobowiązania wobec Centralnego Banku Rosji stałyby się wymagalne – wskazują eksperci Fitch.

Mówiąc prościej: istnieje teoretyczne ryzyko, że w przyszłości Rosja mogłaby skutecznie zażądać zwrotu środków, które w międzyczasie zostałyby "pożyczone" Ukrainie na długi termin. Jeśli Euroclear nie będzie miał w tym momencie dostępu do gotówki, powstanie luka płynnościowa. Dodatkowo, agencja ostrzega przed ryzykiem sporów sądowych (litigation risk), które może istotnie wzrosnąć, jeśli struktura pożyczki nie będzie zawierała "pancernych" gwarancji prawnych.

Losy ratingu Euroclear zależą teraz od polityków. Fitch zapowiedział, że dąży do rozwiązania statusu RWN, gdy tylko uzyska jasność co do ostatecznego kształtu mechanizmu pomocowego. Kluczowe decyzje mogą zapaść podczas szczytu Rady Europejskiej zaplanowanego na 18-19 grudnia 2025 roku.

Scenariusz bazowy agencji ratingowej zakłada jednak optymistyczne rozwiązanie dla banku. Fitch spodziewa się, że jeśli Komisja Europejska przeforsuje plan pożyczki reparacyjnej, zostanie on obudowany kompleksowymi gwarancjami dla Euroclear Banku. W takim przypadku profil kredytowy instytucji pozostałby spójny z obecną, wysoką oceną "AA".

Jeśli jednak plan zostanie zatwierdzony bez odpowiednich bezpieczników, rating może zostać obniżony. – Fitch prawdopodobnie obniżyłby ratingi Euroclear, gdyby plan pożyczki reparacyjnej zaproponowany przez KE został zatwierdzony bez wystarczających zabezpieczeń prawnych i płynnościowych – czytamy w raporcie.

Warto podkreślić, że poza kwestią rosyjskich aktywów, Euroclear znajduje się w bardzo dobrej kondycji finansowej. Jest to jedna z dwóch międzynarodowych izb rozliczeniowych z siedzibą w Europie, pełniąca kluczową rolę w globalnym systemie obrotu papierami wartościowymi.

Agencja podkreśla silną pozycję rynkową banku, konserwatywne podejście do ryzyka oraz bardzo solidne kapitały. Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1) na koniec trzeciego kwartału 2025 roku wynosił solidne 61 proc.

Fitch oczekuje, że rentowność operacyjna Euroclear (z wyłączeniem zysków z zamrożonych rosyjskich aktywów) pozostanie wysoka. Wynik odsetkowy banku ma się znormalizować w średnim terminie, ale nadal będzie stanowić istotną część przychodów. Zagrożeniem dla stabilności mogłyby być jedynie duże straty finansowe lub poważne szkody reputacyjne, wynikające na przykład z przegranych procesów sądowych lub awarii systemów IT.

Obecnie rating długoterminowy Euroclear jest o dwa poziomy wyższy od ratingu Belgii (A+/Stabilny). Ewentualne obniżenie wiarygodności kredytowej samego państwa belgijskiego mogłoby pociągnąć za sobą korektę oceny banku, choć specyfika działalności Euroclear pozwala na utrzymanie pewnego dystansu od ryzyka suwerennego kraju siedziby.