Wychodzą druzgocące skutki wojny. Żołnierze poza frontem sieją postrach

Jak opisuje Bloomberg, Rosja wysłała na front tak wielu ludzi, że w kraju spadł poziom przestępczości. Teraz jednak żołnierze wracają do domu, a Rosjanie odnotowują coraz więcej przestępstw.

Według Bloomberga powołującego się na dane Sądu Najwyższego Rosji, przestępstwa popełnione przez żołnierzy (ale nie tych na froncie), wzrosły o ponad 20 proc. w 2023 r. Rosną liczby dotyczące użycia przemocy, kradzieży i przestępstw związanych z narkotykami, co wywołuje postrach wśród cywilów.

Dane jednak nie obejmują przestępstw dokonanych przez tysiące skazańców. Przypomnijmy, że zostali oni zwolnieni z więzień, aby dołączyć do programu założonego przez zmarłego Jewgienija Prigożyna. Ci, którzy przeżyli sześć miesięcy na froncie, mogli uzyskać ułaskawienie od prezydenta Władimira Putina i wrócić do Rosji jako wolni ludzie.

Jak wyjaśnia w rozmowie z Bloombergiem socjolog Iskender Yasaveev, na froncie są oni traktowani fatalnie. "Doświadczenie, z którym wracają, to trauma, która będzie się ujawniać przez dziesięciolecia" - twierdzi.

Teraz, według Bloomberga, powrót więźniów, którzy walczyli dla Wagnera, daje wczesny obraz tego, co może się zdarzyć, gdy setki tysięcy mężczyzn wrócą z frontu do życia cywilnego. Agencja zaznacza, że chociaż przestępstwa niższej wagi spadły, to liczba morderstw i przestępstw seksualnych, zwłaszcza przeciwko dzieciom, nie zmniejszyła się w ciągu ostatnich dwóch lat.

Według wyliczeń Bloomberga opartych na danych Sądu Najwyższego liczba napaści na nieletnich wzrosła o 62 proc. w porównaniu do okresu przedwojennego. Z kolei liczba przestępstw z udziałem wojskowych wzrosła czterokrotnie - do 4 409 w 2023 r., w porównaniu z 2021 rokiem.

Bloomberg opisuje, że powrót rekrutów Wagnera do Rosji okazał się szokiem dla mieszkańców miast i wsi. Odkrywają oni bowiem, że mężczyźni, których uważali za odbywających długie wyroki więzienia, mieszkają znowu wśród nich. Wśród ułaskawionych znaleźli się ludzie skazani za morderstwa, a nawet kanibalizm.

Agencja dodaje, że według stwierdzeń Prigożyna do Rosji miały wrócić ponad 32 tys. skazańców, zrekrutowanych na wojnę. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow odnosił się do tego w listopadzie 2023 r., twierdząc, że przestępcy ułaskawieni przez Putina "odpokutowują przestępstwa swoją krwią na polu bitwy." W marcu tego roku Kreml jednak po cichu zniósł przepisy dające prawo do ułaskawienia po sześciu miesiącach służby.

Według wyliczeń Alexa Isakova, ekonomisty Bloomberg Economics, fala przestępczości związanej z powracającymi żołnierzami może kosztować Rosję nawet 0,6 proc. PKB. Państwo bowiem będzie musiało ponieść wydatki na opiekę społeczną i bezpieczeństwo, szczególnie na policję.

W niektórych obszarach życia przestępczość w Rosji jednak spadała po wysłaniu mężczyzn na front. "Liczba przestępstwa ekonomicznych, takich jak kradzież i rabunek, które są związane z ubóstwem, zmniejszyła się, ponieważ wojna przyniosła pieniądze do najbiedniejszych regionów i najbiedniejszych segmentów społeczeństwa" - twierdzi w rozmowie z Bloombergiem socjolog i badaczka przestępczości Ekaterina Khodzhaeva.

Według agencji rosyjskie sądy rozpatrzyły w ubiegłym roku o prawie 62 tys. spraw mniej niż w 2021 r., a liczba skazanych spadła o 2 proc. Co jednak istotne, spadła też liczba policjantów w wielu regionach. To oznacza, że mogło być mniej dostępnych funkcjonariuszy do wykrywania przestępstw.