Wakacje kredytowe - czy opłaca się z nich skorzystać?

Ustawowe wakacje kredytowe przeznaczone są dla osób, które zaciągnęły kredyt hipoteczny w złotych polskich na własny cel mieszkaniowy. Oznacza to, że z wakacji kredytowych nie będą mogły skorzystać osoby mające zobowiązanie w walucie innej niż Polski złoty.

Kiedy można skorzystać z wakacji kredytowych? Z odroczenia płatności rat kredytu będzie można skorzystać niezależnie od daty udzielenia kredytu hipotecznego, jednak ustawa zakłada, że musi być to kredyt zaciągnięty przed 1 lipca 2022 roku. Ponadto wakacje kredytowe mają dotyczyć wyłącznie jednego kredytu hipotecznego, bez względu na to, czy ma on stałe, czy zmienne oprocentowanie. 

Ustawowe wakacje kredytowe zakładają czasowe zawieszenie spłaty kredytu, jej części odsetkowej lub kapitałowej. Kredytobiorcy będą mogli odroczyć ratę kredytu zgodnie z poniższym harmonogramem:

• od lipca do grudnia 2022 roku zawieszone zostaną 2 raty w każdym kwartale (łącznie 4 raty),
• od stycznia do grudnia 2023 roku zawieszona zostanie 1 rata w każdym kwartale (łącznie 4 raty).

Ile więc razy można skorzystać z wakacji kredytowych? W ciągu roku można skorzystać z nich aż 4 razy. Wobec tego wakacje kredytowe proponowane przez rząd mają zawiesić w 2022 i 2023 roku łącznie 8 rat kredytu. Warto wiedzieć, że wakacje kredytowe nie powodują, że raty przepadają. Niepłacone raty i tak trzeba będzie spłacić, w późniejszym terminie. 

Skorzystanie z wakacji kredytowych budzi wiele wątpliwości w związku z obawami o zdolność kredytową. Informacja o wakacjach kredytowych zostanie odnotowana w BIK, a więc bank dowie się, czy dana osoba korzystała z możliwości zawieszenia rat. Przedstawicielka BIK powiedziała jednak, że wakacje kredytowe nie wpływają negatywnie na scoring. „Decyzję o udzieleniu kredytu podejmuje bank w oparciu o przyjęte w danym banku kryteria, oraz w momencie i procesie rozpatrywania wniosku o kredyt” - dodała. 

W związku z tym może okazać się, że informacja o wakacjach kredytowych spowoduje, że wnioskodawca będzie postrzegany jako klient podwyższonego ryzyka. W efekcie bank może zwiększyć koszt nowego kredytu lub całkowicie odmówić jego udzielenia. 

Ustawowe wakacje kredytowe w 2022 roku i 2023 roku mają trwać łącznie przez okres 8 miesięcy. Oznacza to więc, że okres spłaty zadłużenia zostanie przesunięty o okres, w jakim dana osoba korzystała z wakacji kredytowych. Przykładowo, jeżeli okres zobowiązania miał zakończyć się w styczniu 2035 roku, okres ten zostanie przesunięty o 8 miesięcy, do sierpnia 2035 roku. 

Wyliczenia Expandera wskazują na to, że w skali całego roku wydatki na raty w 2022 roku będą zbliżone do tych, z ubiegłego roku. Przykładowo w przypadku kredytu na 300 tys. zł zaciągniętego na 25 lat suma tegorocznych rat wyniesie 15 444 zł, co sprawia, że będzie ona nieco niższa niż w poprzednim roku (16 183 zł). Natomiast w przyszłym roku nastąpi wzrost do 20 724 zł. Bez wakacji kredytowych suma rat w 2022 roku wyniosłaby około 25 660 zł, w 2023 roku zaś ok. 30 971 zł. 

Czy na wakacjach kredytowych rzeczywiście można zaoszczędzić? Teoretycznie rzecz biorąc, jeżeli spłacamy zobowiązanie, którego miesięczna rata wynosi 2,5 tys. zł i zostanie ono zawieszona na 8 miesięcy, zaoszczędzimy 20 tys. zł. Taką kwotę możemy przeznaczyć na nadpłatę kapitału kredytu, co może przyczynić się do zmniejszenia zobowiązania nawet o kilkaset złotych miesięcznie. 

Z drugiej strony należy pamiętać o tym, że jeżeli skorzystamy z wakacji kredytowych, okres kredytowania ulegnie wydłużeniu, a odroczone raty, będziemy musieli uregulować. 

Wakacje kredytowe w okresie pandemii były zbawieniem dla wielu kredytobiorców. Obecnie, kiedy inflacja nieustannie wzrasta, a stopy procentowe są sukcesywnie podnoszone, wiele osób ma trudności ze spłaceniem kredytu hipotecznego. W szczególności dotyczy to osób mających kredyt ze zmiennym oprocentowaniem, ponieważ w ich przypadku raty w ciągu kilku miesięcy wzrosły nawet o połowę. 

Wobec tego wakacje kredytowe mogą być ratunkiem dla kredytobiorców mających problemy z płynnością finansową. Zawieszenie rat na okres 8 miesięcy może pomóc w uniknięciu negatywnych konsekwencji wynikających z zaprzestania spłaty zobowiązania. Mowa tu o wpisaniu na listę dłużników i w efekcie obniżeniu zdolności kredytowej.

Trzeba jednak mieć świadomość, że odroczone raty będziemy musieli uregulować, w związku z czym albo zwiększy się wysokość pozostałych rat kredytu, albo okres spłaty zobowiązania ulegnie wydłużeniu. Zawieszenie spłaty zobowiązania z pewnością jest lepszym rozwiązaniem niż zaprzestanie spłacania rat, niemniej jednak decyzja o skorzystaniu z wakacji kredytowych powinna być dobrze przemyślana.