Ważna decyzja dla właścicieli garaży. Chodzi o podatek

Za niezgodne z konstytucją TK uznał przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które umożliwiają odmienne opodatkowanie miejsc garażowych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych w zależności od wyodrębnienia lub niewyodrębnienia własności tych garaży. Niekonstytucyjne jest też rozumienie tych przepisów, które pozwala uznać garaż znajdujący się w budynku mieszkalnym, stanowiący wyodrębniony lokal, za "część budynku" o charakterze odmiennym niż mieszkalny.

Obecnie wysokość stawek podatku od nieruchomości dla budynków lub ich części mieszkalnych nie może przekroczyć rocznie 1 zł od 1 m kw. powierzchni użytkowej. Z kolei maksymalna roczna stawka dla budynków lub ich części pozostałych to 9,71 zł od 1 m kw. powierzchni użytkowej.

Trybunał podkreślił, że najniższą stawką podatku objęto majątek przeznaczony do celów mieszkalnych, w tym miejsca garażowe jeżeli stanowią one przynależność do lokalu mieszkalnego. Inaczej potraktowano miejsca garażowe, które nie stanowią przynależności do lokalu.

- Tymczasem z punktu widzenia przepisów prawa podatkowego nie istnieją podstawy prawne, aby garaże w budynkach wielomieszkaniowych były traktowane jako kategoria niejednolita. Oznacza to, że podatnicy podatku od nieruchomości będący właścicielami takich miejsc powinni być w świetle prawa traktowani tak samo - uzasadnił sędzia Jakub Stelina.

TK uznał, że zróżnicowanie stawek podatku od garaży w zależności od tego, czy są one lokalem o odrębnej własności, czy są przynależne do lokalu mieszkalnego, jest sprzeczne z przyjętym w ustawie kryterium stawek podatkowych.

- Nie jest nim charakter prawny lokalu stanowiącego przedmiot prawa własności, lecz przeznaczenie, zgodnie z którym będzie ono użytkowane - dodał sędzia.

Trybunał argumentował, że posiadanie miejsca postojowego w wielostanowiskowym garażu jest jak element mieszkania.

Podlegają one klasyfikacji według stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych, albowiem zaspokajają podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Bez względu na to, czy garaż stanowi nieruchomość odrębną do lokalu mieszkalnego, czy jest jedynie do niego przynależny, pełni tę samą funkcję - uzasadnił TK.

Trybunał odroczył przy tym wejście w życie wyroku do 1 stycznia 2025 r., co oznacza, że przepisy - uznane za niekonstytucyjne - przestaną obowiązywać właśnie do tej daty. Decyzję tę TK uzasadnił groźbą ewentualnej niemożliwej do oszacowania liczby postępowań wznowieniowych w sądach oraz potrzebą zapewnienia stabilności budżetów samorządów, których częścią są środki pochodzące z podatku od nieruchomości.

Skargę do TK w tej sprawie złożyło małżeństwo, które kupiło mieszkanie w budynku wielorodzinnym z miejscem postojowym w garażu. Małżonkowie nabyli udział w nieruchomości wspólnej oraz udział w garażu wielostanowiskowym wraz ze stosownym udziałem w nieruchomości wspólnej, z prawem wyłącznego korzystania z miejsca postojowego. Garaż został wyodrębniony jako samodzielny lokal niemieszkalny, dla którego prowadzona jest oddzielna księga wieczysta.

Garaż pary opodatkowano według ustalonych przez radę miejską stawek dla budynków lub ich części pozostałych, która jest niemal dziesięciokrotnie wyższa niż stawka dla lokali mieszkalnych. Małżonkowie od tej decyzji odwołali się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Argumentowali w nim, że zastosowanie do opodatkowania miejsca postojowego stawki przewidzianej dla budynków lub ich części pozostałych stanowiło naruszenie prawa. SKO utrzymało jednak tę decyzję w mocy. Następnie skargę oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny, a ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny.

SKO i sądy argumentowały, że pojęcie części budynku utożsamiane może być z pojęciem lokalu, który może być mieszkalny, pozostały bądź przeznaczony na działalność gospodarczą. W konsekwencji - zdaniem sądów - garaż może stanowić odrębny lokal i może zostać opodatkowany stawką dla budynków pozostałych. Sądy powoływały się na uchwałę siedmioosobowego składu NSA z 27 lutego 2012 r., w której stwierdzono, że garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według wyższej stawki.

Małżeństwo nie zgodziło się z tą interpretacją wskazując, że - ich zdaniem - doprowadzi ona do pogorszenia sytuacji prawnej podatnika. Według skarżących zakwestionowane przepisy prowadzą też do nierównego i niesprawiedliwego nałożenia na właścicieli garaży z odrębną własnością, podatku ustalonego według ponad dziesięciokrotnie wyższej stawki niż stosowana wobec właścicieli garaży niestanowiących odrębnego przedmiotu własności.

Trybunał wydał wyrok w tej sprawie w pięcioosobowym składzie pod przewodnictwem sędziego Wojciecha Sycha. Zdanie odrębne zgłosił sędzia Jarosław Wyrembak.