Najpopularniejszy w Polsce portal o finansach i biznesie
Likwidacja OFE: katastrofa i marazm dla giełdy, czy mniejszy dług publiczny?

Likwidacja OFE: katastrofa i marazm dla giełdy, czy mniejszy dług publiczny?

Co czeka GPW, jeśli dojdzie do likwidacji OFE<br/> Fot. STANISLAW KOWALCZUK/East News
Co czeka GPW, jeśli dojdzie do likwidacji OFE

Po tym, jak Izba Gospodarcza Towarzystw Emerytalnych zaproponowała, by emerytury z drugiego filara były wypłacane przez z góry określony czas, pojawiły się ze strony polityków propozycje likwidacji Otwartych Funduszy Emerytalnych. Wśród ekspertów przeważają opinie, że taki krok spowodowałby poważne zachwianie, a nawet katastrofę na Giełdzie Papierów Wartościowych, która odbiłaby się także na gospodarce i kilkuset firmach, których akcje mają fundusze emerytalne. Tylko nieliczni wskazują, że zamknięcie OFE mogłoby mieć pozytywny skutek w postaci zmniejszenia długu publicznego.

Rząd Donalda Tuska ma zgodnie z ustawowymi zapisami przeprowadzić w tym roku przegląd systemu emerytalnego. W ubiegłym tygodniu premier stwierdził, że przed rządem jest kilka rozstrzygnięć, dotyczących przede wszystkim systemu wypłacania emerytur. Izba Gospodarcza Towarzystw Emerytalnych zaproponowała natomiast wcześniej, by emerytury z OFE były wypłacane w formie tzw. wypłaty programowanej w miesięcznych ratach przez określony z góry czas. Bo, mimo że reformę emerytalną wprowadzającą drugi filar wdrożono w latach 90., do dziś nie ma przepisów regulujących wypłaty świadczeń.

Według propozycji IGTE, które wzbudziły ogromne kontrowersje wśród polityków, wysokość emerytury wynikałaby z podzielenia sumy oszczędności zgromadzonych na koncie w OFE przez liczbę miesięcy tzw. przeciętnego dalszego trwania życia osoby w wieku emerytalnym (np. przeciętnie osoba w wieku 67 lat przeżyje jeszcze średnio 16 lat - przez tyle OFE wypłacałyby emeryturę).

Ewentualna likwidacja, bądź jakiekolwiek inne działania zmniejszające rolę OFE, miałyby z pewnością bardzo duże skutki dla całego rynku kapitałowego. Drugi filar przez ostatnich trzynaście lat wyrósł bowiem na jednego z największych graczy na naszym rynku. Bez udziału OFE większych szans powodzenia nie miałaby praktycznie żadna duża emisja akcji, organizowana chociażby przez spółkę Skarbu Państwa. OFE inwestują przede wszystkim w polski dług w postaci obligacji Skarbu Państwa oraz bonów skarbowych.

Jak wynika z najnowszych danych Komisji Nadzoru Finansowego, aktywa OFE to obecnie ponad 270 miliardów złotych. Ponad 55 procent tej sumy stanowią właśnie obligacje i bony skarbowe, czyli papiery które przynajmniej z założenia są bezpieczne dla inwestorów.

Źródło: KNF

Druga noga OFE to akcje spółek notowanych na GPW. Fundusze są obecne w akcjonariacie około 70 procent krajowych spółek. Co ciekawe, aż w przypadku 15 z nich udział przekracza 40 procent, a w 39 spółkach jest wyższy niż 30 procent. Jeżeli spojrzymy na wartość środków zgromadzonych przez OFE w akcjach, to okaże się, że sięga ona jednej piątej kapitalizacji wszystkich krajowych spółek notowanych na rynku podstawowym warszawskiej giełdy.

100 miliardów odpływa z giełdy?- Stałoby się bardzo niedobrze, gdyby OFE zostały zlikwidowane. Miałoby to poważne konsekwencje. Tyle mogę powiedzieć - Marek Wilhelmi rzecznik prasowy Izby Gospodarczej Towarzystw Emerytalnych, tak komentuje hipotetyczną wizję likwidacji funduszy emerytalnych. - Jak poważne, to już zależałoby od scenariusza, czyli na przykład tego, kto przejmowałby aktywa i na jakich zasadach. Na pewno byłby to proces skomplikowany i sprawiłby znaczące perturbacje.

Wystarczy wspomnieć, że OFE miały na koniec 2012 roku udziały w 273 firmach notowanych na głównym parkiecie GPW. Marek Wilhelmi podaje przykłady spółek, w których fundusze praktycznie rzecz biorąc są głównym udziałowcem. - To na przykład Grupa Kęty (75,5 proc.), Elektrobudowa SA (79,8 proc.) oraz notowana w WIG20 - Bogdanka (59,9 proc.) - wylicza. W sumie fundusze na koniec 2012 roku miały ulokowane w akcjach aż 95 mld zł. Po pierwszych dwóch miesiącach tego roku kwota ta przekroczyła już 100 mld zł.

Czytaj więcej Rząd rozgrabi pieniądze z OFE i podniesie podatki. Jeszcze w tym roku Sytuacja budżetu jest coraz gorsza. W analizie Money.pl przeczytasz, jak wspólnie wszyscy dorzucimy się do ratowania kasy państwa. Szymon Ożóg, szef działu analiz z Espirito Santo Investment Bank nie wierzy w to, by doszło do likwidacji OFE. - Gdyby jednak tak się stało, to byłaby katastrofa. Zakładając, że ZUS przejmuje aktywa OFE, reakcja rynku w pierwszej chwili byłaby bardzo negatywna. Nastąpiłaby duża przecena akcji i zniknąłby z parkietu główny inwestor, co skazałoby warszawska giełdę na kilka lat marazmu - ocenia. - Jeśli dziura w finansach ZUS wynosi około 40 mld zł, to aktywa przejęte z funduszy emerytalnych wystarczą na jej zasypywanie przez jakieś 10 lat - szacuje Ożóg. Gdyby ZUS w ramach swoich struktur utworzył fundusz, który przejąłby aktywa z OFE, wówczas zachowany zostałby kapitałowy charakter części składki. - Mimo tego, byłoby to wywrócenie systemu do góry nogami - zaznacza.

Na negatywne skutki ewentualnego zniesienia OFE wskazuje również ekonomista, prof. Marian Noga. - OFE mogą inwestować przede wszystkim na krajowej giełdzie i w krajowe papiery skarbowe. Dlatego to mógłby być poważny wstrząs. Wystarczy bowiem porównać dwie liczby - wartość akcji należących do OFE, czyli w zaokrągleniu 100 mld zł i maksymalne dzienne obroty na giełdzie, które oscylują wokół poziomu 2 mld zł. Skala takiej operacji byłaby ogromna - mówi Noga. Jego zdaniem, nie do uniknięcia byłby wówczas także wpływ na gospodarkę, choćby przez fakt, że z bardzo wielu spółek wycofałby się poważny udziałowiec.

Snując czysto teoretyczne rozważania ekonomiści podkreślają, że bezpośrednim skutkiem likwidacji OFE, mogłaby być sprzedaż pakietów należących do nich akcji. - A to spowodowałoby spadek cen, a więc skutki in minus - komentuje ekonomista prof. Witold Orłowski i dodaje, że z punktu widzenia inwestorów i rynku kapitałowego OFE służą dobrze inwestorom. - To czy są równie dobre dla przyszłych emerytów jest już jednak dyskusyjne - zastrzega.

Czytaj więcej Jacek Rostowski porażony propozycjami OFE - To, co proponują towarzystwa emerytalne, to nie emerytury - grzmi wicepremier i minister finansów. Zapowiada też zmiany w budżecie. Podobny pogląd wyraża Grzegorz Maliszewski, główny ekonomista Banku Millennium. Uważa on, że jeśli pieniądze z OFE trafiłyby do ZUS-u, to tam z pewnością nie byłyby inwestowane, lecz tylko konsumowane. - Biorąc pod uwagę to, ile towarzystwa emerytalne inwestują na giełdzie, to ich likwidacja zmniejszyłaby popyt. Możliwe, że w pierwsza reakcja na taki krok - krótkoterminowo - byłaby nerwowa, ale nie wydaje mi się, żeby wywołała jakiś krach na giełdzie - mówi.

Z pewnością jednak ubytek kilku miliardów złotych miesięcznie, które OFE inwestują w akcje dałby się odczuć taki sposób, że warszawski parkiet zostałby pozbawiony stabilnego dopływu gotówki, a na zainteresowanie prywatnych inwestorów jak na razie nie ma co liczyć, bo jest zbyt małe.

Według Maliszewskiego, GPW nie nadąża teraz za giełdami w innych krajach m.in. dlatego, że składka odprowadza do OFE została zmniejszona i fundusze inwestują teraz mniej niż przed 2011 rokiem. - To oczywiście nie jest główny czynnik odpowiedzialny za słabość giełdy, ale jednak pewną rolę odgrywa - dodaje.

Na drugiej stronie o tym, kto na pewno zyskałby na likwidacji OFE

Poprzednia strona
  • 1
  • 2
akcje, giełda, likwidacja ofe
Money.pl
Czytaj także
Polecane galerie
kruk11
37.128.7.* 2013-04-08 21:39
Akcje przejmie skarb państwa,
a sprawa obligacji to już całkowity SKANDAL !
Przelewać pieniądze do OFE, żeby mogły kupować obligacje !!!
Daję tobie stówę, żebym mógł ją od ciebie pożyczyć na procent???
Albo ten co to wymyślił był nienormalny albo niezły złodziej - chciałbym zobaczyć jego konto.
wsc
91.189.73.* 2013-04-08 17:13
Może samym zainteresowanym dać wybór pomiedzy ZUS a OFE???
bodek543
89.76.175.* 2013-04-07 14:53
jak zwykle przypadkowi politycy i nieudaczni swoja nieudolnosc i rospasanie pokrywaja pieniadzem obywatela . bankow nie obrobia bo by zabrali tym co ich utrzymuja przy wladzy i kreca nimi
Zobacz więcej komentarzy (104)